Ejelden qazaq tekti túgendeıdi. «Kimsiń?» demeıdi, «Kimniń balasysyń?» deıdi. Ákesin suraıdy. Al ákeniń tý syrtynda – aq jaýlyq, on saýlyq, urpaq, otbasy, oshaq qasy tur. Dalanyń zańymen qosa otbasy ınstıtýtynda dara zańy bar ult edi. Sodan shyǵar, jurtymyzǵa keshege deıin tolyq emes otbasy degen túsinik jat edi. Bir túrli bóten edi. Otbasy – qazaq úshin odaq emes, qundylyq.
Áleýmettik ınstıtýt rólin atqarǵan qundylyqtyń qojyraýy – otbasynyń ydyraýyna ákep soǵady. Elimizde keıingi 8 jyl boıy baıraǵy jelbirep kele jatqan «Mereıli otbasy» baıqaýyndaǵy memlekettik saıasat ta osyndaı múddeden týǵany anyq. Jyl saıyn mártebesi tasyǵan otbasylar málim bolyp keledi. Qaraǵandy óńirinde ótken «Mereıli otbasy» baıqaýynyń oblystyq kezeńi úlgili otbasylardy tanytty.
Áýeli baıqaý aýdan, qala deńgeıinde ótkeni málim. Sodan baryp, onyń arasynda úzdikteri oblysqa joldama aldy. Oblystyq kezeńde 25 otbasy baq synasty. Olardyń arasynda túrli mamandyq ıeleri bar. Eldiń tynyshtyǵyn kúzetken, halyqtyń has ónerin órge súıregen, ujdandy urpaq ósirýde bilim nárimen sýsyndatýdy murat etken áýlet adamdarynyń árbiri kimge bolsa da, ónege.
Al baıqaý qorytyndysynda Nura aýdany Kertindi aýylynda turatyn Álimbaevtar áýleti birinshi orynǵa laıyq tanylǵan-dy. Áýlettiń úlkeni – Telman Álimbaev 1939 jyly dúnıege kelgen. О́ńir qurylysynda, aýyl sharýashylyǵynda qoltańbasy qalǵan eńbek ardageri. Ári qurylysshy, ári agronom. Aýylynyń órkendeýine aıanbaı úles qosqan.
Alpys jyl otasqan qosaǵy Kúlpan sheshemiz altyn qursaqty ana. Altyn alqa ıegeri. 8 perzent súıip, 22 nemere, 3 shóbere kórgen ata-ájeniń el aldynda abyroıy asqaq, júzi jarqyn, mereıi ústem.
– Áýeli baıqaýdyń aýdandyq kezeńine qatysyp, bas júlde ıelendik. Bul – biz úshin úlken mártebe. Baıqaýdyń sharty boıynsha otbasy músheleri tolyq qatysýy qajet eken. Bir aýyzdan kelisip, qatysýǵa ótinim berdik. Endi, mine, oblystyq kezeńniń jeńimpazy atandyq. Shynyn aıtsam, jeńimpaz atanamyz dep kútken joqpyz, – deıdi áýlettiń úlken qyzy Janna Álimbaeva. Endi el aldynda otbasynyń qadir-qasıetin pash etý úshin Astanaǵa attanady. Másele baıqaýda, júldede emes. Maqsat – jalqy. Ol – kópshilikke ómirdiń ótpeli synaqtaryna synbaı, tótep berip, osyndaı aqarly-shaqarly otbasy bolý múmkindigin dáleldeý.
Ekinshi oryn Aqtoǵaı aýdanynan kelgen Kúlshikenovter otbasyna buıyrǵan-dy. Kúlshikenovter 4 baladan 10 nemere tárbıelep otyr. Otaǵasy – Nurlan Kúlshikenov Qaraǵandy oblysy ákiminiń «Altyn qobyz» syılyǵynyń úsh márte ıegeri, Mádenıet salasynyń úzdigi. Jary Aıgúl – oblystyq, respýblıkalyq baıqaýlarda oza shaýyp, báıge alyp júrgen ónerpaz, laýreat. Otaǵasy óziniń úlken áýletten shyqqanyn aıtady. On balanyń ortasynda er jetken ol shetinen ónerli ekenine maqtanady. Sol óner qazir balalaryna daryǵan. Týa bitken daryn men talant otbasylyq ansambl qurýǵa yqpal etken eken.
– Bir úıde 10 bala óstik. Bárimiz mýzykalyq aspaptarda oınap, án aıtamyz. О́zimniń aýdandyq «Toqyraýyn tolqyndary» ansambliniń quramynda jumys istep kele jatqanyma 40 jyldan astam ýaqyt ótti. Otbasylyq ansamblimiz bar. Baıqaýǵa otbasym tolyq qatysty. Oblystyq baıqaýdan II oryn alý degen – zor jetistik. Árıne, jetistikke jetýge árqaısysynyń úlesi bar. Bizdiń maqsat – qazaq ónerin dáripteý. Ulttyq ónerimizdi nasıhattap, keleshek urpaqqa jetkizý ózimizge artylǵan jaýapkershilik ári mindet. Aýyzbirshiliktiń, osy bir ustanymymyzdyń nátıjesinde jeńiske jettik dep bilemin, – dedi Nurlan Kúlshikenov.
Al júldeli úshinshi oryndy Saran qalasynan Kostınder, Qarqaraly aýdanynan Balyqpaevtar otbasy bólisti.
«Mereıli otbasylardyń» mereıin tasytýda óńirdegi iri óndiris kásiporyndary da qalys qalmady. Máselen, «ArselorMıttal Temirtaý» AQ jeńimpazdarǵa syı-sııapat jasady. Atap aıtqanda, Álimbaevtar men Kúlshikenovterdiń otbasylaryna 10 kúnge shıpajaıǵa joldama, Kostınder men Balyqpaevtar otbasylaryna qarjylaı syılyq tartý etti. Prıozersk qalasynan kelgen Qabyshevtar otbasyna arnaıy syılyq tabystady.
Osylaısha, urpaǵymen myń jasaıtyn qazaqtyń ulaǵatyn taǵy bir márte dáriptegen baıqaý bıyl márege jetti. Memleket ishindegi shaǵyn memleket – otbasynyń qoǵamdaǵy ornyn úlgi etetin mundaı is-sharalar basqa otbasylardyń da birligin bekemdeı túseri anyq.
Qaraǵandy oblysy