О́ńir ekonomıkasynyń damýy jedel ındýstrııalandyrý arqyly ınfraqurylymdardy damytýmen ólshenetindikten osy baǵyttaǵy jobalardyń júzege asýyna árdaıym jiti nazar aýdarylyp keledi. Nátıjesinde bıylǵy jyly óndirisi bastalatyn jobalar tizimindegi Kóksý aýdany, Balpyq bı kentindegi “Ekstra maıburshaq óńdeý zaýyty” jaýapkershiligi shekteýli seriktestigindegi qurylys, jabdyqtaý jumystary aıaqtalyp, onyń ashylý saltanaty ótti. Osylaısha Elbasynyń bıylǵy Joldaýyndaǵy aýyl sharýashylyǵyn ártaraptandyrý men shıkizatty qaıta óńdeýdi shuǵyl arttyrý máseleleri sheshimin tapqanyn kórýge bolady. Jańa tehnologııalar men qural-jabdyqtardy óndiriske engizý arqyly álemdik tájirıbeni barynsha paıdalaný múmkindigi qarastyrylǵan zaýyttyń Almaty-О́skemen kúrejolynyń boıyndaǵy 2 gektar jerge ornalastyrylǵany da eki jaqqa tıimdi ekenin kórsetedi.
Zaýyttaǵy negizgi qural-jabdyq Gollandııa men Reseı, Koreıa jáne Qytaıdan ákelinip, bilikti mamandardyń qatysýymen qurastyrylypty. Munda saǵatyna 4 tonna, jylyna 24 myń tonna jarma shyǵarylyp, ádemi qapshyqtarmen atalǵan ónim óńirdegi qus fabrıkalary men balyq sharýashylyqtaryna jóneltilmekshi. О́nimniń rynoktaǵy baǵasy tómen, sapasy jaqsy. О́ıtkeni, ol osy óńirde óndirilip, alystan tasymaldanbaıdy.
Atalǵan kásiporynnyń ashylýyna oblys ákiminiń orynbasary Tynyshbaı Dosymbekov qatysyp, óńirdegi ındýstrııalandyrý baǵytyndaǵy qolǵa alynǵan jumystarǵa toqtaldy. Endi sanaýly kúnderde taǵy da jeti kásiporyn iske qosylatynyn atap ótti. О́ńirdegi dıqan qaýymy jylyna 145 myń tonna maıly daqyl óndiretinin eskersek, shıkizat óńdeıtin kásiporynnyń ózimizde bolǵany tıimdi. Buǵan deıin atalǵan daqyldardy óńdeıtin oryndar halyqqa der kezinde aqshasyn bermeı, álekke salatyn. Dıqandardyń osy máselesin sheshý úshin soıa óńdeıtin eki zaýyt ashqaly otyrmyz. Onyń alǵashqysy osy zaýyt bolsa, ekinshisi jylyna 70 myń tonna maıburshaq óńdeıtin Sarybulaq zaýyty, dedi.
Bir qýanyshtysy, sharýalar úshin kásiporynnyń soıany qabyldaý baǵasy da tıimdi. Máselen, ótken jyly maıburshaqtyń kılosy 45 teńge shamasynda bolsa, jańa zaýyt ony 62 teńgeden qabyldaıtyn bolyp kelisim-shart jasaýda. Kásiporynnyń óndiris kólemi úlken, búgingi rynoktaǵy orny da erekshe. О́nim quramynda proteınniń kóp bolǵandyǵynan onyń qus jáne balyq sharýashylyǵyn damytýdaǵy mańyzy zor ekenin de aıtqan jón.
“EXTRA” maıburshaq óńdeý zaýytynyń bas dırektory Qaırat Kópesov Joldaýda aıtylǵandardy óz jumysymyzda júzege asyrý barysynda atalǵan óndiris orny iske qosyldy. Qazirdiń ózinde kóptegen aýylsharýashylyq qurylymdarymen kelisim-shart jasadyq. Zaýyt aýyldaǵy jumyssyzdyqtyń aldyn alýǵa da septigin tıgizip otyrǵanyn aıtqan jón. Turaqty jumys, joǵary jalaqy alatyndar ujymdaǵy eńbek ónimdiliginiń artýyna óz úlesterin qosatyny anyq, deıdi. Jańa zaýyttaǵy jumysqa tartylǵandardyń biri Jaıdar Nuǵymanov ta óziniń rızashylyǵyn bildirdi.
–Jumyssyz otyr edik. Zaýyttyń ashylǵany bizge jaqsy boldy. Onyń ústine aılyǵy da kóterińki. Tek tapsyrylǵan jumysqa degen tııanaqtylyq qajettigin túsinemiz. Kórsetilgen senimnen shyǵý úshin qaıtarymdy eńbek etemiz, – deıdi jarqyn kóńilmen.
Agrokeshendi damytý baǵdarlamasynyń aıasynda júzege asqan ınvestısııalyq jobalar qataryndaǵy jańa zaýyt osylaısha óz jumysyn bastady. Maıburshaqty óńdeý arqyly shyǵarylǵan qaptalǵan daıyn ónim belgilengen nysandarǵa jol tartty.
Kúmisjan BAIJAN.
Almaty oblysy.