ULYSTYŃ ULYLARY ASTANADA ASQAQTADY

Keshe Astanadaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Pre­zı­denti mýzeıiniń saıabaǵynda Qazaq handyǵyn qurýshy Kereı men Jánibekke arnalǵan moný­mentti músindik-kompozısııa ashyl­­dy. Ony Elbasy Nursul­tan Nazarbaev ashyp, sóz sóı­ledi. Búgin asqaq Astanamyz taǵy bir taǵlymy mol sáýlet týyn­dy­sy­men tolyqty. Biz elordamyz­dyń tórinde ulysymyzdy uıys­tyr­ǵan Kereı men Jánibek han­darǵa arnalǵan eńseli eskertkish ashyp otyrmyz. Bul tuǵyrly tarıhymyzǵa, bizdiń qazaqy, eldik dástúrimizge, myzǵymas memle­ke­ti­mizge arnalǵan máńgilik belgi, dedi Prezıdent. Tarıhqa sholý jasaıtyn bolsaq, Kereı men Jánibektiń Qazaq handyǵynyń týyn qalaı qadaǵanyn kóremiz. Altyn Ordanyń zańdy murageri retinde Shý men Syrdyń ara­syn­da boı kótergen Qazaq Ordasy ýaqyt óte kele ulan-ǵaıyr dalaǵa ıelik etti. Qazirgi Qazaqstan Res­pýblıkasynyń aýmaǵy tutasymen sol handyqtyń qol astynda boldy. Osylaı degen Elbasy Kereı men Jánibek handarǵa arnalǵan qurmet Astanada buryn da jasa­lyp kele jatqanyn, sonyń ishin­de sol jaǵalaýda olardyń atyn ıelengen kósheler baryn atap kórsetti. Biz ót­ken tarıhymyzdy umytpaı, on­da­ǵy óreli isterdi urpaqqa úlgi etip kelemiz. Sonyń ishinde azattyq jo­lynda on jyl boıy kúres júrgiz­gen Kenesary hannyń da eskert­ki­shin Esildiń jaǵalaýyna ornattyq. Astananyń 10 jyldyǵyna oraı elordamyz­dyń bas alańynda záýlim bıik “Qazaq eli” monýmenti turǵy­zyl­­dy. Astana kóshelerine uly tul­ǵa­larymyz ben tarıhı qalala­ry­myz­dyń attary berildi. Osynyń bári bizdiń ata-baba amanatyna adal­­dyǵymyz ben urpaqtar sabaq­tastyǵynyń jarqyn kórinisi, dedi Memleket basshysy. Odan ári Elbasy Kereı men Já­nibek – eki hanǵa arnalǵan eskert­kishtiń birge ornatylǵan se­be­bi týraly aıtty. Tarıhta olar­dyń esimderi árqashanda qatar ata­la­dy. Eki hannyń etken eńbegi men jasaǵan erligi birdeı baǵa­la­na­dy. Sondyqtan uly tulǵalardy bólip-jarmaı, eskertkishti ekeýi­ne birge qoıyp otyrmyz, dedi Prezıdent. Elba­sy eskertkish tu­ǵy­rynyń naq osy jerde tigilýiniń sımvolıkalyq mańyzy týraly da aıtyp ótti. Bul jer, dedi Nur­sul­tan Ábishuly, táýel­siz elimizdiń boıtumaryna, rá­mizine aınalǵan Astananyń alǵash­qy qadasy qa­dal­ǵan jer. Elimizdiń alǵashqy ordasy men mańyzdy mem­lekettik me­kemeler de osy jerde qonys tepti. Sondyqtan biz tuńǵysh handarymyzdyń tuǵyrly belgisin Tuńǵysh Prezıdent mura­jaıy saıa­baǵynda, Astana qalasy ákim­digi ǵımaratynyń mańynda or­na­lastyrýdy jón dep taptyq. Es­kert­kishti ornatýǵa sáýletshiler ǵana emes, belgili tarıhshy ǵa­lymdar da úlken úles qosty. Prezıdent eskertkishtiń sım­vol­dyq mánderine, Súıinbaı aqyn aıtqandaı, “bórili baıraq kóter­gen” qalyptaryna toqtaldy. Kereı men Jánibek kótergen sol baıraq jyǵylǵan joq, ol Qazaq­stannyń Táýelsizdik alýymen bir­ge aspan astynda qalyqtaǵan qy­ran beı­ne­sinde shyrqaý bıikke kóte­rile tústi. Sondyqtan táýel­sizdiktiń kók baı­raǵyn berik us­tap, egemendigimizdi kózimizdiń qa­ra­shyǵyndaı qorǵaýǵa tıispiz, dedi Elbasy. Bul eskertkishti ornatý ıdeıa­syn Prezıdent N.Nazarbaev kóter­gen edi. Jarııalanǵan kon­kýrs­qa qazaqstandyq 10 sheberdiń jobalary tústi. Onyń qorytyn­dy­sy ústimizdegi jyldyń 13 qań­tarynda jarııalanyp, astanalyq músinshi Rınat Ábenovtiń jumysy jeńimpaz dep tanyldy. Eskertkishtiń túbinen baıraq­tyń ushar basyna deıingi bıiktigi – 12 metr, túregelip turǵan Já­nibek hannyń boıynyń bıiktigi 5,25 metr, al otyrǵan Ke­reı hannyń bıiktigi 4 metr. Músinniń barlyq elementteri tutasymen qoladan quıylǵan. Salmaǵy 16,2 tonna. Jaqsybaı SAMRAT.