Taýly aımaq turǵyndary úshin maldyń qysqy azyǵyn daıyndaý – asa jaýapty is. Bul naýqanǵa Raıymbek aýdanynyń sharýalary shalǵylaryn shyńdap, bilekterin sybana kirisken.
Dese de, shóbi shúıgin óńirde keıingi jyldary qardyń juqa, jaýyn-shashyn mólsheriniń tym az túsýi saldarynan qýańshylyq oryn alyp otyr. Buryndary at baýyryna jetetin shabyndyqtardyń kúıi ketip, sharýalardyń kóńilin alańdatyp otyr. Soǵan qaramastan, qolda bar tehnıkany jumyldyryp, shóp shabý naýqanyna judyryqtaı jumyla kirisip ketti.
Jalpy, aldaǵy qystan mal basyn aman ári qońdy alyp shyǵý úshin Raıymbek aýdany boıynsha 21 794 gektar alqaptan 188 myń tonna shóp shaýyp, jınaý josparlanýda. Bul mejeniń oryndalýy aýdandaǵy 86 599 bas iri qaranyń, 47 877 bas jylqynyń, 415 449 bas qoı-eshkiniń aldaǵy qystan shyǵýyna negiz bolmaq.
Shalǵy syryly estile bastaǵan az kúnniń ishinde belgilengen jospardyń 11 250 gektary shabyldy. 61 875 tonna mal azyǵy tıisti oryndarǵa jetkizilip, jınalǵan. Ázirge ónim kólemin ár gektarǵa shaqqandaǵy túsim 55 sentnerden aınalyp jatyr. Qyzý qımyldyń nátıjesinde shabyndyqtyń úshten bir bóligi shabylyp bitken.
Shóp shabý naýqanyna bıyl 52 birlik shóp shabatyn mashına, 5 shabyndyq kombaın, 82 press-jınaǵysh, 82 tyrmaq, tirkemesi bar 96 traktor, 120 avtomashına jumyldyrylǵan. Aýdan boıynsha kúzgi dala jumystaryna qatysatyn tehnıkalar úshin 486 tonna dızel otynyna ótinim berilgen. Bul qajettilik shóp shabý naýqany júretin úsh aıǵa bólingen. Búginde sharýa qojalyqtary ózderine kómek retinde memleket tarapynan tómengi baǵamen beriletin osy janarmaıdyń ıgiligin kórip otyr.
Aýyldyń yrysyn arttyryp, nesibesin molaıtyp otyrǵan tórt túliktiń qystan shyǵýyna erte kóktemnen kóńil bólip, shabyndyǵyn kútip-baptaǵannyń arqasynda Jambyl aýdanynda da jumys nátıjeli júrgizilip otyr. Atap aıtsaq, ótken jyly 435,2 myń tonna shóp jınaǵan bolsa, bıyl bul kórsetkish 510,2 myń tonnaǵa artqan. Búginde 460 myń tonna, ıaǵnı shóp shabý naýqanynyń 90 paıyzy aıaqtalǵanynan habardar boldyq.
«Sondaı-aq bıyl 46 400 tonna pishendeme jınaý kózdelse, sonyń 30 myń tonnasy jınalyp, jospardyń 65 paıyzy oryndaldy. Saban jınaýda da kósh ilgerimiz. 52 600 tonnanyń 35 myńy jınalyp, 67 paıyzy oryndaldy. Buǵan qosa jem daıyndaýda 78,2 tonnanyń 50 myń tonnasy daıyn boldy. Súrlem jınaý áli bastalmady. Jońyshqa sýarmaly egistikte óndiriledi. Búginge birinshi, ekinshi shabyndyqtan óndirilgeni – 63 myń 75 tonna. Bul – jalpy qysqa jınalýǵa tıis jem-shóptiń kórsetkishi. Bıylǵy aýa raıynyń qolaısyzdyǵyna baılanysty joǵaryda atalǵan 510,2 myń tonnanyń 281 376 tonnasyn syrttan, Eńbekshiqazaq, Balqash aýdandary men kórshiles oblystardan kelgen shópterden satyp alyp tolyqtyramyz. Bizdiń aýdannan naqty 228 myń 856 tonna oryndalady. Kúzgi dala jumystaryna qatysqan tehnıkalardyń sany – 1 134, ıaǵnı 96 paıyz daıyndyqpen jumysqa qosyldy. Onyń ishinde 831 traktor, 80 kombaın, 135 soqa jáne 77 birlik tyrma bar», deıdi Jambyl aýdandyq aýylsharýashylyq jáne jer qatynastary bóliminiń bas mamany Qaırat Toıshybekov.
Bıylǵy kóktemde júrgen tońnyń saldarynan jáne jazǵy qýańshylyqtan shóptiń shyǵymdylyǵy óte tómengi deńgeıde ekenin mańdaı terin shúmektetip júrgen sharýalar joqqa shyǵarmaıdy. Sonyń biri – Jambyl aýdany Jańaqurylys aýylyndaǵy «Murynbaı» sharýa qojalyǵynyń ıesi Serik Joldasuly.
«Qaramaǵymyzda 3 200 bas analyq qoıdan kóktemde 3 myń bas qozy ilesti. 100 bas analyq sıyr jáne 120 bas bıe, 20 túıe bar. Sharýashylyq ıeligindegi 350 gektar shabyndyq jer men 120 gektar egistik alqaptan alynǵan ónim bıyl kóńil kónshitpeı tur. Jaýyn joq, shóp kúıip ketti. Byltyr 350 gektar shabystan 18 myń túk shóp alǵan edik, bıyl munyń úshten biri ǵana jınaldy, 6 myńnan aspady. 20 tonna sepken dándi daqyl sol kúıi qaıta jınaldy. Aldaǵy qysqy mal azyǵyn osy kúni Shymkent, Qyzylorda jaqtan kelip jatqan shópterden satyp alýdamyz. Bazarda bir túk shóptiń quny 1 500-1 800 teńgeden satylady. Bul sharýalar úshin ońaıǵa soqpaı tur», deıdi tórt túlikti túgel ósirip otyrǵan sharýa qojalyǵynyń ıesi.
Deı turǵanmen, «qamdanǵan qapy qalmas» dep, jazdyń ár kúnin tıimdi paıdalanyp qalýǵa tyrysqan sharýa adamdary shalǵysyn qaırap, arbasyn saılap, shóp shabý naýqanyn qyzdyra túsken. Ony shabyndyqtardaǵy shalǵy syryly sezdiredi.