Aýylda qoqys qalmaıdy

«Osy ýaqyt ishinde biz­diń oblys boıynsha 1 106 óti­nim ke­lip tústi. Onyń ishin­de jalpy somasy 1 mlrd 852 mln teńgege 272 óti­nim maquldandy. Qal­ǵan óti­nimder ázirge qara­lý­­­da. Aq­jaıyq, Terekti, Syrym, Qaz­talov jáne Báıterek ­aýdandary turǵyndarynyń belsendiligin atap ótý kerek. Bul baǵdarlama – ósimdik pen mal sharýashylyǵynan basqa tehnıkaǵa servıstik qyzmet, jartylaı fabrıkattar óndirý, tigin sehy sııaqty baǵyttar­dy damytýǵa jaqsy múmkin­dik», deıdi «Aqjaiyq» áleýmet­tik kásipkerlik korporasııa­sy» aksıonerlik qoǵamynyń bas­qarma tóraǵasy Baqdáýlet Ibraımov.

«Aýyl amanaty» joba­syn­da belsendilik tanytqan óńirdiń biri – Terekti aýdany ekenin aıttyq. Shynymen de terektilik kásipkerlerdiń aldy jeńildikti nesıeni alyp, sharýasyn bastap ta ketken.

«Terekti aýdanynan «Aýyl amanaty» jobasyna 832 mln teńge suraǵan 127 ótinish tústi. Onyń 14-i – kásipkerlikti da­mytýǵa, ekeýi – qus, bireýi – egin sharýashylyǵyna, al 110 ótinish – sút baǵytyndaǵy mal sharýashylyǵyn damytýǵa ar­­nal­ǵan eken. Qazirgi tań­da osy jobalardyń 30-y ma­qul­dandy, 20-sy 133,5 mln teń­ge nesıe alyp ta úlgerdi. Bul atalǵan 20 adam jeke ká­sip­kerlik nysanyn ashyp, ne­sıeni ıgerýde. Olardyń ishin­­de qos kásipker qus sharýashylyǵyn damytý boıynsha joba usynsa, sonyń biri broıler men jumyrtqalaǵysh taýyq satyp alyp, karantınge qoıdy. Endi biri 4 ınkýbator, qus azyǵy jáne t.b. qa­jetti zattardy aldy», deıdi Terekti aýdandyq kásipker­lik jáne aýyl sharýashylyq bólimi basshysynyń mindetin atqarýshy Azat Áýbákirov.

Úkimettiń aýyl kásip­ker­lerine baǵyttalǵan kómegine aldymen qol jetkizgenderdiń biri – Terekti aýdanynyń turǵyny Sarjan Ibatov. Ol aýylda qatty turmystyq qal­dyqtardy jınaqtaý úshin ar­naıy qurylǵy satyp alǵan. Bolashaqta qaıta óńdeý kásibin de ashqysy keledi eken.

«Biz osy nesıege úsh stanok satyp aldyq. Onyń biri turmystyq qatty qaldyqtar – makýlatýra men plastık buıymdardy syǵymdap, ta­sy­maldaýǵa yńǵaıly etip be­­redi. Odan bólek, qoı men eshki júnin tazartyp, tútip bere­tin stanok, qus mamyǵyn tazartatyn apparat ta qolǵa tıdi. Qazirdiń ózinde shaǵyn seh ashyp, ulttyq naqyshtaǵy kórpe-tósek tigýdi bastadyq», deıdi Sarjan.

Terektilik kásipkerdiń bo­lashaq jospary aýqymdy. Mysaly, ol qazir turmystyq qal­dyqtardy Oral qalasyna apa­ryp tapsyryp júr. Al bo­lashaqta shaǵyn sehtar ashyp, polıetılennen órnektas, qa­ǵaz­dan dárethana qaǵazy se­kildi daıyn ónim shyǵarýdy qolǵa almaq.

Shyny kerek, qazir tur­mystyq qaldyq, ásirese, aýyl­dyq jerde úlken máselege aınalyp bara jatyr. Sonyń ishinde tabıǵatqa ydyrap ke­týi qıyn plastık buıymdar eko­logııalyq apatqa aınalǵan. Mine, osyndaı qaldyqtardy jınaıtyn, sóıtip eldi meken­derdi qoqystan tazalaıtyn bastamanyń máni úlken. Eko­logııany saýyqtyratyn mun­daı kásippen aınalysatyn kásip­kerge memleket tarapy­nan sýbsıdııa berse de artyq emes sııaqty. Alaıda qazir turmystyq qaldyqtardy jı­nap tapsyrý óte tıimsiz. Ma­kýlatýra men plastıktiń ba­ǵasy ishki naryqta tym arzan. Jınaǵan, tasymaldap jet­kizgen shyǵyndy ótemeı qa­la­tyny ras. Mysaly, makýlatýra ortasha eseppen 20-30 teńgege, plastık qal­dyqtar 5-10 teńgege ǵana baǵa­lanady. Al kásipker qyz­metkerlerine jalaqy tóleýi kerek, kásibin damytýy qajet.

«Degenmen «Aýyl amanaty» jobasy aýyl sharýalary úshin óte tamasha bastama boldy. 2,5 paıyzben ǵana be­riletin nesıege bir jyl kanıkýl qarastyrylǵan. Nesıe alarda korporasııa mamanda­ry mán-jaıdy tolyq túsindi­rip, barynsha kómektesedi. Eger ká­sipkerdiń qujaty durys bol­sa, eshqandaı kedergi joq. О́z basym 4,6 mln teńge ne­sıeni ońaı aldym. Buıyrsa 5 jyl­dyń ishinde qaıtarýym ke­rek», deıdi S.Ibatov.

Kóp keshikpeı Terekti aýda­nynyń eldi mekenderinde tur­mystyq qaldyqtardy irik­tep jınaıtyn arnaıy jáshik­ter qoıyla bastamaq. Búginde órkenıettiń bir ólshemi tur­mystyq qaldyqtardy óńdeý, qaldyqsyz tehnologııaǵa kóshý desek qatelespeımiz. Endeshe, Terekti aýdany órkenıettiń tabaldyryǵynan attady der edik.

Batys Qazaqstan oblysy