Alty memleket Olımpıadadan shettetilýi múmkin

Reseı men Belarýs bul ta­lapqa kóne me, álde joq pa, ol jaǵy ázirge belgisiz. Kónse, osy eki mem­lekettiń sportshylary jeńis­ke jetken jaǵdaıda olardyń ánurany shyrqalyp, baıraqtary kókte jelbiremeıdi. Ol kezde biz tek HOK-tyń týyn ǵana kóremiz. Birqatar memleket bul talapty oryndy dep eseptep, tolyqtaı qoldap otyr. Keıbireýleri, tipten, reseılik jáne belarýssııalyq sportshylardy tórtjyldyqtyń basty dodasynan múlde shettetýdi talap etýde. Osy kúrdeli máseleniń qalaı sheshiletinin aldaǵy ýaqytta biletin bolamyz.

Iá, «Sport – saıasattan tys» degenimizben, saıasattyń bul sa­laǵa tikeleı yqpaly baryna jo­ǵarydaǵy jaǵdaı aıqyn dálel. Reseı men Belarýsten bólek, atal­ǵan uıym Aýǵanstan, Iran, Gva­temala jáne Úndistanǵa da qatty shúıligip otyr. Onyń da ózindik sebebi bar. Máselen, HOK aýǵan bıligin áıelder quqyǵyn shektegeni úshin aıyptaıdy. 2021 jylǵa deıin olar sportpen esh alańsyz aınalysyp kelgen edi. Biraq «Talıban» qozǵalysy qaıta bılikke kelgennen keıin qatań shekteý qoıyldy. Eger bul talap oryndalmasa, názik jandylar ǵana emes, olardyń bapkerleri men otbasy músheleri de qýǵyn-súrginge ushyrap, túrmege toǵytylady.

Irandaǵy jaǵdaı da shamamen sondaı. Iá, Parsy eliniń qyz­daryna sportpen shuǵyldanyp, túrli jarysqa qatysýǵa ruqsat berilgeni ras. Biraq shekteý kóp. Atap aıtsaq, áıelder básekege tek hıdjabpen shyǵýlary kerek. Jarys kezinde de, odan keıin de ony sheshýge bolmaıdy. Fýtbol matchtaryn kórý úshin burymdylar stadıonǵa kelse, taıaqqa jyǵylyp, zorlyq-zombylyqqa ushyraıdy. Ol az deseńizder, balýandarǵa Izraıldiń ókilderimen kúsh synasýǵa áste bolmaıdy. Eger ja­rys jolynda qos memleket ókil­deriniń joldary qıyssa, ıran­dyqtar kúrespeı-aq jeńisti qarsylasyna bere salady. Árıne, bul – naǵyz absýrd! Sonymen qatar Irandaǵy dúmpý kezinde birneshe tanymal sportshy naqaqtan naqaq temir torǵa qamalsa, keıbireýi ólim jazasyna kesildi. Osyndaı oqıǵalardyń saldarynan Parsy eliniń azamattary otanynan qashyp, jat memleketterden pana tapty. Qazirgi kezde keıbir sportshylar basqa elderdiń týy astynda tabysty óner kórsetip jatyr.

HOK Gvatemalany «Ulttyq Olımpıada komıtetiniń (UOK) tór­aǵasyn saılaý barysynda «barmaq basty, kóz qysty» áre­ket oryn aldy» dep aıyptap otyr. Osydan bir­az ýaqyt buryn He­rardo Rene Agır­re Ostmann atal­ǵan uıymnyń basshysy bolyp saı­lanǵan edi. Alaıda onyń basty básekelesi, kezindegi tanymal fýt­bolshy Horhe Aleksandr Rodas bul sheshimmen ke­lispeı, quzyr­ly organdarǵa shaǵym aıtty. Ar­bıtrajdyq sot Rodastyń saılaýda jeńiske jetkenin jarııa etti. Biraq Ostmannyń jyly ornyn bosatqysy joq. Osy eki she­neý­niktiń teketiresiniń kesirinen Gva­­te­mala sporty zardap shegip otyr. Bul kúnderi olar jarystarǵa tý­­syz shy­ǵyp júr. Eger aldaǵy ýa­qyt­­ta osy másele oń sheshilmese, on­­da jaza bu­dan da qatań bolatyny anyq.

«Daýdyń basy Daırabaıdyń kók sıyry» demekshi, byltyr Úndistanda jańa sport kodeksi qa­byldandy. Bul qujat HOK-tyń hartııasyna saı bolmady. So­nymen qatar jergilikti sport­shylar men osy salaǵa demeý­shilik kórsetip júrgen iri kompa­nııalardyń da kóńilinen shyqpady. Sodan daý-damaı týyndady. Al­ǵashynda oǵan úndiler asa mán ber­medi. Dereý iske kirisken HOK birqatar sanksııa engizdi. Sol kezde ǵana seń qozǵala bastady. Qa­zir azdaǵan ilgerileý bar. Onyń ústine, bıyl HOK-tyń kezek­ti kon­gresi Mýmbaıda ótedi. Mine, sol kezde barlyq másele oń she­shiledi degen oıdamyz.