Aforızm – bir úzik oı, oqys pikir, oqshaý sóz. Aforızm alǵash dúnıe qubylystary jóninde jınaqtalǵan bilimderin túıindep, pikir bildirýdiń bir túri retinde dúnıege kelgen. Qazaq aforızmderiniń asyl arnasy da saq-skıf dáýirindegi oıshyldar sózderinen, kóne túrki jazbalarynan bastaý alady. «Aforızmder» aıdarynda búgin Júsip Balasaǵunnyń oılaryn usyndyq.
( VIII – VIV ǵǵ. )
Júsip Balasaǵun
Kisi kóńili túpsiz tuńǵıyq.
Tilektiń shegi bolmaıdy.
Saǵynysh túbi – súıinish.
Sordyń sońy – baq.
Qoshtasý – júrekke salmaq.
Kisiliktiń úlgisi – meıirbandyq.
Ata ólse – bala aman.
Jaqsy minez adamǵa azyq ta, kıim de taýyp beredi.
Qursaqta bitken minez qara jerge birge enedi, sútpen bitken minezdi ólgenshe ózgerte almaısyń.
Dos tabý ońaı, saqtaýy qıyn,
Jaýlasý ońaı, toqtaýy qıyn.
Halyq búlinse saıasat túzeıdi.
Keń peıil kiside qýlyq bolmaıdy.
Hannyń ádiletsizdigi – bar páleniń basy.
Sarań bek el bıleı almaıdy.
Elshisi epsiz patshanyń baǵy janbas.
Saıtan súıgendi Qudaı súımeıdi.
Jamandyq jasasań, jaýaby ókinish bolar.
О́z paıdańdy oılama, el paıdasyn oıla: óz paıdań sonyń ishinde.
Jaman minez jaý qylmaǵandy qylar.
Baldyń da ýy bar.
Jazasyn tartpaıtyn jamandyq joq.
Ádil sóz ashy kóriner.
Ádildik ákimdikten de kúshti.
Ǵaıbat istiń ólshemi – ókinish.
Aqqa qara tez juǵar.
Aılasyn asyrǵan arystan da alar.
Kisini isinen tany.
Ne isteseń de yqtııaryńmen iste.
Asyqqan keshiger.
Tili men nápsisin tyıa bilgen, qasıetti boıyna jııa biler.
Shydamdynyń aıy ońynan týar.
Ustamsyz bálege urynar.
Qut kirgen qaqpany jurt qaýmalar.
О́mir kúshti, ólim odan da kúshti.
Bu dúnıe kóleńkedeı oınaıdy: qýsań – qashar, qashsań – senen qalmaıdy.
Bu dúnıede eki-aq esik bar: biri – ómirge qaraı ashylady, ekinshisi – ólimge qaraı ala qashady. Birinshi esikke engen adam ekinshi esikke de enedi.
Adam ómiri qyldan názik.
О́lim kelse, ókinbeı-aq bara ber,
Zarlaǵanmen estimeıdi qara jer.
Qyńyr sóz – kúıdirgi.
Tanymy zor tamuqtan da qutylar.
Qylysh eldi kúzeıdi, qalam eldi túzeıdi.
Taq pen baq bir emes.
( Erbol Shaımerdenuly qurastyrǵan «Qazaq aforızmderi» kitabynan iriktelip alyndy)