Adam quqyqtary jónindegi ýákil Artýr Lastaev Vashıngtonǵa jumys sapary sheńberinde jetekshi halyqaralyq úkimettik emes uıymdardyń ókilderimen kezdesti. Qazaqstan elshiliginiń alańyndaǵy syndarly dıalog aıasynda spıkerler turmystyq zorlyq-zombylyq pen azaptaýdyń aldyn alý, sóz bostandyǵy quqyǵy jáne saıası partııalardy tirkeý máselesin kóterdi.
Jahandyq jıynǵa Freedom Now, Amnesty International, Solidarity Center, International Republican Institute, World Justice Project, National Democratic Institute jáne óz qyzmetin Qazaqstanda júzege asyratyn basqa da birqatar úkimettik emes uıym qatysty. Taraptar ulttyq ınstıtýttardy odan ári damytýǵa jáne olardyń áleýetin nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan halyqaralyq jáne óńirlik quqyq qorǵaýshynyń ózekti máselelerdi sheshý boıynsha ózara is-qımyl joldaryn talqylady. Ýákil úkimettik emes sektor ókilderin elde júrgizilip jatqan Adam quqyqtary jónindegi ýákil jáne Konstıtýsııalyq sot týraly zańdarda qabyldanǵan konstıtýsııalyq reforma týraly habardar etti. Buǵan qosa ombýdsmenniń róli, onyń mártebesi, táýelsizdigi men oǵan qol suǵylmaýshylyq kepildiginiń kúsheıtilgenin atap ótti.
Artýr Lastaev Qazaqstanda adam quqyqtary jónindegi ýákildiń aýmaqtyq ókilderiniń tarmaqtalǵan jelisi jumysynyń bastalǵanyn aıtty. Quramyna quqyq qorǵaýshy uıymdardyń, onyń ishinde úkimettik emes uıymdardyń basshylary kiretin ýákildiń janyndaǵy úılestirý keńesiniń qyzmetin atap ótti. Kezdesýdi basqosýdyń quqyq qorǵaýshy qyzmettiń tıimdiligin barynsha arttyrý úshin mańyzdylyǵymen qorytyndylady.
Sondaı-aq buǵan deıin Ankarada «HHI ǵasyrdaǵy adam quqyqtarynyń bolashaǵy» atty alańda álemniń 30 eliniń spıkerleri basqosqan edi. Halyqaralyq konferensııaǵa Ázerbaıjan, Italııa, Qatar, Mońǵolııa, Pákistan, Palestına, Reseı, О́zbekstan, Ýkraına, Ońtústik Afrıka Respýblıkasy jáne Shyǵys Eýropa, Ońtústik Azııa men Batys Afrıkanyń ózge de memleketteri qatysty. Olardy Túrkııa prezıdenti Rejep Taııp Erdoǵan jáne túrik bas ombýdsmeni Sherıf Malkoch qarsy aldy.
Konferensııa aıasynda Qazaqstannyń Adam quqyqtary jónindegi ýákili Artýr Lastaev Túrkııa, Reseı Federasııasy jáne basqa da birqatar eldiń ombýdsmenderimen ekijaqty kelissózder men konsýltatıvtik kezdesýler ótkizdi. Onda quqyq qorǵaýshy qundylyqtaryn ilgeriletý salasyndaǵy ózara yntymaqtastyq máseleleri talqylandy.
Paneldik otyrysta Artýr Lastaev eldegi ózgeristerden bólek, qoǵamnan ýaqytsha oqshaýlanǵan jerlerde adam quqyqtaryn buzýdyń aldyn alý boıynsha qabyldanyp jatqan joǵary tehnologııalyq sheshimdermen tanystyrdy.
– Jabyq mekemelerdi úzdiksiz beınebaqylaý júıesimen tolyqtaı qamtý, mekeme ákimshiliginiń baqylaýynan tys qadaǵalaý organdaryna ótinishter berý úshin elektrondyq termınaldardy engizý, onlaın sot otyrystary, advokattarmen, Ulttyq aldyn alý tetiginiń qatysýshylarymen jáne týystarymen onlaın kezdesýler, qashyqtan probasııalyq baqylaý quraldary engizilmekshi. Sonymen qatar sıfrlandyrý aıasynda bas bostandyǵynan aıyrý oryndarynda elektrondyq úkimettiń qyzmetteri kezeń-kezeńimen iske qosylady, – dedi ol.
Interaktıvti dıalogte Adam quqyqtary jónindegi ýákil jan-jaqty formattaǵy quqyq qorǵaýshynyń qyzmeti jaıly pikir almasýǵa jáne ozyq tájirıbemen bólisýge ashyqtyǵyn bildirdi.
Aıta keteıik, Adam quqyqtary jónindegi ýákil BUU Damý baǵdarlamasymen yntymaqtastyq baǵdarlamasyna túzetýler engizdi. Ol úshin BUU Damý baǵdarlamasynyń Qazaqstandaǵy Turaqty ókiliniń mindetin atqarýshy Sýhrob Hodjımatovpen júzdesti. Taraptar konstıtýsııalyq reforma konteksindegi adam quqyqtary salasyndaǵy ulttyq zańnamanyń sońǵy ózgeristerin eskere otyryp yntymaqtastyq baǵdarlamasyn túzetý jáne BUU DB men el Úkimetiniń granttary sheńberindegi odan ári birlesken jobalardyń basymdyqtaryn sóz etti. О́z kezeginde S.Hodjımatov ulttyq quqyq qorǵaýshy ınstıtýttyń bastamalaryn qoldaýǵa daıyn ekenin jetkizdi.