Jazdyń shyǵýymen jol júrý erejesin buzý da arta túsedi. Qystygúni nemese kúzgi, kóktemgi qatqaqta kóligin qatty júrgize almaıtyn keıbir eserler taqyr jerde kóliginiń taqymyn jazýǵa tyrysady. Ásirese ishimdik tatyp alǵandar kólik tizginin erkine jiberedi. Jýyrda sondaı bir júrgizýshi «Chelıabi – Novosibir» tasjolynyń Soltústik Qazaqstan aýmaǵyndaǵy ýchaskesinde polısııanyń «toqta» degen belgisinen qashyp, qutty kınodaǵydaı qýǵyn týdyrdy.
Polıseıler de kez kelgen kólikti toqtata bermeıdi ǵoı, mynanyń joldyń boıynda qatty jyldamdyqpen buralańdap kele jatqanyn kórgen soń, toqtatpaq bolǵan. Eser júrgizýshi toqtaýdyń ornyna jyldamdyǵyn odan ári údetip, qalaǵa qaraı zymyraı beredi. Patrýldik ekıpajdaǵylar onyń qylyǵyn qala mańyndaǵy áriptesterine habarlap, qýǵynǵa birneshe mashınanyń qatysýyna týra keledi. Qalaǵa kirip alǵan soń, qashqyn jyldamdyǵyn irikpeı, burylystardyń birine kirip, jasyrynyp qalýǵa tyrysqan. Alaıda dabyldaryn sarnatqan polıseıler ony Partızan men Jumabaev kósheleriniń qıylysynda eki jaqtan kelip toqtatyp, bireýdi soǵyp nemese óziniń arandap qalýynan qutqardy. Kútkendegideı ol ishimdik tatyp alǵan bolyp shyqty. Endi ol jyldamdyqty asyrǵanyna jáne ishimdik tatyp alǵany úshin ákimshilik jaýapkershilikke tartylady.
«Osyndaılardyń kesirinen osy jyldyń 4 aıynda eki ret jol-kólik oqıǵasy oryn aldy. Sonyń saldarynan 8 adam zardap shekti», deıdi jergilikti polısııa qyzmeti basqarmasy bastyǵynyń mindetin atqarýshy, polısııa podpolkovnıgi Aleksandr Rozbah.
Jas emes, jasamys adamdardyń ózi de mas bolyp, ózine de, ózgege de qaýipti ekenin bile tura rólge otyratyn faktiler de kezdesedi. Mysaly, Qyzyljar aýdanynyń 62 jastaǵy turǵyny óziniń «VAZ-2106» avtokóligimen «Chelıabi – Novosibir» tasjolynyń boıynda kele jatqanda jol tártibi saqshylarynyń kózine túsedi. «Toqta» degen belgini bul da elemeı, jyldamdyǵyn údetip, alǵa tarta beredi. Sońyna túsken patrýldik ekıpajdy adastyrmaq bolyp, bir kezde trassaǵa qosylatyn jaı jolǵa burylyp ketedi. Ol joldyń boıyn jýyrda sý jyryp, aryq bolyp qalǵan eken. Alaıda júrgizýshi taqtaı tastalǵan tar jolaqtan aman ótip ketedi. Jaı jolǵa túsken soń, meni qýmaıdy dese kerek, júrisin ári qaraı údetip, jaqyn aýyldardyń birine tartady. Alaıda jol saqshylary oǵan jetip alyp, kúshpen toqtatýǵa májbúr bolady. Sóıtse... júrgizýshi ýdaı mas bolyp shyǵady. Tipti kólikten de óz aıaǵymen túse almaıdy. Mundaı adamnyń qylmysker ekeni sózsiz: ol ne ózin, ne bireýdi arandatady.
Aýdandyq PB bastyǵy, polısııa polkovnıgi Petr Klımovtyń aıtýyna qaraǵanda, qazir ol 20 táýlikke ákimshilik qamaýǵa alynǵan. О́zi buryn júrgizýshi kýáliginen de aıyrylǵan eken, qazir kóliktiń rýline otyrýǵa quqy joq. Biraq soǵan qaramaı dańǵyl joldyń boıynda emin-erkin júre bergen.
Júrgizýshi jol erejesin buzbaı, eshqandaı kólikke de, júrginshige de qaýip tóndirmeı júre berse, ondaıdy polısııa ustamaıdy. Mysaly, «Volkswagen» kóligi bar 37 jastaǵy Petropavl turǵyny birneshe jyldan beri júrgizýshi kýáliginsiz júrip kelgen. Alaıda «shólmek kúnde synbaıdy, bir-aq synady» degendeı, ol birde baǵdarshamnyń qyzyl jaryǵyna júrip ketkende toqtatylyp, kýáligi talap etilgende, ózi osylaı maqtanypty. Osyndaı da párýaısyz júrgizýshiler qala kóshelerinde bolyp turady. Onyń kóligi avtoturaqqa qoıylyp, ózi ákimshilik jaýapkershilikke tartyldy.
Bıyl 10 mamyrdan bastap óńirde «Quqyqtyq tártip» jedel-profılaktıkalyq is-sharasy ótip jatyr. Ázirge jyldamdyqty asyrýdyń 184, jaıaý júrginshiler ótkelderinen ótý erejelerin buzýdyń 12 faktisi anyqtaldy, sondaı-aq 18 mas júrgizýshi ustaldy. Budan bólek, elektrli samokattardy júrgizýshiler de basty nazarda. Olar jaıaý júrginshiler ótkelderinen óterde samokattan túspeıdi, artyna bireýdi mingizip te alady. Al tártip boıynsha ótkelderden ótkende elektrli samokattardy rýlden ustap, jaıaý ótý qajet, jolaýshylar men júkterdi tasymaldaýǵa bolmaıdy. Trotýarlarmen júrgende jaıaý júrginshilerge kedergi keltirmeı, jyldamdyqty saǵatyna 6 shaqyrymnan asyrmaı júrýge ǵana ruqsat etiledi. Biraq ondaıdy elep jatqandar sırek. Jalpy, «Quqyqtyq tártip» is-sharasynyń alǵashqy kúnderinde oblys polıseıleri 1400-den asa túrli buzýshylyqty anyqtady.
Soltústik Qazaqstan oblysy