• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Tarıh 03 Tamyz, 2024

Saýynshyny jylatqan sıyr

202 ret
kórsetildi

Ilgeride ótken oqıǵa bul. Adam­nyń kóńili keń ýaqytta bol­ǵan jaıt edi. Meıirim quny joıyl­maǵan kezdegi hıkaıattan dám tatyńyz endeshe.

Bizdiń aýyl buryn «Karl Marks atyn­daǵy keńshar» dep ataldy. Kúrish te ege­tin, mal da baǵatyn. Qaba saqal kósem atyn ıemdengenmen naǵyz qazaqy aýyl boldy. Adamy beınetkesh, jeri qunarly ólke. Keıinnen saqaldy kósemniń kúni taıdy da, Bekarystan bı aýly atandyq. Táýelsizdiktiń arqasy edi bunyń bári.

Burynǵynyń súıeginiń bári asyl. Búgingimen salystyrsaq solaı. Qazir­giniń bári tas emendeı qatty. Júregi jylymaıdy. Jany ashyp júrgeni az. Osylaı da osylaı. Iá, mundaı jorǵa sózben sizdiń basyńyzdy aýyrtyp qaı­temiz, áńgimeni baıandalyq.

Korol fermadaǵy eń sútti sıyr edi. Sonysymen ǵoı «Korol» atanǵany. Jelini bulaq dersiń. Marjan apa saýsa, tipti shelegi meımildep tolyp keledi. Nege ekeni belgisiz, Marjan apa men Korol arasynda ózara túsinetindeı tym jaqyndyq bar. Asa ystyq. Apa qasyna bara sala ony erkeletedi, saýyrynan sıpaıdy. Anaý da soǵan beıil. Qulaǵyn qaǵyp-qaǵyp, kózi mólıe móńireıdi. Yqylasy bólek bir-birine. Fermaǵa alǵash kelgeli bul sıyr tek Marjan apanyń shelegin lyq toltyrýshy edi.

Marjan apanyń eńbekqorlyǵy tym bólek. Aýyldyń «Sháıla» degen bólimshesindegi fermada saýynshy. Ozattar qatarynda. Sonyń arqasynda shyǵar, talaı jınalysqa delegat atanyp, qur­metke ıe bolǵany. Ana jyldary Qazaqstannyń birinshi basshysy D.Qonaevtyń ózimen de dıdarlasqany bar. Dımekeń de eńbek adamyn qalaı qadirleýdi biledi ǵoı.

Sodan beri birneshe jyl ótken. Aýyl­ǵa kireberis jerdiń oń qapta­lyn ala ­malshylar úıi tústi. Ferma da jańar­tyldy. Saýynshy men malshy aǵaıyn­nyń aıy ońynan týǵany bar. Taýar­ly-sút fermasyn Kitabııa Qur­man­baev basqaratyn. Tań azanmen Mar­jan apa bastaǵan qyz-kelinshekter osyn­da aǵylady. Dámegúl, Zına, Ulman, Zeı­­­nep, Ulbıke, Jaqsybıke, Qanzıra, Tal­ma­gúl, Gúlderaı, Rabıǵa, Álip, Dáme­gúl, Qansulý sııaqty saýynshylar­dyń shelekteri ertemen saldyrlaı dybys shyǵarady. Saýynshylardan soń sıyrshylar múıizdiniń bárin óriske aıdaıdy. Danaǵul, Shamaran, Aıjigit, Aıdýl­la, Qalmash, Orynbasar, Aqbergen, Bóken­baı syndy aǵalar osy jumystyń basy-qasynda.

Osyndaı qym-qýyt, tynbaıtyn, tolassyz sharýa barysynda adam janyn titirkentken jaıt bolǵan. Iá, keıingi jyly Korol qartaıyp edi. Súti de qashyńqyraǵan. Biraq áli de shelekti toltyrýǵa qaýqary bar. Marjan apa ǵana saýsa solaı.

Ádette qartaıǵan sıyrdyń kóbi etke ótkiziledi. Úkimet tapsyrmasy bul. Soǵan sáıkes Koroldyń de bul kezde kútimi kúsheıgen. Jem-shóbi men sýy úzbeı berilip, qońy da qalpyna kele bastady.

«Myna «Koroldy» etke ótkizetin ýaqyt boldy. Baıqańdar, Marjan apa kórmesin. Soıǵyzbasy anyq áıtpese». Zavferma Kitabııanyń sheshimi bul. Bári únsiz kelisken. Olaı qylmasqa amal joq, Marjan men sıyr Koroldyń bir-birine yqylasyn mundaǵylar ábden biletin.

Bálkim tún, bálkim tús, onysyn kim bilgen, biraq sútti sıyr Korol soıysqa jyǵyldy. Eki-úsh jigit nusqaý boıynsha bir saǵat ishinde butarlap úlgergen. Tuzdalǵan terini jaıyp tastady.

Erteńine boldy qyzyqtyń bári. Qyz-kelinshekter Koroldyń ornynda joǵyn baıqaǵan. Marjan apa kórse ne bolmaq? Bári ishteı bilse de, ozat saýynshyǵa aıtýǵa batyly barmady. Bul kezde jaýlyǵy aǵarańdap Marjan apa da kórine bergen.

Endi qyzyq emes, shyjyq bastaldy. Sıyrdyń ornynda joǵyn baıqaǵan Marjan apa sostıyp sál turǵan. О́ńi qup-qý. Zavferma Kitabııanyń betine jaltaqtap qaraı beredi.

– Korol qaıda?

– Soıystyqqa ketti. Etke ótkize­tini­mizdi bilesiz.

– Qudoı-oý! Qolyndaǵy shelek dań­ǵyrlaı jerge túsip, áýdem jerde aýnap jatty.

Talaı jyl saýǵan sútti sıyryna adam­­sha baýyr basqan Marjan apa da­ýys sala jylady. «Aqudaıym-aý, aq Ko­ro­lim-aý, ketkeniń be shynymen...» Kádim­gi joq­taýdyń maqamyna salyp syńsı­­dy Marjan apa. Qasyndaǵy qyz-kelin­­shek­ter únsiz egiledi. Mal jaıyn uǵyp ­ósken aýyl azamattary bul kóriniske shyda­­maı teris aınalyp ta jatty...

Eńbegimen elengen Marjandaı anamyz óz kásibine osylaı shyn berilgen desedi. Sonyń óteýindeı bolyp biz­diń elde Marjan Izmaǵanbetova atynda kóshe de bar.