Shildeniń 9-yna qaraǵan kúngi tań aldynda Brazılııa men Germanııa quramalary arasyndaǵy birinshi jartylaı fınaldyq oıyn aıaqtaldy. Belý-Orızontı qalasynda ótken bul kezdesýde chempıonattyń eń basty sensasııasy tirkeldi – býndestım selesaony 7:1 esebimen kúırete jeńip, fınalǵa shyqty.
Talaı jyldardan beri dúnıe dop dodasynyń flagmandary sanalyp kele jatqan Brazılııa jáne Germanııa quramalary osy kezge deıin ekeýlep júrip, segiz márte jahan jeńimpazy atanyp úlgergen edi. Bul ataqtyń beseýi brazılııalyqtardyń enshisinde bolsa, úsheýin germanııalyqtar qorjynǵa salyp qoıǵan bolatyn. Sóıte tura, eki komandanyń bir-birlerimen jeke-dara kezdesýleriniń shejiresi múlde jutań. Bir ǵajaby, bul eki qurama osy kezge deıin bir-birimen bir ret te joldastyq kezdesý ótkizip kórmepti. Al álem chempıonattary sheńberinde jalǵyz-aq márte, 2002 jyly Japonııa men Koreıa birlese ótkizgen birinshilik barysynda ushyrasty. Onda pentakampeonnyń mereıi ústem shyǵyp, 2:0 esebimen basym túsken. Sondyqtan myna jeńis sol jalǵyz jeńilistiń qarymtasyn qaıtarý sııaqty da bolyp kórinip otyr.
Germanııa quramasy alańǵa ózderine etene emes qyzyl-qara jeıdemen shyqty. Starttyq quramda Mıroslav Klozeniń shyqqany da Ioahım Lıovtiń taktıkalyq jańalyqtarynyń biri boldy. Al onyń jeke ózi úshin bul match fınalǵa shyqqannan da mańyzdyraq kórindi. Sebebi, osy shaıqas shyrǵasynda nemis forvardynyń aty ańyzǵa aınalǵan brazılııalyq Ronaldonyń rekordyn jańartyp, álem chempıonattarynda soǵylǵan eń kóp gol sanyn 16-ǵa jetkizý múmkindigi týǵan edi. Bul úshin oǵan bir gol soqsa jetip jatty. Aldyn ala aıta keteıik, oıynnyń alǵashqy jartysynda-aq nemis fýtbolshysy óziniń sol maqsatyn tolyq oryndaı bildi.
Brazılııalyqtar nemistermen matchqa ózderiniń eń kúshti oıynshylary – komanda kapıtany Tıago Sılva men úzdik shabýylshy Neımardy qoıa almady. Buǵan bulardyń birinshisiniń buǵan deıin kóbirek eskertý alǵany, al ekinshisiniń kolýmbııalyqtarmen ótken aldyńǵy oıynda qatty jaraqattanyp qalǵany sebep boldy. Osynyń saldarynan Sılvany «Bavarııanyń» qorǵaýshysy Dante almastyrsa, Neımardyń ornyna alańǵa Doneskiniń «Shahteriniń» oıynshysy Bernard shyqty. Keıin kóp uzamaı belgili bolǵandaı, bulardyń ekeýi de quramanyń joǵarydaǵy úzdik múshelerin óz deńgeıinde almastyra alǵan joq. Aınalyp kelgende, Sılva men Neımarsyz oıyn selesao úshin naǵyz apatty nátıje ákeldi.
Oıynnyń birinshi taımy nemisterge tarıhtaǵy eń dańqty kezeń retinde kórinis berse, brazılııalyqtarǵa eske túskende uıqydan shoshyp oıanatyn háldi týǵyzdy. Biraq matchtyń basy eshqandaı dabyl shaqyratyndaı ahýaldy baıqatqan joq edi. Álemniń bes dúrkin chempıonynyń shabýylymen bastalǵan bul kezdesý tartystyń uzaqqa sozylatynyn tanytqandaı-tyn. Sol joryqtar kezinde brazılııalyqtardyń esep ashyp ketetindeı de jaǵdaılary boldy. Alaıda, matchtyń 7-mınýtyna qaraı alańda tepe-teńdik ornaı bastady. Endi «nemis máshınesi» alǵa qaraı qulandaı jortyp, qarsy jaqtyń jyqpyl-jyqpylyn timiskileýge kiristi. Solardyń birinde Tonı Kroos jetkizgen aıyp dobyn dál qaqpashynyń aldynda turǵan Tomas Mıýller qabyldap alyp, ony eki qorǵaýshynyń janynan qos baǵannyń ortasyna tastaı saldy. Gol!
Sol-aq eken, buǵan deıin qabyrǵasy qatty bolyp kórinip turǵan Brazılııa qorǵanysy birden qojyrap sala berdi. Osydan bastap ol aýzy ashyq turǵan keń darbazaǵa uqsap ketti. «Qazannan qaqpaq ketkenin» tez ańǵara qoıǵan nemister sodan keıin asa bir qatty kúsh jumsamaı-aq bir doptan keıin bir dopty sol ashyq alańqaıǵa topyrlatyp toǵytýmen boldy. Atap aıtqanda, 11-mınýttan 29-mınýtqa deıin ǵana sozylǵan 18 mınýttyń ishinde olar osylaı alań ıeleriniń qaqpasyna jaýapsyz bes gol salyp úlgerdi. Aldymen Mıroslav Kloze 60 myń jankúıerdiń kóz aldynda Ronaldonyń rekordyn tárk etip, býndestımniń basymdyǵyn eseleı tústi. Sodan keıin aınalasy bir mınýttyń aýmaǵynda Tonı Kross dýbl jasap ketti – 4:0! Al 29-mınýtta Samı Hedıra taımdaǵy Jýlıo Sezardyń qaqpasyna soǵylǵan sońǵy, besinshi goldyń avtory atandy.
Aıtatyny joq, Brazılııa álem chempıonaty aıasynda sonaý 1920 jyldan beri áli eshkimge dál mundaı iri eseppen utylyp kórmegen edi. Sol joly Ýrýgvaıǵa 0:6 bolyp ese jibergen ol tek 1998 jyly ǵana fransýzdar komandasynan 0:3 bolyp tize búkken eken. Endi nemisterdiń aldyńǵy nátıje deńgeıinen de asyp túsetin múmkindigi týdy. Alaıda, ekinshi taım aldyńǵyǵa qaraǵanda, aıtarlyqtaı baıypty qalypta ótti. Selesao bas bapkeri Lýıs Fılıpe Skoları masqaralyqtyń budan asyp ketpeý jaǵyn qamdap, eki birdeı tyń oıynshyny shyǵardy. Biraq ol úmit artqan Paýlıno Manýel Noımermen eki ret betpe-bet kelip, nysanany dál kózdeı almady. Al Ioahım Lıov Klozeniń ornyna Andre Shıýrrleni sátti shyǵarǵan bolyp shyqty. Ol oıynǵa qosylǵanyna týra on mınýt ótkende óziniń birinshi golyn soǵyp, nemisterdiń basymdylyǵyn arttyra tústi. Sóıtip, Ýrýgvaı quramasynyń kórsetkishin qaıtalady. Taǵy on mınýttan keıin Andre ekinshi golyn salyp, matchta dýbl jasaýshy ekinshi oıynshy atandy.
Oıynnyń sońyna qaraı nemister tizgindi eptep bosatqandaı boldy. Sol shamada qaýqary qaıtyp, qajyry qashqan Brazılııa quramasy alǵa qaraı shapqynshy jóneltýge kóshti. Solardyń birinde, negizgi ýaqytqa qosylǵan 1 mınýtta Oskar bir doptyń qarymtasyn qaıtarýǵa áýpirimmen qol jetkizdi.
Búgin tań aldynda Argentına men Gollandııa arasyndaǵy ekinshi jartylaı fınaldyq oıyn da aıaqtaldy.
Fınal 13 shilde kúni túnde oınalady.
Serik PIRNAZAR,
«Egemen Qazaqstan».