Jaqynda «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy 2023 jyldyń qyzmettik qorytyndysyn jarııalady. Qazirgi tańda ortalyq Ortalyq Azııa men Shyǵys Eýropa (Global Financial Centres Index reıtıngine sáıkes) aımaǵynda óziniń kóshbasshylyǵyn saqtap, bıznes ashý, iskerlik orta qurý, ınvestısııalar tartý boıynsha alda kele jatyr. Sonymen qatar adamı kapıtaldy damytýǵa tıisti jáne qolaıly quqyqtyq retteýshi ortany quryp, damyǵan ınfraqurylymyn jasaı aldy.
«Qazirdiń ózinde bizdiń ortalyq arqyly el ekonomıkasyna 10,9 mlrd dollardan astam qarajat, onyń ishinde AIX bırjasy arqyly – 4,6 mlrd jáne qatysýshylardan 6,3 mlrd ınvestısııa tartyldy. Osylaısha, ortalyqtyń 2025 jylǵa deıingi damý strategııasynda qoıylǵan mindet oryndaldy. Ortamerzimdi keleshekte biz ınfraqurylymdy damytýdy jalǵastyramyz jáne naryqqa kómirtegi kvotasy men turaqty qarjylandyrý sııaqty suranysqa ıe quraldardy usynatyn bolamyz», deıdi «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń basshysy Renat Bekturov.
Bıyl AHQO-da 600-den astam jańa qatysýshy kompanııalar tirkelgen. Olardyń jalpy sany álemniń 78 elinen 2 300-den astam kompanııany quraıdy. Qarjy ortalyǵy qyzmetiniń barlyq kezeńinde AHQO qatysýshylary el bıýdjetine 68,5 mlrd teńge kóleminde salyq tólep úlgeripti. Ásirese kólik, logıstıka, agroónerkásiptik jáne óndirýshi keshender, jańartylatyn energııa kózderi (JEK), IT sııaqty baǵyttar edáýir jaqsy damyǵan. Orta dáliz jobasy boıynsha «QazMunaıGaz» enshiles qurylymy Abu Dhabi Ports Group-pen birlesip AHQO-da Caspian Integrated Maritime Solutions birlesken kásipornyn tirkedi. Eki iri tanker Aqtaý portyna keldi. QTJ Grýzııa men Ázerbaıjannyń ulttyq kompanııalarymen birlesip Orta dálizdiń qurlyqtaǵy jobalaryna ınvestısııa salý úshin ortaq kásiporyn qurdy. AIX-te qaryz quraldary naryǵy onyń 56 lıstıngi arqyly rekordtyq ósýdi kórsetedi.
Tartylǵan kapıtaly bıyl 1,95 mlrd dollardan asatyn 7 úlestik qural ornalastyrylǵan. Onyń arasynda AIX resmı tizimine «KEGOC» AQ aksııalary engizildi. Osy jyly otandyq jáne eýropalyq 14 broker men kastodıan AIX músheleri atanǵan.
«Astana» halyqaralyq bırjasynda saýda-sattyq kólemi ótken jyly 173 mıllıon dollardy qurasa, osy jyly 510 mıllıon dollardy kórsetip otyr. AIX ortalyq depozıtarııindegi jeke shottardyń sany 1,5 mln-nan asyp, qarasha aıynda bırjadaǵy saýda-sattyqtyń 61 paıyzy sheteldik ınvestorlar tarapynan jasalǵan. Sońǵy kezderi aktıvter men qorlardy basqarý sektoryna qyzyǵýshylyq artýyna baılanysty AHQO basqarýyndaǵy aktıvter kólemi 82%-ǵa ósip, búginde 1 mıllıard dollardy qurap otyr.
Qazirgi kezde tirkelgen qorlardyń sany jyl ishinde 20-dan 37-ge deıin ulǵaıdy. Al basqarýdaǵy ınvestısııalyq qorlar aktıvteriniń kólemi 616 mln dollarǵa jetti.
Investısııalardy tartýǵa járdemdesý úshin AHQO elimizdiń qarjy naryǵynda buryn bolmaǵan jańa ónimder men qyzmetterdi damytýdy jalǵastyrýda. Máselen, byltyrǵy jyldan bergi derekter boıynsha AHQO krıptobırjalarynyń otandyq banktermen ózara áreketi jónindegi qanatqaqty joba aıasyndaǵy tranzaksııalar kólemi shamamen 220 mıllıon dollardy quraıdy. Tek saýda-sattyq ótken jylmen salystyrǵanda 104 ese ósip, 217 mln dollardan asypty. Klıentter sany 6,7 ese ulǵaıyp, tutynýshy sany 41 384 jetti.
AHQO kraýdfandıngtik platformalary jalpy somasy 35 mln dollar bolatyn 300-den astam jobany qarjylandyrǵan. Bıyldyń ózinde 14,3 mln dollarǵa 150 joba qarjylandyrypty. Onyń arasynda IT, qurylys, saýda, aýyl sharýashylyǵy, qyzmetter, óndiris jáne mashına jasaý sııaqty salalar bar. Qarjy qyzmetterin retteý jónindegi komıteti AHQO-da qarjylyq qyzmetter kórsetetin 20 kompanııaǵa ruqsat berip, 7 ASP keńesshisi (kómekshi qyzmetterdi jetkizýshiler) tirkeldi. Mundaı kompanııalardyń jalpy sany 116-ǵa jetip otyr.