Kúrk-kúrk jóteletinder kúrt kemip keledi

Adam balasynyń baqytty bolýynyń onnan toǵyzy den­saý­lyǵyna baılanysty eken. «Densaýlyq saqtaý júıesiniń tıimdiligin arttyrý úshin ony uıymdastyrý, basqarý men qar­jylandyrý júıesi refor­ma­landy. Eldiń barlyq óńir­lerin­­de sapaly medısınalyq qyz­­metter alý úshin qajetti jaǵ­daı jasaldy», degen edi Elba­sy­myz «Qazaqstan-2050» Strategııasynda. Shynynda, sońǵy jyldary elimizdiń medısınasy úlken jetistikterge qol jetkizdi. Áıtse de, óz densaýlyǵyna óte enjar qaraıtyn adamdar kóp. Ásirese, ózimizdiń aǵaıyndar. Jótelip, bir-eki kún tósek tartyp jatyp qalsa, «shaı iship, jaqsylap terlesem, jazylyp ketemin» dep arqany keńge salady. Sóıtip, dertin ýshyq­­tyryp alady. Qazirgi tań­da Jambyl oblysy boıynsha týber­­kýlezge qarsy 800 tósek monostatýs rejiminde ju­mys is­tep tur. Densaýlyq kepili ımmýnıtetke baılanysty ekenin este saqtaǵan jón. Adam qýatty bolýy úshin durys, qunarly taǵamdarmen tamaqtaný kerek, sportpen shuǵyldanyp, taza aýada jetkilikti mólsherde júrýi qajet. Oblysta mektepke deıingi balalar mekemelerinde 13 sana­­torııalyq top (325 oryn) saýyq­tyrý baǵytynda jumys istep jatyr. Mektep jasyndaǵy jáne jasóspirimderdi saýyqtyrý ju­mystary T.Rysqulov aýda­ny­nyń, Kamenka aýylyndaǵy oblystyq týberkýlezge qarsy bazasyndaǵy 80 oryndyq shıpajaıda jáne Merki aýdanynyń Granıtogor aýylyndaǵy 200 oryndyq mektep-ınternatynda júrgizilýde. 2007 jyly oblysta tek 5 aýdanda ǵana sanatorııalyq toptar bolsa, 2013 jyldan bastap barlyq aýdandarda jáne Taraz qalasynda osyndaı toptar ashyldy. Týberkýlezge qarsy júrgi­zi­lip jatqan is-sharalardyń ná­tıjesinde oblysta týberkýlezdiń epıdemıologııalyq jaǵdaıy tu­raqtalyp, aýrýshańdyq jáne týber­kýlezden ólim kórsetkishi aıtarlyqtaı tómendedi. My­sa­ly, 2012 jyl men 2013 jyl­dy salystyrǵanda, oblysta aýrýshańdyq kórsetkishi 9,4 paıyzǵa tómendedi jáne 100 myń turǵynǵa shaqqanda 70,6-ny qurady, 2012 jyly bul kórset­kish 77,9 bolatyn. Al, ólim kórset­kishi 13,0 paıyzǵa tómendep, 100 myń turǵynǵa shaqqanda 5,4-ke tu­raqtady. Al, 2012 jyly aýrý­shań­dyq kórsetkishi 6,2-ni quraǵan bolatyn. Sondaı-aq, oblys boıynsha balalardyń týberkýlezben aýrýshańdyǵy 45,6 paıyzǵa tómen­degenin kórsetip otyr, 100 myń turǵynǵa shaqqanda 2012 jyly 10,7, al, 2013 jyly 5,5, jasós­pirimder arasynda 2012 jyly 81,4, al, 2013 jyly 68,2-ni qurady. Iаǵnı, bul derttiń kórsetkishi 16,3 paıyzǵa tómendegen degen sóz. Áıtse de, oblysta bul salada áli de sheshimin kútip turǵan má­­­se­leler barshylyq. Sonyń biri re­tinde naýqastarǵa tıimdi áleý­met­tik qoldaý kórsetý, týber­ký­lezdiń juqpaly túrin taratpaý,­ dıspanser medısına qyzmet­ker­leriniń jeke basynyń qaýip­siz­digin qamtamasyz etý maqsa­tyn­­da (arnaıy daıyndyqtan ót­ken) kúzet qyzmetin kúsheıtý, fı­zı­atr-­ dárigerleriniń, psıholog ma­man­­da­rynyń jetispeýshiligin sheshýdi aıta ketýimiz qajet. Aıman KABDRAHIMOVA, Jambyl oblystyq týberkýlezge qarsy dıspanseriniń bas dárigeri.