Bıyl balalar ádebıetiniń alyp báıteregi Berdibek Soqpaqbaevtyń týǵanyna 100 jyl. Qazaq ádebıetine ózgeshe órnek, ǵajaıyp syr-sıpat alyp kelgen kórnekti jazýshynyń mereıtoıy bıyl IýNESKO kóleminde toılanýda. Merekelik is-sharalar legi bastalyp, elimizdiń barlyq rýhanı shańyraǵynda ótip jatyr.
Ataýly mereıtoıǵa oraı jazýshynyń shyǵarmalary «Bir el – bir kitap» aksııasy aıasynda oqýǵa usynyldy. Sonyń biri – A.S.Pýshkın atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan oblystyq kitaphanasynda «Meniń atym Qoja» kitaby boıynsha oqýshylar arasynda «Balalar baǵynyń baǵbany» atty oqyrmandar konferensııasy ótti. Sharaǵa Shyǵys Qazaqstan oblystyq tehnıkalyq-ekonomıkalyq lıseı-ınternatynyń, Shyǵys Qazaqstan oblystyq daryndy balalarǵa arnalǵan mamandandyrylǵan «Bilim-ınnovasııa» lıseıiniń oqýshylary qatysty.
Jazýshy «Meniń atym Qoja» povesiniń arqasynda tanymal boldy. Berdibek – shyǵarmalarynda balalardyń minezin, sol kezdegi ýaqyt kórinisin týra bergen qalamger. Máselen, «Meniń atym Qoja» shyǵarmasynda Qojanyń minezi arqyly sol kezdegi qazaq balasynyń beınesin tamasha jetkizedi. Arasynda ázil de joq emes. Ásirese Sultannyń jaılaýǵa barǵandaǵy áreketteri óte qyzyq. Berdibek Soqpaqbaev – óz ýaqytyndaǵy balanyń shynaıy minezi, áreketin taza músindegen jazýshylardyń biri de biregeıi.
Balalar «Povestiń basty keıipkeri Qoja qandaı bala?», «Povestegi Janar qandaı oqýshy?», «Ol Qojaǵa nesimen unaıdy?», «Povestegi ustazdar beınesi týraly ne aıtar edińiz?», «Qojanyń jaqsy kóretin muǵalimi kim?», «Qojanyń bolashaqta jaqsy azamat bolyp shyǵatynyna senesiz be? Onyń qatelikterge uryna berý sebebi nede?» jáne taǵy basqa suraqtarǵa jaýap berip, kitap jónindegi oılaryn ortaǵa saldy.
«Meniń atym Qoja» týyndysy jazýshynyń balalar ádebıetindegi myqtylyǵyn kórsetedi. Kınonyń ózi de – óte sátti shyqqan dúnıe. Ásirese kınorejısser Abdolla Qarsaqbaevtyń sheberligi fılmde kórinip tur. Povest boıynsha «Qazaqfılm» kınostýdııasynda kórkem fılm túsirilip, 1967 jyly Kann qalasynda ótken balalar men jasóspirimder fılmderiniń halyqaralyq festıvalinde arnaıy júldege ıe boldy. Povestiń basty keıipkeri – Qoja armanshyl, sotqar bala. Tentektigimen únemi túrli jaǵdaıǵa tap bolyp júretin ol aqyl-oıy men biliktiliginiń arqasynda qıyndyqtardan shyǵa aldy. Ol – bireýdiń qaıǵy-qasiretine kóz juma qaramaıtyn elgezek, joǵary ádilettilik sezimine ıe, dosqa adal, qaıyrymdy, zulymdyqqa jol bermeıtin bala. Osy qasıetterdiń barlyǵy oqyrman júreginen oryn alyp, Qoja batyr bala atandy. Mundaı shyǵarmalar balalar ádebıetine kerek-aq. Bul – balalar ádebıetindegi klassıka.
№27 jáne №35 orta mektepter oqýshylary kórsetken kórinister eldiń kóńilinen shyqty. Is-sharaǵa belsene qatysqan qatysýshylar kitaphana ákimshiligi atynan Alǵyshatpen marapattaldy.
Raqııa ÝALHANOVA,
Mádenıet salasynyń úzdigi