Byltyr «EcoBusinessLab» qanatqaqty jobasynyń birinshi kezeńinde 35 stýdent oqý kýrsynan ótken edi. Búginde olar bıznesin tabysty iske asyrýda. Sharapaty mol jobany «ITeachMe» qory Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrliginiń jáne seriktes «Shevron» kompanııasynyń qoldaýymen bastaǵan-dy. Bul týraly Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda keńinen aqparat berildi.
«ITeachMe» qory quzyrettilikti damytý ortalyǵynyń dırektory Zahıra Begalıevanyń aıtýynsha, jobanyń irikteý kezeńi bıyl mamyrda qaıta bastalyp, el boıynsha 300-den asa talapker ótinim qaldyrǵan. Budan ári irikteýden ótken jastar bilim alyp, mamandardyń kómegimen qolǵa alatyn istiń joba-josparyn da túzedi. Osydan soń daıyn bıznesti naryqqa shyǵaryp, grant alýyna da bolady.
Sonymen bıyl barlyq óńirden 40 stýdent iriktelip, olar birneshe aı kásipkerlikti damytý kýrsynan ótken. Osy aralyqta kásipkerlik, ekologııa, ámbebap dızaın boıynsha sessııalarǵa qatysyp, tálimgerlermen jumysty pysyqtap, eńbektengen. Budan soń quramynda «Shevron» kompanııasynyń qoǵammen baılanys jónindegi úılestirýshisi Janar Qoshpanova, Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligi Ekologııalyq saıasat jáne ornyqty damý departamenti dırektorynyń orynbasary Jazıra Jankına bastaǵan qazylar alqasy 32 prezentasııany muqııat tyńdaǵan. Olar ekologııalyq máselelerdi qaperge alyp, ulttyq kásipkerlikti damytýǵa úles qosady dep sanaǵan jobalardy iriktegen. Daýys berý nátıjesinde qazylar Shevron kompanııasynan 500 myńnan bastap, 1 mln teńgege deıingi bıznes ıdeıalardy damytýǵa arnalǵan jáne «Shınhan Bank Qazaqstan» AQ-dan 150 myńnan 500 myń teńgege deıingi grant jeńip alǵan 9 jobanyń avtory anyqtaldy. Naqtyraq aıtsaq, «Shevron» kompanııasy 6 túlekke 1 mln teńgege deıin grant berse, «Shınhan Bank Qazaqstan» aksıonerlik qoǵamynan 3 grant alǵan úmitker bar.
– Pandemııa saldary, qańtar qasireti halyqtyń ómirine úlken ózgerister ákeldi. Pandemııadan keıingi daǵdarys jastarǵa da áser etti. Shaǵyn jáne orta bıznestiń turalaýynan jumyssyz jastar kóbeıdi. Búginde tótenshe jaǵdaılardan keıingi ahýal ońalyp keledi. Kásipkerliktiń kókjıegi keńeıýde. Biraq osy jaǵdaılardyń barlyǵy jastardyń qysqa merzimde damýdyń jańa baǵytyna kóshýge daıyn emestigin ańǵartty. Damýdyń jańa baǵytyn izdegen kásipkerler naryqtyń órkendeýine úles qosa otyryp, «ITeachMe» bastamasyn qurýǵa negiz boldy. Joba erekshe qabilettiligi bar toptardyń eńbekke qabiletin arttyrýǵa múmkindik beredi. Olardyń eńbek naryǵynda básekege qabiletti bolýyna járdemdesedi. Bizdiń maqsatymyz – bıznes tek paıda ákelip qoımaı, tutynýshylar úshin ekologııalyq jaǵynan taza bolýy degen ustanymnyń sheńberinde qalyptasty, – deıdi Z.Begalıeva.
«EcoBusinessLab» jobasy 20 men 40 jas aralyǵyndaǵy azamattarǵa arnalǵan. Munda stýdentter kásipkerliktiń negizderin meńgerýmen shektelmeı, kez kelgen isti bastarda ekologııalyq máselelerdi eskerýdi úırenedi. Qordyń basshylyǵy kásipkerliktiń barlyq baǵytynda ekologııalyq máselelerdi eskere otyryp, jospar túzýge bolatynyn aıtady. Sondaı-aq jobada qoǵamnyń barlyq tobyndaǵy suranys eskerilgen. Bıznes ıdeıa ázirleýde jastar qaldyqtardy azaıtý, óńdeý, ekologııalyq qural-jabdyqtardy paıdalaný syndy máseleni eskergen. Úılesimdi iske asqan erekshe ıdeıalardyń ishinde qostanaılyq Anastasııa Kravchenkonyń qolǵa alǵan «Ladaga» jobasy men Bekjan Qaıyrǵalıev jetekshilik etetin tamaq qaldyqtaryn bıo tyńaıtqyshqa qaıta óńdeý jobasy da bar. Sondaı-aq joba túlegi oftalmolog Roza Adyqova qaıta óńdelgen plastık qaldyǵynan kózildirik jasaý isin qolǵa alǵan. Sapaly, tabıǵı ári qoljetimdi taýarǵa suranystyń joǵary bolatyny aıtpasaq ta belgili. Endeshe, joba aıasynda bıyl grant alǵan túlekterdiń isine biz de tabys tileımiz.
Sándibek ASANÁLI,
«Egemen Qazaqstan»