• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
26 Mamyr, 2010

ALAShTYŃ AIBOZY

1176 ret
kórsetildi

Ádette tulǵa de­­­gen sóz – árkimge telı berýge kel­meı­tin, talaby zor, aıqyndaı túser anyqtamaǵa aıryqsha zárý, iri ataý. Búginde ońdy-soldy paıdalanyp, árin qashyryp alǵanmen, sóz tanyǵan jannyń nazaryna salmaq bolatyn aıshyqty baǵa! Qazaqtyń dástúrli professıonaldyq án ónerine azdy-kópti qatysymyz bolǵandyqtan, nyq senimmen osynaý ataýǵa laıyq zamany­myz­dyń asa kórnekti ónerpazy, ánshi-oryndaýshy, vırtýoz-mýzykant Qaırat Baıbosynovtyń shyǵarmashylyq kelbetine baılanysty shákirttik shynaıy yqylastan týǵan rızashylyǵymyzben qatar áriptes qaýymnyń lebizin qaǵazǵa túsirip otyrmyz. Sóz qadirin biletin qazaq ándi oryndaý, aıtý degennen góri ánge salý etistigin paıdalanýǵa beıim. Kádimgi kirpishi, laıy, aǵashy, terezesi, esigi men edeni sekildi árqıly zattardy túzip, rettep, jonyp, septep, qurap basqa pana bolatyn úı salǵandaı, án de salynady. Muń men saǵynysh, ińkárlik pen ańsaý, shalqý men súıiný, kúıinish pen zar, ekilený men egilý bárin-bárin ónerpaz sezinip, sezingenin artyq almaı, ıa kem salmaı túzip, rettep, jonyp, septep ándi salady. Salynǵan án – janǵa saıa, rýhqa pana bolýy shart. Júrekter báhár tapsa, salǵan án sol kóńilge kóleńke bolmaq. Sol án salýda qudaıdyń ǵana beretin daýys qýatyna dúnıeni túısinetin túısik pen talǵam, ishki ólshem men óristi óre qosylmasa, ony shyń­daı­tyn joıqyn eńbekke ólermen qushtarlyq qozǵaý bolmasa, osy aıtqandardyń bireýi olqy qal­sa, tulǵalyq deńgeıge jetý qur qııal ǵana bo­lyp qala bermek. Bul talapqa tótep berer óner­paz óte az bolady. Bizde bar. Ol – Qaırat aǵa! Shertisin, shýmaq arasyndaǵy qaǵystaryn beınelep, daýys áýezindegi dınamıkasyn, oryndaý barysyndaǵy sahna sheberligin qolyńa dombyrańdy ustap óner ıesiniń kórsetýdeı emes, qaǵaz ben qalamǵa ǵana júginip án jaıynda áńgime órý, aıryqsha ánshiniń tulǵasyn somdaý qıynnyń qıyny. Qarataý shertpesin sýrettep otyryp Táken (Álimqulov) syndy tamasha prozaıktiń “tórı-tórı tóı-tóılep” ózimen ózi bolyp ketkeni sekildi kásibi bólek oqyrmanǵa “oǵash” oramdarǵa urynýǵa da sóz arasynda májbúrlik týyndap jatsa, aıyp kórmegeısizder. Sonymen, búginde alpystyń asqaryna jetip otyrǵan ardaqty aǵa, aıaýly ustaz “alashtan án ozdyrǵan”, alqońyr ánshi, qazaqtyń aıbozy Qaırat Baıbosynov jaıly áńgimelemekpiz. Qaırat Baıbosynov – Segiz Seri, Aqan seri, Birjan sal, Jaıaý Musa, Úkili Ybyraı, Áset, Es­taılar negizin salǵan Arqadaǵy ánshilik dás­túr­diń ókili. О́kili bolǵanda da ózgeshe órege kó­ter­gen, ózindik aıshyq, erekshe sıpat pen án óne­rin árleı túsken, án kúmbezinen ketik taýyp qalanǵan altyn kirpish, asqaq ánshi, adýyn ónerpaz. XIX ǵasyrda damýdyń shyńyna bettegen Arqadaǵy ánshilik óner qarashekpennen sheginip, Kóksheden kúngeıge taman pana izdegendeı XX ǵasyrdyń ortasyna taman Qorǵaljyndaǵy Qosymjandarǵa (Babaqov), Baıanaýyldaǵy Qa­­lılarǵa (Baıjanov), Qarqaralydaǵy Júsip­bekterge (Elebekov), Aqtoǵaıdaǵy Manarbekterge (Erjanov) taman oıysqandaı edi. Yǵysqan ánniń baǵy Shyńǵystyń baýyryndaǵy Jáni­bek­ti (Kármenov) tapty. О́tken ǵasyrdyń qaq or­tasynda Ortalyq Qazaqstannyń Jańaarqasynda qobyzshy Áýken aqsaqaldyń shańyraǵynda týǵan tuńǵysh ul Qaıratqa qondy. Keıin jiliktep júrgen ózimiz bolmasaq, án men kúıdiń enshisi ortaq bolatyn. Toqa men Súgir, Táttimbet pen Daırabaı, Qyzdarbek pen Sembekterden qalǵan sulý da syrly, sylqym da tereń oıly kúılerge terbelgen bozjýsandy kuba beldi qunarly ólke quımaqulaq Qaırattyń bolmysyn jaýlaǵan besigi edi. Buıymtaqtyń Tóleýtaıy, soqyr Toq­pan­dar shalǵan kúı shalymyna qozǵaý, qula­shy­na óre bolatuǵyn. Muhametjannyń ospa shertisi de eliktetpeı qoımady. Igilik salǵan syrbaz án Qaırattyń syrshyldyǵyna negiz edi. “Jyndy” Ábenniń qýaqylyǵy da izgi júregine iz tastaǵan. Qaırat qalyptasqan tus – keńes ımpe­rııasynyń kemeldengen sosıalızmge bettegen shaǵy. Lenınsiz kóshesi, Lenınsiz mektebi, Lenınsiz mekeni joq bótendi ulyqtaǵan menmen kezeń. Tuńǵysh tuǵyry – Lenın atyndaǵy mekteptiń jupyny ǵana sahnasy. Alaıda, salǵan áni Jarylǵapberliniń “Ardaǵy”. Bala túgili baǵlanǵa boı bermeıtin Birjannyń “Adasqaǵyn” saldy. Daýysy shyrqyrap Arqanyń aspanyn tilip ashy shyqqan. Tulpardan habar bergen taı­dyń aıaq alysy talaıdy tamsandyryp, án tany­ǵannyń úmitin mazdatty. Ánqumar aýyl alaqa­nyna salyp “Bala Birjan” atap, qoshemetke keneldi de qaldy. Dabyldap ataq-dańqyn oblys­qa jaıdy. Odan dabysy Júsekeńe (J.Elebekov) jetti. Kezinde Ilııas Omarovtaı abzaldyń pármenimen “Qazaqkonsert” birlestigi janynan ashylǵan estrada stýdııasy shyn máninde qazaq ániniń qutqarýshysy syndy óner oshaǵy edi. Ǵarekeń (Ǵarıfolla Qumanǵalıev), Júsekeń syndy sańlaqtar án úıretip, sabaq bergen sol stýdııa mektep bitirgen Qaıratty qushaq jaıa qarsy aldy. Júsekeń syndy ǵalamat ónerpazdyń jetekshiligimen kásibı óner jolyna keldi. On jeti jasar taldyrmash, názik bala Al­matyǵa kelisimen taramys tartyp, boıy uzaryp kúrt óse bastady. О́tpeli kezeń (perehodnoı vozrast) óner adamy, onyń ishinde ánshi úshin – asa jaýapty kezeń. Tunyq ta ashy, bıik daýysy qumyǵyp, án aıtýǵa kelmeı barlyǵyp, kóz aldynda sónip bara jatqandaı. Stýdııa ustazdarynyń birazy Qaıratty kásibı jaramsyz (professıonalnyı negodnyı) eseptep, domby­raǵa qoly júırik bozbalanyń kúıge aýysqanyn jón kórip, ánshiliginen kúder úze bastaǵan. Stýdııada oqyp júrgen barlyq shákirtterge ortaq qaraıtyn aqnıet ustaz Ǵarekeń ǵana úmitin úzbeı: “Qudaı bergenin alatyndaı beıkúná jet­kin­shekte ne jazyq bar” degen bolatyn. Ǵare­keńniń sózi qamshy boldy ma, jarty jyldan astam ýaqyt Júsekeń Qaırattyń daýysyna salmaq salmaı, án mátinderine ǵana salyp, saıaq shaldyryp, qamshy salmaı baıaý baptady. Dom­byrasyna kóbirek kóńil bólip, bólekshe qaraǵan. Qatty qobaljyp, qońyraıyp júrgen tabı­ǵatynda momyn, birtoǵa Qaırat úshin osy bir kezeń asa azapty edi. Estý qabileti óte kúshti, qabyldaýy jyldam, mýzykalyq daryny, yrǵaq­ty sezinýi asa joǵary Qaırattyń ándi úırený qarqyny kýrstastarynan oq boıy alda bolatyn. Alaıda daýysy qalyp tappaı ábden zaryqtyrdy. Kúnderdiń kúninde Qaırattyń daýysy án aıtýǵa jarap qalǵan syńaı berdi. Biraq burynǵydaı ashyq, ashy emes, qońyr, kúmbirli, keýdesinen gúrili aralasqan áýezi bólek daýys bop shyqty. Júsekeń bolsa: “Qalıym men Qosym­janym tiriletin boldy”, – dep máz. Sóıtti de Qalıdyń repertýaryndaǵy ánderge Qaıratty baýlı bastady. Ánsúıer qaýym tosyn da tyń, áýeni bólek, bitimi basqa ánshini tapty. “Búrkit­baı”, “Aqylbaıdyń áni”, Jaıaý Musanyń “Sapa­ryn”, Mádıdiń “Qarakesegin” tyńdaǵan jurt erekshe ánshini kórip aıryqsha tamsanysty. Keler jyly jazda Jańaarqaǵa jazǵy demalysqa kelgeninde Qaıratty jas dáriger aǵasy Ábdikákim (Aqmýrzın) ákesi Aqmaǵambet ánshige ertip bardy. Án jınaýdyń qyzyǵyna túsip alǵan Qaırekeń shalǵaı aýyldaǵy ónerpaz aqsaqaldyń aldynda aıryqsha shabytpen án salǵan. Sol joly Aqmaǵambet eskiden kele jatqan bir ándi úıretý ústinde Qaırattyń qońyr da qýatty daýysyna tamsanyp, óz janynan bir shýmaq sóz qosyp: “Qaıratjan, osy án durys daýysyńa, Qaraǵym, úırenip al, aýyrsynba! Umytpaı elý bes jyl alyp kelgen, Qaraı gór, káribozdyń shabysyna”, – dep siltep edi. Qazaq kıno ónerindegi tamasha týyndy Sultan Qojyqovtyń “Qyz Jibek” fılminiń mýzykasyn jazý barysynda óner tarlany qadirli Nuraǵańnyń (N.Tilendıev) suńǵyla kózi Qaıratqa birden túsken bolatyn. Negizinen fılmge “Qyz Jibek” ope­rasyndaǵy mýzykalyq shyǵarmalardy paıdalanǵan Nuraǵań, sondaı-aq Toqanyń “Sarjaılaýyn” “Kósh kerýenge” arqaý etip, Tilendiniń “Aqqý” kúıin, ózinshe túrlendirip, Kósheneı Rústem­be­kov­tiń kómeı sarynyn, Keńes Baqtaevtyń oryn­daýyndaǵy “Shegeni”, t.b. jaýharlar jıyntyǵyn sheber paıdalana kele, fılmniń eń bir ózekti tus­tarynda “Aqylbaıdyń ánin”, Ahmet Baı­tur­synovtan “Qarakózin”, qysqa da bolsa utymdy, Igilik Omarovtyń termesiniń áýeni men “Gákký” ánderin Qaırat oryndaýynda fılmde qoldanýy erekshe tabysty shyqty. “Qyz Jibek” fılmi Qazaqstandy dúr silkindirgen ǵalamat oqıǵa boldy. Jańa kınodaǵy jańa ánshiniń erekshe úni de eldi eleń etkizgen. Sonymen alash dalasyn ánge bólegen jas Qaıratty búkil qazaq balasy tanydy. Qaırat shyǵarmashylyǵyndaǵy taǵy bir kezeń – 70 jyldar ortasynda Qazaq radıosynda redaktorlyq qyzmet atqarǵan tamasha sazger, qazaq ániniń joqtaýshysy, mýzyka zertteýshisi, jazýshy Ilııa Jaqanovpen shyǵarmashylyq odaq qurýy edi. Bul odaqtyń qazaqqa bergeni eresen dese bolǵandaı. Kómeski tarta bastaǵan ánderdi taýyp, qaıta jandandyrýǵa Qazaq radıosyndaǵy laýazymyn, óz basynyń abyroı-bedelin jumsap, aıryqsha qajyr salǵan Ilaǵańnyń Qaırekeńe arqa súıeýi óte jemisti boldy. “Altyn qordaǵy” Igibaı Álibaev, Baıǵabyl Jylqybaev sekildi dástúrli dáýlesker­lerdiń murasyna Qaırattyń qolyn qaqpaı boılatqan da Ilaǵań. Qaırattyń tańerteń salǵan áni keshke qazaq dalasyna tarap, bógetsiz saltanat qurdy. Qaırekeń Igilik Omarov syndy ustazy salǵan “Arqa arýy”, “Jaılaýkól keshteri” sekildi buryn aıtqan ánderin endi ári qaraı “Áselim”, “Asylym”, “Edil men Jaıyq” syndy ánderge ulastyrdy. Dombyra súıemelinde jańa yrǵaq, to­syn tásilder taýyp, oınaqy órnek, ozyń­­qy keıip jasap tyńdaýshysyn tánti etti. K.Sa­lyqov, J.Ál­im­hanov, M.Eginbaev, M.Janbolatov jáne t.b. áýesqoı sazgerlerdiń áni Qaırattyń daýysymen alashtyń rýhanı azyǵyna aınaldy. Júrekterge jol tapty. Jalpy, qazaqta tap Qaırattaı ózine eliktirip, tulǵasyna tartqan ánshi kemde kem. Olaı deıtinimiz, sol tusta dombyra ustap án salǵan­dardyń ishinde Qaıratqa eliktemegen ánshi az edi. Qaırat sekildi jýan daýyspen ándi syrbaz salatyn ánshiler (tabıǵatynda daýystary jińishke bolsa da) Oraldan, Semeıden, Shymkentten, Atyraýdan, Jambyldan, Torǵaıdan, Qyzylordadan jáne basqa da qazaq dalasynyń burysh-buryshynan boı kórsete bastady. Tipti jaýynnan keıingi sańy­raýqulaqtaı qaptap ketti dese de bolady. Másele elikteýde de emes. Másele ulttyq ónerdiń qadirin túsirgen, qazaqylyqty qalyńqylyq dep túsindirgen keńestiń jymysqy ıdeologııasy Qaırat shashqan ónerge kedergi bola almaǵanynda. Sol tusta teksizdenýge qarsy kúresýge jaraǵan qazaq ániniń qýaty Qaırat shyǵarmashylyǵy arqyly órnek tapqan edi dese de bolady. Qaısybir tusta dástúrli klassıkalyq qazaq ániniń prınsıptik baǵytyna bótendeý kóringen Qaırat repertýaryndaǵy zamanaýı mınorly ánder men jańasha máner zamana únine jadylanǵan qu­laqtardy ult shuraıyna, dombyra únine beıim­degen aralyq róldi atqardy dese de bolǵandaı edi. El yqylasy Qaıratqa erekshe bolatyn. Júrgen jerinde jańa ánderdi jınaı júrdi. “Gúlder” ansambliniń quramynda qazaq dalasynyń qoıyn-qonyshyn aralady. Úkili bórkimen jarq etip sahnaǵa shyǵa kelgen sulý qazaqty sheteldikter de tamsana tamashalaǵan edi. Sahnada Qaırat án salyp tur. Ábden meńgerip alǵan. Aptyǵý joq. Saspaıdy. Biraq salǵyrt emes. Sabyrly. Biraq, qaısybir ánshideı qoıý aıaq ta emes. Ániniń basy men aıaǵy tutas, jumyr. Áp-ádemi bastaǵan ánin ári apara almaı mılyǵyp qalý oǵan jat. Júsekeń aıtpaqshy, salǵan ánin “sıyr bas, qoı aıaq” shata dúnıe etip alatyn Qaırat emes. Sebebi, bes qarýy túgel. Oǵan eshkimde joq ún bergen táńir oǵan ádemi túr bergen. Ilkimdi túısik, ıkemdi saýsaq, keń tynystan shyqqan áninen samaly jupar dala keledi kóz aldyńyzǵa. Samal ekpindep jelge ulasyp, jýsandy terbeıdi. Jýsan ıisi qolqańdy qaýyp, jansaraıyńdy ashpaq. Egiledi, ekilenedi, sezimińdi qytyqtaıdy. Esirip, qutyratyn kezi jáne bar. Qysqasy, Qaırat-sheber! Ándegi bıik notalardyń talaby túsinikti, ádette syrt kózge dástúrli ánshiniń qýaty, daýysynyń pashy, sol bıik notalarda boı kórsetpek. Kóbine tómengi regıstrdegi dybystar “jol-jónekeılik” rólge ıe. Al Qaırat oryndaǵan ánde bul jáıt qalpyn buzǵan deýge bolady. Ún qýatynyń tómengi regıstrde kemýi zańdy qubylys. Ilýde shalý ánshiniń ánshisi bolmasa, ádette tómengi regıstr biraz ónerpazdyń “abyroıyn tógip” ketetini bolady. Osy bir zańdylyqqa ere­giskendeı Qaırat úniniń boıaýy álgi syndarly tusta tipti qanyǵa túsedi. Ún kólemi tolyǵyp qana qoımaı, qoıýy mańyzdanyp, tyńdaý­shynyń qybyn qandyra, qobyzdaı kúńirenedi. Úkili Ybyraıdyń “Tolqynyn” oryndaǵa­nynda bul sheberlik shegine jete túsedi. Aýyzdan aýyzǵa jetken Ybyraıdyń ánin kezinde Ýálıdiń Maırasy syrnaımen shyrqapty. Jalpy dybys shyǵarý spesıfıkasynda syrnaı qobyzben týys. Ekeýinde de ún úzilmeıdi. Qobyzda qııaqpen syzylatyn ún, syrnaıda jelqabyzdan úzilmeı údeıdi. Syrnaımen án salatyn Maıranyń nazaryna túsip, ońtaıyna kelgendikten “Tolqynnyń” áýe­niniń túp-tamyry qobyz saryndaryna meńzeıtinin boljasaq qısynsyz emes sekildi. Sol ánniń Qaı­rattyń tynysynyń tyńnan ashýyn kez­deı­soq taný da orynsyz. Qobyz áýendi qońyr ándi Qaırat salǵanda “Tolqyn” múldem ózge ár, bóten ádip taýyp án tanyǵannyń tańdaıyn qaqtyrady. “Tolqyndy aıtý kerek jaılap qana” dep bastalatyn án tómengi regıstrde baıaý tol­qyn­dap, tunshyqpaı lekip, lyqsyp salynýy shart. Qaırekeń solaı salady. Sosyn “óziniń naqy­shymen saırap qana” dep, áýen qaıtalanyp, daýyl aldyndaǵy tymyr­syqtaı, qýatyn ishine búgip qalyqtatady Qaırat aǵa. Ortańǵy re­gıs­tr­ge óterde jarq etip: “Darııadaı shalqyp jat­qan, aha-haý, bolmasa da”, – dep demin ók­pesine toltyryp alady da, “Bulaqtaı-aý” degen jerinde attyń basyn qoıa berip, daýystyń bar qýatyn tóge “kózi shyqqan” dep basyp qalǵanda, qulaq tundyrar kúshti daýysqa kýáger bolasyz. “Hala-la-lı-lılalaý” dep oınaqtatyp, qoldy-aıaqqa turǵyzbaı án jalaýyn jelbirete, dúr­sildetip shaba jóneledi de, “qaınap qana áı-gı-gı-gáı-gıleıtin” tusynda dombyra qaǵysy kóz iles­tirmeı boran­datqan kezde janyńyzdy urty­ńyz­ǵa tyǵyp, áı, bir bebeýletedi deısiz... “Taǵ­rıpqa tilim qysqa, ah!” demekshi, án órnegin sýretteýge sóz dármensizdik etedi. Qysqasy, tyńdaý kerek. Endi birde el ishinen Ilaǵań taýyp ákelgen Birjannyń “Aıbozym” ánin saldy. Án sherli shertispen bastalady. Jasynan jadyna Muha­met­jan kúıshiden sińisti bolǵan “Toqanyń tórt tolǵaýy” saýsaǵyna orala ketipti. Taǵy da qobyz saryndy qońyr kúı. Saldyń kókeıindegi muńǵa Totannyń zary qabysa qalǵan. Qulaqkúı biter-bitpeste “aıbozym, aıhaı, bozym” degen jaby­ǵyńqy jýan, qońyr daýys kúńirenip, bozdap bastalyp kúrsine tynystaıdy. “Jer shalǵaı jete almadym, eı” dep jalǵasqan án “jalǵyz ózi” degen tusynda kibirtiktep, ár býyny ejelenip baryp, artynsha egile eminedi. Jaratqanynan jár­dem suraǵan, dáýreni ótken dármensiz saldyń júrekjardy jalynyshyn sezine bozdatqan aıboz-ánshiniń sheberligine súısine otyryp, “aldy-úmit, arty-ókinish aldamshy ómirdiń” má­ni­ne túısinetindeısiń. Qaırat qazaǵyna ánmen syı tartady. Alaıda “oısyz qulaq ondaı syıdy alýǵa dármensiz”. Aınalyp kelip taǵy da Abaıǵa júginippiz: “Shyrqap, qalqyp, sorǵalap tamyljıdy. Júrek terbep, oıatar basta mıdy. Dúnıeniń qyzyǵy bári sonda, Oısyz qulaq ala almas ondaı syıdy”. Adamnyń daýysy jasyna oraı qubylatyny bolady. Qaırattyń bala kezindegi alt daýysy, tenorǵa soqpastap barıtonnan óte jýan “bas” daýysqa jete-mete biraq toqtady. Qazaqta jıi kezdese bermeıtin daýys boıaýy bul. Kóbine bıik daýysqa (tenorǵa) beıim qazaqtyń klassıkalyq kásibı ánderin salýǵa jýan daýys qolaısyzdaý keledi. Gúrzi shoqpardy jeńil qaıqy qylyshtyń tásilimen paıdalanǵanǵa alapat kúsh, erekshe ıkem kerek emes pe? Endeshe, sol sheberlik Qaıratqa buıyrypty. Jasynda tisiniń arasyn ashpaı óte jýan salǵan “Sapar” (J.Musa), “Aqylbaıdyń áni” sekildi dúnıelerdiń áseri tyńdaýshyǵa ǵajap kúı syılaıtyn. Keıin tósele kele Kákimbek Salyqovtan úırengen Úkili Ybyraıdyń “Gákkýiniń” jańa nusqalarynda úni ashań tartyp, jańa boıaýmen janyǵa jar­qyldaıdy. 80-jyldardyń basynda Qaırekeńniń daýysy tenordyń “ogorodyna” (baǵyna) bir kirip, bir shyǵyp tyńdaýshysyn taǵy da tánti qyldy. Osy tustarda “Shalqyma”, “Ańshynyń áni” sekildi kóptegen ánderdi oryndaýy bir alabóten keıipke kirip alǵandaı áser beredi. Qaırekeńniń qyzmeti ártistik bolatyn. Búgingideı el tanyp, jurt kerek etse, qasynan tabyla ketetin prodıýser nemese babyńdy kel­ti­retin ımıdjmeıkerdiń, ımpressarıonyń zama­ny emes, ol kezeń “Temir etikti teńgedeı, temir taıaqty tebeńdeı etetin” josparly gastrolder, mazasyz sapar, mardymsyz jıyndarǵa toly ýa­qyt edi. Qurmettisine jaıylǵan jahıl zamannyń dastarqany da ánshige zııandy, babyna aýyr edi. “El qydyrǵan eser shaq” esesin almaı qoıa ma? Taban tozdyrar gastrolder densaýlyǵyna áser etip biraz ýaqyt júregi syr berip qoıdy. 1987 jyly Almaty memlekettik Qurmanǵazy atyndaǵy konservatorııa qabyrǵasynda “halyq áni” bólimi ashylyp ustazdyq qyzmetke aýysqanda ǵana Qaırekeń ýh dep demin alǵandaı edi. Jyldar boıy jınaǵan tájirıbesin, ulan-ǵaıyr repertýaryn, jazylǵan úntaspalaryn saraptap, rettep jas býynǵa amanattaıtyn ornyqty, ulaǵatty kezeńi bastaldy. Jolaman Kúrjimanov, Ramazan Stamǵazıev, Aıtbek Nyǵyzbaev, Erlan Stamǵazıev, Erbol Aıtbaev, Erlan Shúkimanov syndy júzdegen shákirtter búginde qazaq ániniń jalaýyn jelbiretip, baǵyn aspandatady. Búginde Qaırat aǵa astanalyq bolǵan. Mý­zyka akademııasynyń professory. Keıbir shákirtteri ózimen Astanaǵa ere kelipti. Ustazyn qımaǵandyqtan dep bildik. Jarylǵapberdiniń “Topaıkógindegideı” “Ándi erttep, kúıdi mingen ardager ánshi” shákirt baptap, ánin salyp alashyna qyzmet etýde. Jaqynda Qaırat aǵamen “Nur Astana” me­shitinde kezdesip qaldym. – Assalaýmaǵaleıkým, aǵa! – dep ustazyma qurmet kórsetip, qos qoldap amandastym. – Ýaǵaleıkýmassalam rahmatýllah ýá bá­rá­kátýhý, – dep ázilqoı aǵa ózine tán rııasyz kúl­kisimen qymsyna kúldi. Bes namazyn túgel­depti. Namazymyzdy oqydyq. Ustazym sájdede. Jýan ádemi daýysymen kúbirleıdi. Táńirge alǵysyn, shúkirshiligin aıtyp, duǵa qylyp ja­­­­tyr. Ba­qytty, qurmetti, aıaýly janǵa netken ja­rasymdy edi. “Alla qabyl etkeı” dedim ishimnen. Bekbolat TILEÝHAN.