Ultaralyq kelisim uıasy

Respýblıka kúnine oraı О́skemen­de­gi oblystyq Dostyq úıi – Qoǵam­dyq kelisim ortalyǵynyń 30 jyl­dy­ǵyn merekeleý aıasynda Shyǵys Qa­zaqstan oblysy Qazaqstan halqy Assam­bleıasynyń HHVIII sessııasynyń keńeı­tilgen otyrysy jáne merekelik kon­sert ótti.

Dostyq úıiniń tabaldyryǵyn attaǵan qonaqtar birden ulttyq aspap­tardyń jandy áýenin tyńdap, qýa­nysh­ty áserge bólendi. Etnostardyń mádenı ereksheligin beıneleıtin taqyryptyq kórme eshkimdi beıjaı qaldyrmady. Sonymen qatar munda «Aq úki» stýdııasynyń sheberleri jasa­ǵan qolóner buıymdary da usynyldy.

Saltanatty is-sharaǵa aımaq basshysy Danıal Ahmetov, Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi etno­s­aralyq qatynastardy damytý ko­mı­tetiniń tóraǵasy Ǵalym Shoıkın, Dostyq úıi men QHA belsendileri, etno­mádenı birlestikterdiń, shyǵar­ma­shylyq ujymdardyń ókilderi, «Assambleıa jastary» qozǵalysynyń músheleri, qoǵam qaıratkerleri, óńir jurtshylyǵy qatysty.

– 1992 jyly О́skemende el tarı­hyn­daǵy alǵashqy Dostyq úıi ashyldy. Búginde oblys aýdan-qalalaryndaǵy 7 Dostyq úıinde 72 etnomádenı birlestik jumys istep keledi, túrli ulttyń 8 tili tegin oqytylady. Oblysta medıasııany ilgeriletýdiń oń tájirıbesi jınaqtalǵan. Beıin­di memlekettik organdar jáne kásipodaqtar memorandýmdardy iske asyrýda. Oblystyq Dostyq úıi bazasynda medıa­sııa ka­bı­netiniń vırtýaldy qabyldaý ból­me­si jumys isteıdi. Biz kásibı jáne qoǵamdyq medıatorlardyń áleýetin paıdalana otyryp, medıatıvtik rásim­der­di qoldanýdy keńeıtýimiz qajet. Munyń bári aýqymdy etnosaralyq kommýnıkasııanyń tıimdi alańyna aınalýǵa tıis. Osy maqsatta biz 241 qa­lalyq, aýdandyq, aýyldyq qoǵam­dyq kelisim keńesteriniń, analar keńesteriniń áleýetin barynsha paıdalanýymyz qajet, – dedi oblys ákimi Danıal Ahmetov otyrys barysynda.

Sonymen qatar ol oblystyq  Assambleıanyń ǵylymı-sarap­ta­ma­lyq tobyna etnografııalyq zertteýler men toleranttylyq mektebiniń jobasyn jalǵastyrýdy tapsyrdy.

Oblys ákimi óńirdegi Qazaqstan halqy Assambleıasynyń, sondaı-aq Dostyq úıiniń qyzmeti sapaly jańa deńgeıge kóterilýge, azamattyq qoǵam­dy budan da keńirek tartýǵa jeterlik áleýetke ıe ekenin de erekshe atap ótti.

– Ultaralyq kelisimdi nyǵaıtýǵa baǵa jetpes úles qosyp kele jat­qan Dostyq úıi О́skemendegi biregeı etno­aýyldyń qurylýyna da muryn­dyq boldy. Endi jastarmen jumys barlyq qoǵamdyq ınstıtýttar men Dostyq úıleriniń bazasynda júr­gizilýge tıis. «Assambleıa jastary» qozǵa­lysynyń músheleri jastardy eriktiler qozǵalysyna tartýy, olar­dyń quqyqtyq saýattylyǵyn arttyrýy, kásip alý men jumyspen qamtý jónindegi memlekettik qoldaý sharalaryn túsindirýi qajet, – dedi aımaq basshysy.

Is-shara barysynda Ǵalym Shoıkın Shyǵys jurtshylyǵyn Respýblıka kúnimen quttyqtady.

– Biz oblystyq Dostyq úıiniń 30 jyldyǵyn atap ótýdemiz. Dál osy Shyǵys Qazaqstannyń tájirıbesi búkil elimizde 40-tan astam Dostyq úıiniń qurylýyna negiz boldy, sondyqtan onyń orny men sizder atqaryp otyrǵan jumystyń mańyzy erekshe. Aldaǵy ýaqytta da sizderden tyń jobalar men ıdeıalar kútemiz. Barshańyzǵa beıbitshilik pen kelisimdi nyǵaıtý jolyndaǵy kúndelikti eńbekterińiz úshin alǵys aıtamyn, – dedi ol.

О́skemendegi tuńǵysh Dostyq úıi 30 jyl boıy óńirdegi tatýlyq pen kelisim ordasy retindegi mıssııasyn abyroımen atqaryp keledi.

Sessııa qorytyndysynda oblys ákimi QHA kóshbasshylaryna qurmet gramotalary men nagradalar tabys etti. Olardyń qatarynda tuńǵysh Dostyq úıiniń irgesin qalaýǵa zor úles qosqan Leo Shık, Tatıana Kagermanova, Karen Narımanıan, Kúlbaram Etekbaeva, Roza Sıs, Aleksandr Alekseenko, Maıra Beıse­qanova, Galına Borısovıch, Evgenıı Shýmaher, Aleksandr Iаkovlev syndy óńirge belgili adamdar bar.

– El Prezıdenti atap ótkendeı, búginde etnosaralyq faktordy saıasat­tandyrýǵa jol bermeý úshin Assam­bleıanyń saıası reforma­lar­daǵy rólin kúsheıtý qajet. Assambleıa músheleri oblystyq máslıhattyń, jurtshylyq keńesteriniń quramyna enedi jáne ultyna qaramastan adamnyń quqyq­ta­ry men bostandyqtaryn qam­ta­ma­syz etý boıynsha úzdiksiz ju­mys júrgizýde. Assambleıa aqparat­ty be­rý­diń jáne syndarly dıalog úshin jaǵdaı jasaýdyń eń ozyq ári zama­naýı quraldaryn paıdalanady. Dál osy adamdar elimizdi órkendetýge baǵyt­talǵan úılesimdi jáne ortaq ju­mystyń úlgisi bolyp otyr, – dedi Danıal Ahmetov.

Jıynda sóz sóılegen oblystyq QHA ǵylymı-saraptamalyq tobynyń mú­shesi, tarıhshy Aleksandr Alek­seenko ultaralyq qarym-qatynas­tar­dyń jaı-kúıine júrgizilgen ǵylymı zertteý jumystarynyń nátıjesimen tanystyrdy. Ǵalymnyń pikirinshe, bul saladaǵy túrli kıkiljińder men qaqtyǵystardyń aldyn alý úshin kóp­­shilikpen jan-jaqty túsindirý, úgit-nasıhat jumystaryn júrgizý ma­ńyzdy.

Saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn aqtaý jónindegi óńirlik komıssııanyń jetekshisi Aldııar Áýbákirov О́skemen­de repressııa qurbandaryna arnalǵan eskertkish ornatý týraly usynys bildirdi. Joba eskızi daıyn, qarjy máselesi sheshilse, eskertkishti keler jyldyń 31 mamyrynda ashýǵa bolady.

Al respýblıkalyq tatar-bashqurt etnomádenı birlestikteri qaýym­das­tyǵynyń prezıdenti Ǵabdýlhaı Ishmýratov О́skemendegi etnoaýylda tatar elimen birlesip sabantoı ótkizýdi usyndy. Tatarstanda bizdiń úlgige saı Dostyq úıleri ashylǵan, olar Shyǵysqa kelýge nıet bildirip otyr. Aımaq basshysy ıdeıany qoldap, osy jóninde Tatarstan prezıdentimen tikeleı habarlasatynyn jetkizdi.

«Assambleıa jastary» qozǵaly­sy­ny­ń múshesi Aıaýlym Qarqyn qurby-qur­das­ta­ryn uıym jumysyna belsendi atsa­lysýǵa úndedi.

Konserttik baǵdarlamaǵa jınalǵan qaýymdy óziniń aýqymymen jáne janr­lyq alýandyǵymen tánti etti. Ult­tyq jáne patrıottyq án-bıler kórer­menge merekelik kóńil kúı syılady.

Shyǵys Qazaqstan oblysy