Qazirgi jastar arasynda býllıng jaıy ótkir tur. Bul «Jastardy áleýmettendirý táýekelderi» zertteýi barysynda belgili boldy. Tamyz aıynda júrgizilgen saýalnamada respondentterdiń 49,3 paıyzy býllıngti basynan ótkergenin aıtqan. Eń soraqysy, qatarlastarynyń mundaı qaǵytpa áreketine turmystyq áleýeti álsiz jastar jıi kezigetin kórinedi.
«Jastar» ǵylymı-zertteý ortalyǵy «Next time» qoǵamdyq qorymen birlese áleýmettik zertteý nátıjeleriniń tusaýkeserin ótkizdi. Is-sharada zertteý jan-jaqty talqylanyp, usynys-pikirler tyńdaldy. Pikirtalas alańynyń jumysyna memlekettik organdar men ǵylymı-zertteý ortalyqtarynyń, ÚEU ókilderi men jastar saıasaty salasyndaǵy sarapshylar qatysty.
Qujatta memleket nazar salýǵa tıis biraz máseleler tizbektelgen. Ashyp aıtsaq, tómen jalaqynyń – 32,6 paıyzy, ekologııa problemasynyń – 28,5 paıyzy jáne jumyssyzdyqtyń 27,2 paıyzy belgilegen. El bolashaǵyna tusaý bolatyn ózekti máseleler qataryna jastar qylmystyń ósýin (31,9%) jáne barlyq salalardaǵy aýqymdy sybaılas jemqorlyqty (31,4%) da kórsetken.
«Aýqymdy qoǵamdyq jáne tehnologııalyq transformasııalar, aqparattyq aǵyndardyń ózara enýi jaǵdaıynda áleýmettik qatynastardyń búkil júıesi, onyń ishinde qundylyq baǵdarlary men halyqtyń jalpy emosıonaldy fony aıtarlyqtaı ózgeristerge ushyraıdy. Bul trendter jastardyń kóńil kúıi men dúnıetanymyna aıtarlyqtaı áser etýi múmkin. Jastardy áleýmettendirý úderisinde nashaqorlyq, qumar oıyndar jáne qorqytý máseleleri de ózekti. Atap aıtqanda, respondentter ózderi nemese olardyń aınalasyndaǵylar marıhýana sııaqty esirtki túrlerimen – 40,7, jyldamdyqpen – 30,5 jáne kokaınmen 27,1 paıyzy kezdeskenin atap ótti. 18-21 jas aralyǵyndaǵy respondentter – marıhýanany, 31-34 jastaǵy úlkenderi kokaındi jıi atap ótti», dedi «Jastar» ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń dırektory Aısulý Ernııazova.
Búginde qoǵamnyń ózegin órteıtin túıtkilge aınalǵan lýdomanııa týrasynda da zertteý júrgizilgen. Pikirtalas aıasynda jastardyń sporttyq bás tigýge – 78,9, onlaın bas tigýge 65,2 paıyzy kezikken. Olar mundaı formattaǵy jarnamalardyń kópshiligin kósheden, kıno, telehıkaıalardy ınternetten kórý barysynda jolyqtyrǵan.
«Zertteý nátıjeleri qazirgi jastardyń áleýmettený qaýpi damýdyń ekonomıkalyq jáne áleýmettik-mádenı aspektilerine áser etetindigin kórsetedi. Bul problemalar búginde jalpy halyqtyń 28,9 paıyzyn quraıtyn jastarmen qarym-qatynas ornatýǵa aıtarlyqtaı qysym jasaýy múmkin ekenin túsiný mańyzdy», dep túıindedi jıynǵa qatysqan áleýmettanýshy Álimhan Kúderınov.
Darıǵa QURMANÁLI,
L.N.Gýmılev atyndaǵy
EUÝ 4-kýrs stýdenti