Nurzada Amangeldi – IT mamany, PhD, erekshe qajettiligi bar jandar úshin biregeı joba daıyndaǵan ǵalym. Qazir L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń aqparattyq tehnologııalar fakýltetinde sabaq berip, zertteý jumystaryn júrgizip keledi. О́zekti taqyrypty tańdaýy halyqqa paıdaly is bolsyn degen nıetinen týǵanyn aıtady.
– 2019 jyly doktorantýraǵa tústim, sonda kafedra tarapynan jetekshiler men taqyryptary usynylady. Sol kezde elimizde osy máselemen aınalysyp júrgen Sáýle Áljanqyzyn jetekshi retinde tańdap, ym tilin tanýǵa arnalǵan ádisterdi zertteýge kiristim. Ár jumystyń nátıjesi de túpki nıetke baılanysty ekeni belgili, qazirgi tańda komanda quryp, aldaǵy úlken maqsatqa bet aldyq. Júıe bolashaqta ym álipbıin, ym tilin biletin sýrdoaýdarmashylardy daıarlaı alady. Mundaı mamandar túrli memlekettik uıymdarǵa qajet. Búgingi tańda biz mobıldi qosymsha jasaýǵa kiristik. Onyń kómegimen ym tilimen ózara sóılesýge bolady. Sóıleýdi mátinge, mátindi ymǵa jáne kerisinshe túrlendiretin júıe qurylady. Osy jobamnyń nátıjesinde erekshe qajettiligi bar jandar mektepte yńǵaıly, esh kedergisiz oqýǵa, medısınalyq jáne memlekettik mekemelerde qyzmet alýǵa, sondaı-aq erkin sóılesýge múmkindik alady. Osy taqyrypty túbine deıin zerttep, óz úlesimdi qosý – azamattyq boryshym, deıdi Nurzada.
Keıipkerimizdiń ǵylymı jobasy jasandy ıntellektige negizdelip, sóıleý men estý qabileti buzylǵan adamdarǵa arnalǵan. Júıe qazaqsha ymdaý tiline beıimdelgen, dál osy baǵyty atalǵan júıeniń basty biregeıligi, artyqshylyǵy bolyp tur. Júıeni ázirleý barysynda avtor bir ymnyń birneshe nusqasyn daıyndaǵan eken. Ǵalym olardy kórsetilý kúrdeliligine sáıkes toptarǵa bólip, árqaısysy úshin jasandy neırondy jeli modelin ázirlegen.
– Ǵylymı zertteýdi qoldaý maqsatynda ýnıversıtet tarapynan JANA ASU ishki grantymen 2022, 2023 jyly eki ret qarjylandyryldy. 2023 jyly jeltoqsan aıynda Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi qoldaýymen Álemdik bankten qarjylaı qoldaý aldyq, sonyń nátıjesinde jumys toby qurylyp, jabdyqtar alynyp jatyr. Atalǵan grant bir jylǵa ǵana beriledi, jyl ishinde kólemdi jumysty sońyna deıin jetkizý múmkin emes. Sondyqtan Ǵylym qory jarııalaǵan konkýrsqa bıyl taǵy ótinish jiberdik. Byltyr ótpeı qalǵan edik. Osyndaı ınnovasııalyq jobalar memleket tarapynan qarjylandyrylatyn bolǵandyqtan, biz de qatysýǵa múddelimiz. «Qazaqstandyq sańyraýlar qoǵamy» qoǵamdyq birlestiginiń vıse-prezıdentimen kezdesýde balalardy oqytýǵa qatysty túıindi máseleniń baryn bildim. Qazaqsha jáne basqa tilderde ymdaý tilin úıretýge arnalǵan zııatkerlik trenajerimiz estý qabileti buzylǵan balalarǵa úlken kómek kórsetetin qajettilik bolyp tur. Mundaı oqytý júıesi balalarǵa ymdaý tilin jáne qorshaǵan ortada qarym-qatynas jasaýdy úırenýge múmkindik beretin tıimdi qarym-qatynas quraldarymen qamtamasyz ete alady. AQSh pen Qazaqstannyń ǵalymdar toby bizdiń eldegi estý jáne sóıleý qabileti buzylǵan adamdar úshin bilim berý jáne oǵan qoljetimdilik salasynda birqatar zertteýdi bastady. Bizdiń birlesken jumysymyz elimizde ǵana emes, Ortalyq Azııada paıdaly bolatyn úlken ǵylymı jobaǵa aınalady dep senemiz, – dedi ǵalym N.Amangeldi.
Osy jasap shyqqan júıesi, ıaǵnı ǵylymı eńbegi doktorlyq dıssertasııasyna da arqaý bolǵan. Dıssertasııalyq keńes onyń eńbegin óte joǵary, halyqaralyq deńgeıdegi jumys retinde baǵalaǵan. Biraq keıipkerimiz túpki maqsatyna jetpeıinshe toqtamaıtynyn jetkizdi. N.Amangeldiniń kózdegeni – bastaǵan isin aıaqsyz qaldyrmaı, ónimin muqtaj tutynýshyǵa jetkizý. Biz onyń bul sheshiminen qaısarlyq pen tabandylyqty baıqadyq.