Syrtqy saýda aınalymynyń ósimi

Ulttyq ekonomıka mınıstr­li­giniń habarlaýynsha, rekordty taýar aınalymyna qaramastan, eksport kólemi aıtarlyqtaı joǵary emes: 84,4 mlrd dollar. 2021 jylmen salystyrǵanda syrt­qy saýda kólemi – 40, 2020 jyl­men salystyrǵanda 78 pa­ıyz­ǵa ósken eken.

Eksport ósimine dem berip turǵan negizgi taýarlar – munaı men metall. 2021 jyly munaı satýdan túsken tabys 51 paıyzǵa ósip, 46,9 mlrd dollar bolǵan (eksporttaǵy úlesi – 56 paıyz). Mys satý kórsetkishi – 15 paıyzǵa (3,7 mlrd dollar), ferroqorytpa – 51 paıyzǵa (3,4 mlrd dollar), ýran – 95 paıyzǵa (3,4 mlrd dollar), mys rýdasy 51 paıyzǵa (2,4 mlrd dollar) ósim kórsetti. Budan bólek, sa­ty­lym boıynsha joǵary ósim kórsetkender qatarynda bıdaı (+37 paıyz), munaı ónimderi (+73 paıyz), kómir (2,4 ese), myrysh (+43 paıyz), kúkirt (+91 pa­ıyz) bar.

Rekord jasaýdan ımport ta qalyspaıdy. Bir jyl ishinde ózge elderden satyp alǵan taýa­ry­­myzdyń jalpy quny 50 mlrd dol­lar bolypty. Osylaı­sha, ım­port kólemi 2013 jyldan ber­gi (48,8 mlrd dollar) rekordty buzdy.

Vedomstvo aqparatyna sú­ıen­­sek, ımport ósimi negizi­nen mashına qurastyrý taýar­la­rynyń (+11 paıyz, 13,2 mlrd dol­lar), transport qural­da­ry­nyń (+44 paıyz, 6,5 mlrd dollar), tamaq ónerkásibi ónim­de­riniń (+19 paıyz, 4,4 mlrd dol­lar), hımııa ónerkásibi taýar­la­rynyń (+27 paıyz, 4,1 mlrd dollar) kóbirek tasymaldanýymen baılanysty.

Mınıstrlik 2022 jyly Qa­zaq­s­tannyń syrtqy saýda­da­ǵy jetistigin munaı jáne metall ba­ǵasynyń joǵary bolýymen baılanystyrady. Ýkraı­nadaǵy soǵys saldarynan logıs­tı­ka­lyq tizbekterge birshama zaqym kelgenine qaramastan, Qazaq­stan­nyń syrt eldermen saýda qatynasyna syzat túse qoıǵan joq.

Import ósimi óz kezeginde álem­di sharpyǵan joǵary ın­flıa­sııa­men baılanysty. Byl­tyr pandemııaǵa baılanys­ty týyndaǵan shekteýler men geo­saıası táýekel saldarynan týyn­daǵan qıyndyqtar shıki­zat­tyń qymbattaýyna, tasymal qunynyń ósýine áser etti. Bul óz kezeginde aqyrǵy qunnyń qymbattaýyna ákelip soqty.