Eki jyl buryn Soltústik Qazaqstan oblysynyń Aıyrtaý aýdanyndaǵy «Aqsorań» men «Baıan» ken oryndaryna 190 mlrd teńge quıylyp, volfram konsentraty óndiriledi dep habarlanǵan. Tipti osy ken ornyn ıgerýge baılanysty eki myńdaı jumys orny ashylady dep te aıtylǵan.
Sonyń ishinde «Aqsorań» ken ornynan jylyna 4,8 myń tonna volfram alynyp, bul joba 2021-2023 jyldary ıgerilip, shamamen 147,5 mlrd teńge salynatyny, al «Baıan» ken orny 2022-2024 jyldary ıgerilip, jylyna 6,5 myń tonna konsentrat alynatyny belgili bolǵan. Sonymen qatar 2019 jyly osy aýdandaǵy «Syrymbet» ken ornynan qalaıy konsentraty alynyp, bul jobaǵa 100 mlrd teńge quıylatyny jáne 2022 jyldan bastap ony eksportqa shyǵarý josparlanǵany da jarııalanǵan. Tipti jylyna 10 myń tonna ónim alynyp, 600-deı jumys orny ashylady delingen. Biraq sodan beri jumys qyzyp, óndiris alǵa órlep ketti dep aıta almaımyz. Buǵan indettiń de kesiri tıgen bolýy kerek.
Sodan beri halyqaralyq sarapshylar osy jobalar iske asatyn bolsa, Qazaqstannyń taý-ken óndirisi salasy kúrt alǵa jyljıtynyn aıtyp júr. Osy ýaqytqa deıin Ortalyq Azııanyń basqa memleketteri sııaqty Qazaqstan da atalǵan ónimderdi syrttan tasyp kelgen edi. Al endi myna ken oryndary ıgerilse sarapshylar Qazaqstan tústi metallýrgııa óndirýden álemdegi aldyńǵy oryndardyń birine shyǵady dep otyr sarapshylar. Halyqaralyq JORC klassıfıkasııasy tek «Syrymbet» ken ornynan 123,3 mln tonna rýda qazyp, odan 492,4 myń tonna qalaıy alýǵa bolady, deıdi.
Qazir «Tin One Mining» AQ ken óndirýge qajetti ınfraqurylymdy 2028 jylǵa deıin iske asyratyn jobanyń kelisimshartyna qol qoıyldy. Sonyń ishinde zerthanalar men ınjenerlik kommýnıkasııany ornalastyratyn vahtalyq kentterdiń qurylystaryn júrgizýge daıyndyq bastalady. Al bıyl ken ornyna elektr jetkizý jelisi de tartylmaq.
Qalaıy, volfram, molıbden – úsheýi kóbine bir jerden tabylady. Sonymen birge keıbir basqa da elementtermen qosylyp jatady. Sonyń ishinde volfram ystyqqa barynsha shydamdy, elektrotehnıka jáne elektron ónerkásibinde qoldanylady. Qazir álemdegi barlanǵan qory 3 mln tonnadan asady. Bul kenniń asa iri qory Qytaı, Kanada, AQSh, Bolıvııada jáne bizdiń elde. Sonyń ishindegi Qytaıdaǵy qory 80% dep tanylǵan.
Basqalarynyń iri qorlary Qytaı, Brazılııa, Malaızııa, Indonezııa, Bolıvııa, Taıland jáne Aýstralııada ornalasqan. Reseıdiń Verhoıan-Chýkot jáne Sıhote-Alın jotalarynan da tabylady.
Ken oryndaryn qazýmen aınalysatyn astanalyq «Esil-Mining» JShS Aıyrtaý aýdanyndaǵy joǵaryda atalǵan ken oryndaryn qazýǵa kelisim jasaǵan edi. Osy fırmanyń ınternettegi derekterine qaraǵanda kompanııa 2011 jyly tirkelip, osy salada 2013 jyldan beri qyzmet etedi. Qazaqstan zańdaryn saqtaı otyryp, halyqaralyq CRIRSCO sapa standartyna sáıkes jumys isteıtin kórinedi.
Jýyrda oblys ákimi Aıdarbek Saparov «Tin One Mining» basshylarymen kezdesip, bolashaq jumystardyń barysyn talqylady.
«Osy metallýrgııalyq kombınattar iske asyp, ken óndirý laıyqty deńgeıde júrgizilse, jańadan 1 500 jumys orny ashylady. Al jobanyń ekonomıkalyq tıimdiligi osy aımaqqa ornalasqan eldi mekenderdegi 10 myńdaı adamnyń turmystyq jaǵdaıyn jaqsartady dep úmittenemiz», dedi oblys basshysy.
Soltústik Qazaqstan oblysy