Syrtqy ister mınıstriniń birinshi orynbasary Aqan Rahmetýllınniń tóraǵalyǵymen Jenevada Iаdrolyq qarýdy taratpaý týraly sharttyń (IаQTSh) on birinshi sholý konferensııasyna daıyndyq komıtetiniń ekinshi sessııasy óz jumysyn sátti aıaqtady.
Iаdrolyq qarýsyzdaný, ıadrolyq qarýdy taratpaý jáne atom energııasyn beıbit maqsatta paıdalaný salasyndaǵy eń ózekti máseleler men qatysýshy memleketterdiń IаQTSh-ty oryndalý úderisin beıneleıtin tóraǵanyń jumys qujaty sessııanyń negizgi qorytyndysy boldy.
Konferensııa eki apta boıy asa kúrdeli geosaıası jaǵdaıda ótti. Bul ıadrolyq qarýǵa ıe memleketter jáne ıadrolyq emes memleketterdiń konfrontasııalyq málimdemeleri men dıametraldy qarama-qaıshy ustanymdarynda kórinis tapty.
Shartqa qosylǵanyna 30 jyl tolǵan jyly elimizdiń IаQTSh alańynda tabysty tóraǵalyq etýi otandyq dıplomatııanyń bedelin arttyryp, Qazaqstannyń «orta derjava» retindegi syrtqy saıası bedelin nyǵaıtty. Sondaı-aq elimizdiń halyqaralyq saıasattaǵy beıtarap jáne teńgerimdi aktory mártebesin rastady. Bul jetistikke otandyq ujymnyń qorytyndy qujattardy úılestirý jáne qabyldaý jónindegi salıqaly jumysy yqpal etti.
Sońǵy jyl ishinde tóraǵa shartqa qatysýshy memleketterdiń, sonyń ishinde «ıadrolyq bestikke» múshe elderdiń óńirlik toptarymen jáne delegasııalarymen kóptegen konsýltasııalar men kelissózder júrgizdi. Qazaqstan tóraǵalyǵy kezindegi ıadrolyq qarýsyzdaný salasyndaǵy mańyzdy kelissózderdiń oń dınamıkasyna aıryqsha kóńil bólindi. Bul Gananyń tóraǵalyǵymen keler jyldyń sáýir-mamyr aılarynda Nıý-Iorkte ótetin úshinshi jáne sońǵy daıyndyq komıtetiniń syndarly negizin qalap berdi.
Aıta ketý kerek, ıadrolyq qarýdy taratpaý týraly shart 1970 jyly kúshine engen. Sonymen birge bul – ıadrolyq qarýdyń taralýyn boldyrmaýǵa, ıadrolyq qarýsyzdanýǵa járdemdesýge, atom energııasyn beıbit maqsatta paıdalanýdy ilgeriletýge baǵyttalǵan irgeli halyqaralyq qujat. Elimiz 1994 jyldan beri IаQTSh-ǵa qatysýshy tolyqqandy ıadrolyq qarýy joq memleket. Bıyl bizdiń el alǵash ret IаQTSh sholý sıkli aıasyndaǵy mańyzdy oqıǵalardyń birine tóraǵalyq etti. Sharttyń oryndalýyn baǵalaý jáne onyń maqsattaryna qol jetkizý úshin odan ári jumys baǵyttaryn anyqtaý úshin shartqa sholý konferensııalary bes jyl saıyn ótkiziledi. On birinshi IаQTSh sholý konferensııasy eki jyldan keıin Nıý-Iork qalasynda ótedi dep josparlanǵan.