• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Ekologııa 15 Qarasha, 2022

Ormandy qorǵaý Otandy qorǵaýmen teń

775 ret
kórsetildi

Elimizdegi orman qory 23,4 mln gektar, bul – barlyq jerimizdiń 9 paıyzy ǵana degen sóz. Sonyń ishinde orman ósýine eń qolaıly topyraq – Soltústik Qazaqstan oblysynyń jeri. О́ńirdegi topyraqtyń 86,9 paıyzy ormannyń jaıylýyna qunarly dep esepteledi.

Qoldanylýǵa tıisti aǵash sú­re­gi­niń jalpy kólemi elde 127 mln tekshe metr bolsa, sonyń 15 paıyzy Soltústik Qazaqstan oblysyna tıesili. Ony qorǵaý, kúzetý, ósirý, órtten saqtaý ju­mys­tarymen oblystyń orman sharýashylyqtaryndaǵy 800-deı adam aınalysady. Jerimizdiń «jasyl baılyǵy» dep sanalatyn bul salany aman saqtaý árbir azamatty tolǵandyrady. Ke­sil­­gen aq qaıyńdardy kórgende jú­­regi shym etpeıtin adam joq shyǵar. Biraq kesilgen aǵashtyń ornyna jańa túp egiletinin qalyń kópshilik bile bermeıdi.

Jaqynda oblystaǵy orman sharýashylyǵynyń quryl­ǵanyna 75 jyl tolýy saltanatty is-shara­men atalyp ótti. Jıynda sóılegen sózinde Sol­tús­tik Qazaqstan oblysy áki­miniń orynbasary Sátjan Abla­lıev Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń jalpy elimiz boıynsha bes jyl­dyń ishinde 2 mlrd túp aǵash otyr­ǵyzý jóninde tapsyrma ber­genin eske saldy. «Sonyń ishinde bizdiń oblys 100 mln túp aǵash otyrǵyzýymyz kerek. Oblys ákimdigi osy ju­mys­tardy atqa­rý­ǵa barlyq jaǵ­­­daıdy jasap otyr. Sońǵy jyl­­dary ǵana orman sharýa­shy­lyq­taryna jarty mlrd teńge qarajat bólindi. Aldaǵy ýaqytta sharýashylyqtarǵa jasalatyn qarjylaı kómek arta beredi», dedi S.Ablalıev.

Ormanshy qyzmeti jeńil jumys emes. Qystyń qaqaǵan aıazy men jazdyń aptap ysty­ǵynda ormannyń kúzeti men qa­ýip­sizdigin baqylap júrýdi ońaı sharýa deı almaısyz. Onyń ústine aǵash egý maýsymynda tanaptardaǵy óskinniń sátti tamyr jaıyp ketýin baqylap, únemi attan túspeı, sharýamen aınalysyp júrgeni. Orman tanaptaryna tıisti jerlerdi keıbir jer paıdalanýshy sharýashylyqtardyń jaıpap tastaıtyny da sońǵy jyldary úlken másele bolyp otyr. Bul ormannyń jaıylýyna kedergi keltiredi jáne onyń qunaryna shyǵatyn jemisterdiń gúldenýine múmkindik bermeıdi.

Oblystaǵy orman sharýa­shy­lyǵynyń mereıtoıyna oraı kóptegen eńbek sińirgen orman­shyǵa memlekettik jáne vedoms­tv­olyq marapattar berildi. So­nyń biri – M.Jumabaev aýda­nyndaǵy Býlaev orman sharýa­shy­lyǵynda qyryq jyldan artyq qyzmet etken Jumaǵalı Balpańov. Aqsaqal qazirgi orman sharýashylyqtarynyń mate­rıal­dyq-tehnıkalyq bazasy buryn­ǵy­ǵa qaraǵanda áldeqaıda qýatty ekenin aıtty. «Qazir barlyq sha­r­ýa­­shylyqtarǵa kileń jańa trak­torlar, soqalar men úlken sy­ıym­dylyqtar alynǵan. Buryn mundaıdyń biri bolmaıtyn. Bıyl barlyq ormanshylardy jańa ýnıformalarmen de qamtamasyz etti. Osynyń bári – jergilikti bıliktiń orman qor­ǵaý men ósirý isine qamqorlyq kór­setip jatqandyǵynyń belgisi. Bul isti joǵarydan qolǵa alǵan Prezıdentke de rızamyz», dedi ol.

Oblys ákiminiń Qurmet gramotasymen marapattalǵandardyń arasynda ormanshylyq qyzmet ótili 12 jyl bolǵan Berik Qa­lyqov ta boldy. Qazir ol Qyzyl­jar orman sharýashylyǵy mem­lekettik mekemesiniń dırektory. Ol ormandy saýyqtyrý, saqtaý, qorǵaý men molaıtý ju­mys­taryn bir mezgilde atqa­ryp, únemi at ústinde júre­tin­­derin aıtty. «Halyq arasynda ormandardyń zańsyz ota­lyp jatqany týraly áńgime kóp. Ishinara ondaılardyń bolatyny jasyryn emes. Biz olarmen kúresip, sottasyp ta jatamyz. Keıbir orman alqaptarynyń jekeshelendirilip ketkeni jáne olardyń kelisimshart boıynsha tek belgili merzimge deıin ǵana profılin saqtaıtyndyǵy týraly shart bizdiń jeńýimizge múm­kindik bermeıdi. Biraq mun­daı qujaty joqtarǵa sot­ ar­qyly túr­li sharalar qolda­ny­lyp jatyr», dedi ol.

Kózdiń kórki, tabıǵattyń sulý pishini – jasyl baılyqtyń azyp-tozbaýyna barlyq adam múddeli. Ottegin shyǵaryp, kókirek kózin ashatyn taza aýanyń turaǵy da jasyl orman. Sondyqtan adam­dar­dyń bári olardyń qor­ǵalýyna janashyrlyqpen aralasýy kerek.

 

Soltústik Qazaqstan oblysy