Tobyl men Torǵaı arasyndaǵy alyp atyrapty basyp jatqan sere qar kóktemde selge aınalsa, 36 eldi meken sý astynda qalýy múmkin. Oblys ákimdiginde ótken keńeste aldaǵy qaýiptiń aldyn alý úshin tıisti qyzmetter nendeı qam jasady, ne jetip, ne jetispeı jatyr degen máseleler talqylandy. Jıyn barysynda bıyl óńirde qardyń shamadan tys mol túskeni, keıbir aýdandarda tońnyń qalyńdyǵy 1 metrden asyp ketetini aıtyldy.
Bıyl oblys aýmaǵyndaǵy avtokólik joldaryn arshý, eldi mekenderdegi qar tazalaý jumystaryna 2 mlrd 245 mln teńgeniń ústinde qomaqty qarjy bólinip otyr. Keıingi bir jarym aıdyń ishinde 90 myń tekshe metrden astam qar shyǵarylǵan.
Tótenshe jaǵdaı departamentiniń basshysy Qaırat Qasymnyń aıtýynsha, aldaǵy sý tasqynyna ázirlik barysynda 158 tonna janarmaı satyp alynǵan. 60 myń 200 qap, ıaǵnı 9 072 tonna ınertti materıal daıyn tur. TJD janynan qurylǵan arnaıy komıssııa aýdan-qalalardy aralap, sý tasqyny qaýip tóndirýi múmkin eldi mekenderdiń daıyndyǵyn tekserý jumystaryn bastady.
Aldaǵy kóktemde oblystyń 6 aýdanyndaǵy ózen-kólderde muz jarý jumystary júretin bolady. Oǵan 62,5 mln teńge qarjy qarastyrylyp qoıǵan. Ǵarysh monıtorıngi boıynsha barlaý qyzmetin júzege asyrýǵa 6,5 mln teńge bólinip otyr. Azamattyq qorǵanys qyzmetiniń 2 myń 827 qutqarýshysy, 1 375 tehnıkasy, 276 motosorǵysy, 108 qaıyǵy kóktemgi sý tasqynynan keletin qaýipti toıtarýǵa daıyn tur. Munyń syrtynda 1 mlrd 550 mln teńge shamasynda tótenshe qor bar.
Tótenshe jaǵdaı qyzmeti sý tasqynyna daıyndyǵyn pysyqtap alý úshin aqpannyń basynda «Kóktem» komandalyq-shtabtyq oqý-jattyǵý sharalaryn ótkizedi. Bul is-sharalardyń aıasynda qutqarýshylar múgedekter men zeınetkerlerdiń aýlasyn qardan tazartýǵa kómek kórsetpek.
Keńeste Jankeldın aýdanynyń ákimi Shota Ospanov 2024 jylǵy sý tasqyny kezeńine daıyndyq jumystary týraly baıan etti. Bıyl shalǵaı aýdandaǵy Torǵaı, Qabyrǵa, Qonyraýly, Uly Jylanshyq, О́lkeıik ózenderiniń boıynda qar qalyń. Tasqynnyń aldyn alý maqsatynda jyldaǵydaı bıyl da birneshe ózende muz jarý jumystaryn júrgizý josparlanyp otyr.
«Aýdan aýmaǵynda 13 sý bógeti ornalasqan. Atalǵan gıdrotehnıkalyq qurylymdardyń jaǵdaıy qanaǵattanarlyq. Kóktemgi sý tasqyny kezinde eldi mekenderge esh qaýip tónip turǵan joq. Olardyń bári turmystyq qajettilikke paıdalanyp otyrǵan bógetter. Bıyl jergilikti atqarýshy organnyń aýdan aýmaǵyndaǵy tabıǵı jáne tehnogendik sıpattaǵy tótenshe jaǵdaılardy joıýǵa arnalǵan tótenshe rezervinen 4 mln teńge, tótenshe jaǵdaılardyń aldyn alý men joıýǵa 1,1 mln teńge qarastyryldy. Qazirgi tańda ınerttik materıaldar, qapshyqtar, 9 motosorǵy, 2 qaıyq jáne qum toltyrylǵan qapshyqtardy tıisti oryndarǵa jetkizetin 2 júk kóligi, 1 ekskavator, 1 júk tıegish tehnıkasy daıyn tur», – deıdi Jankeldın aýdanynyń ákimi.
Keńes barysynda Tótenshe jaǵdaı departamentiniń basshysy Qaırat Qasym kóktemgi sý tasqyny kezinde turǵyndarǵa der kezinde habar berip otyrý máselesiniń kemshin tustaryna toqtaldy. Oblysta bóget, platına, jasandy sý qoımasy sekildi úlkendi-kishili 98 gıdrotehnıkalyq qurylym bar. Sonyń segizi sý tasqyny qaýpi bar eldi mekenderge jaqyn ornalasqan. Alaıda turǵyndarǵa sý tasqyny jóninde habarlaıtyn qurylǵy osy 8 GTQ-nyń beseýinde ǵana bar. Onyń ózi aınalasyndaǵy eldi mekenderdiń bárine birdeı habar jetkize almaıdy.
«Zań boıynsha nysannyń menshik ıesi tótenshe jaǵdaı týraly taıaý ornalasqan eldi mekenderdiń bárin habardar etip otyrýǵa tıis. Eldi mekenderge jaqyn turǵan segiz GTQ-nyń jeteýi «Qazsýsharýashylyǵyna» tıesili. Sondyqtan atalǵan mekeme sý basý qaýpi bar aýyldardyń bárine múmkindiginshe dabyl qaqqysh nemese daýys ulǵaıtqysh qurylǵylaryn ornatqany jón. Sonda ákimi aýylǵa taıap qalǵan qyzyl sý týraly jurtty der kezinde habardar ete alady. Mundaı habar taratý qurylǵylarynyń baǵasy 200 myńnan bastalyp, ári ketse 1 mln teńgege deıin barady. Esesine, aýyl nemese aýyldyq okrýg ákimi turǵyndardy evakýasııalap, qoradaǵy maldy qaýipsiz jerge aıdap aparýdy der kezinde úlgertip uıymdastyra alady», – dedi Qaırat Qasym.
О́tken jylǵy sý tasqyny kezinde óńirde 47 turǵyn úı sý astynda qalǵanyn eske salǵan departament basshysy: «Ásirese Qarasý aýdanyndaǵy Qaramyrza aýylynda – 35 úı, Molodejnyı aýylynda – 1 úı, Jeleznodorojnyı aýylynda – 8 úı, jáne Vostok aýylynda – 3 úı telegeı-teńiz sýdyń ortasynda qaldy. Oblys kólemindegi birqatar joldy tasqyn sý shaıyp ketti. Arqalyqqa qarasty Ekidiń, Aqtas jáne Qarasý aýdanyna qarasty Gersen aýyldaryna kólik qatynasy toqtady.
Sý tasqynynan zardap shekkender úshin jazǵasalym úsh turǵyn úı salyndy. Kóktem men jazda sý tasqynyna daıyndyq barysynda ınjenerlik jumystar júrgizildi. Eki aýyldyń aınalasynda eki jerge topyraq úıilip, tosqaýyl qoıyldy. Eni 4 metrlik eki jasandy sý burǵysh ornatyldy. On úsh sý ótkizgish qurylystarda qalpyna keltirý-jóndeý jumystary júrgizildi, 2 500 sý ótkizgish qurylym men 35 shaqyrymnan astam nóser kárizderi tazartyldy. Jalpy uzyndyǵy 700 metrlik eki bóget myqtap bekitildi», dedi.
Reseı aýmaǵynda ornalasqan sý bógetteri de shekara túbindegi birqatar eldi mekenderge qaýip tóndirip turǵanyn eskerý kerek. TJD basshysynyń aıtýynsha, qazir shekaranyń arǵy beti men bergi betindegi jaýapty qyzmetter kóktemgi sý tasqynynyń aldyn alý, turǵyndardy evakýasııalaý, úı janýarlaryn qutqarý sharalaryn uıymdastyrýda jumyla qımyldaý máselesin pysyqtap jatyr.
Qostanaı oblysy