Soǵysta romantıka bolmaıdy

Ekinshi dúnıejúzilik so­ǵys­ qanshama memleketti eseńgi­ret­kenimen, sol dáýirde jańa órke­nıetti túzdi. Eýropanyń qaıta túleýine jol ashyp, ezilgen halyqqa es jıǵyzdy. Soǵystyń mıssııasy da sol, bireýdi janshý emes, maıdannan keıingi jańa ómir­ge betburys jasaý. Al oǵan­ barar joldyń eń ońaıy qoly­ńyzǵa qarý ustaǵanda ǵana ashy­lady. Iá, tynyshtyqty bireý aıqalaǵanda ǵana sezinesiz, qal­ǵan ýaqytta oǵan mazmun berý­diń qajeti joqtaı…

Kórshimiz soǵysyp jat­qan­na­n keıin be, túsimizge bomba kire­tin bolypty. Ári álemde soǵys jaıly fılmderge­ sura­nys artqan. Qazir osy taqyryp bútin adamzattyń sanasyna qonystanyp alǵandaı. Bul joly rejısser Devıd Eıerdiń «Ashý» kınokartınasy jaıynda sóz qaýzamaqpyz. Fılmnen alǵan áser bizdi qaıtadan maıdan máselesine oralýǵa májbúrledi. Árıne, kıno shynaıy ómirdiń gologrammasy sekildi. Báribir jasandylyq hám kórkemdik ke­ńistiktiń boıaýy bolady. Degen­men de ıdeıalyq mazmuny aqylǵa júk bolardaı emosııa men mán syı­laıdy. Sonysymen de qundy.

1945 jyldyń sáýiri. Úshin­­­­­­shi reıh ydyrap jatqan ýa­qyt.­­ Biraq nasıster áli de ash qas­qyr­daı alǵa jyljyp keledi. Bularǵa bóget bolý úshin bir top amerıkalyq jaýynger batyl­ áskerı operasııa jospar­laı­dy. Muzdaı qarýlanǵan myń­da­ǵan jaýǵa tankimen qarsy tur­ma­sańyz, talqanyńyz shyǵýy múm­kin.­ Sondyqtan kúsh «О́kil áke» de­gen laqap atymen tanymal, shaı­qasta shyńdalǵan serjant Don­ Kolerge túsedi. Sebebi ol buryn talaı maıdannan aman­ shyqqan Sherman tankisin (M4A3E8) basqarady. Onyń bes adam­nan turatyn ekıpajy bar. Áıtkenmen alǵash­qy urysta ekıpaj­ shyǵyn­ǵa ushyrap, oqys­tan­ pýle­met­shi­niń kómekshisi qaı­tys bolady.

Syralǵy sarbazdan aıy­ry­l­ǵan­ serjant komandırden onyń orny­na bilikti jaýynger jiberýdi suraıdy. Áıtse de ala­pat urysta táýir sarbaz tabý múm­kin emes edi. Sóıtip, polkovnık buryn shtabta qyzmet etken balaýyz Norman Ellısondy jiberedi. Norman maıdanda ysylmaǵan ári jaýmen betpe-bet kelmegen áskerı maman. Qolyna qarý alyp adam óltirýge de qaýqarsyz edi.

Sonymen bronetransporter­ kolonnasynyń qozǵalysy kezin­de­ Norman tanki ishinde panserfaýstpen qarýlanǵan gıtlerlik jas­óspirimdi kóredi. Biraq sóıte tura­ oǵan oq atýǵa batpaıdy. Muny baqylap turǵan maıdan­das­tary ekıpaj múshesiniń bul­ áreketin bassyzdyqqa balaı­dy. Abyroı bolǵanda amerı­ka­lyqtar jaý kolonnasyn she­gindiredi. Bazaǵa oralǵannan keıin Don Koler jas sarbazdyń jaǵasynan alyp, nasısterdi aıaýǵa bolmaıtynyn eskertedi. «Eger sen óltirmeseń, seni ǵana emes, qarýlastaryńnyń da taǵdyry qıylady», deıdi ashýǵa bý­ly­ǵyp.

Maıdanda komandır qaıtys bol­ǵannan keıin Don tank rota­syn basqarady. Onyń qol­bas­shy­lyǵymen tankishiler at­qyshtar vzvodyna kómekke ke­lip, ne­mistiń tankige qarsy bata­reıa­­syn joıyp jiberedi. Bul shaı­­qasta ta Norman álsizdik kór­­setedi. Jekpe-jekten ke­ıin­ komandır onyń qolyna re­vol­­­­verin usta­­typ, tutqynǵa alyn­­­ǵan nemis soldatyn atýǵa máj­­búr­leıdi. Norman taǵy da ba­tyr­ǵa tán minez kórsetpeıdi. Osy­­laısha, kelesi shaıqasta ol sna­rıad tıip, azap shekken nemis­ter­ge janashyrlyq tanytyp, qı­nal­maı ólýi úshin pýlemetpen atady.

Keskilesken urystan keıin, kóp uzamaı amerıkalyqtar Germanııaǵa tıesili qalany basyp alady. Sherman tankisiniń músheleri shaǵyn shaharǵa erkin boılap, kópqabatty úıdiń birine basa-kóktep kirip keledi. Bólmede tyǵylyp otyrǵan boıjetken Emma men anasy shoshyp ketedi. Olarǵa amerıkalyqtar tıisýge oqtalǵanda komandır­ arasha bolady. Al jas pýle­met­shi mýzykaǵa áýes nemis qy­zyna ǵashyq bolyp qalady. Ekeýi soǵystan keıin kezdesýge serttesip te úlgeredi. Biraq tankıs­ter kete salysymen, qala­ǵa nasıster oq jaýdyrady. Snarıadtyń biri Emmanyń páte­rine túsip, jas arý qaza bola­dy. Norman qutqarýǵa oqtal­ǵa­ny­men,­ úlgere almaıdy.

Reıd kezinde tankisheler nemis­ tankisiniń ekı­­pajy qur­ǵan­ býksırge­ tú­sedi. Don men onyń­ qarý­las­ta­ry mınaǵa soq­ty­­ǵysyp, nátı­je­sin­de­ shassı­ge­ aıtar­lyqtaı zııan kele­di.­­ Bar­laýǵa jiberilgen Nor­man jaý­dyń batalony ja­qyn­ qal­ǵa­nyn aıtyp, tankini tas­­­tap qashýdy usynady. Biraq er­jú­rek­ komandır jaýmen jal­­ǵyz aly­­sýǵa bel baılaıdy. Sóıtip, olar birlesip qalyń ba­­talonǵa qar­sy turady. Qan­sha­ myq­ty qarýlanǵany­men ekı­­­paj mú­she­­leri birinen soń biri erlik­pen qaza tabady. Eń so­ńyn­da komandır Normandy tan­ki­­niń astyna jasyryp, ózi gra­­nata jarylysynan kóz jumady.

Eń qyzyǵy, kınokartına sońynda Normannyń ózi sekildi ańǵal da romantık nemis sarbazy­ ony baıqap qalady. Biraq ba­tyr­ǵa aınalǵan pýlemetshini ólimge qımaı, kórmegendeı ótip ketedi.

Atalǵan fılmde Golllı­výd­ juldyzy Bred Pıtt bas­ta­ǵan akterlerdiń sheberligine tań­­ǵalmasqa bolmaıdy. Shyǵar­ma­nyń shynaıy shyǵýyna hám kórer­mendi eriksiz sendirgen kıno­ ártisteriniń eńbegi kól-kósir.