Úzilmeı turǵan qara jaýyn dıqan qaýymynyń adymyn ashtyrmaı qoıdy. Qazir egistik jeri sál qurǵaǵan sharýashylyqtar oraqqa birden kirisý úshin kombaındaryn tanap túbine tóndirip qoıypty.
Tamyz aıynda jaýyn úzilgen joq. Dánniń sabaqta kebýi osy aralyqta ortasha eseppen táýligine 12–16%-dy quraıdy delingen edi. Al jeldiń ekpini sekýndyna 15–20 metrge deıin nemese odan da kóp bolsa jaýynshashyn egis alqaptarynda eginniń qulaýyna ákelýi múmkin delingen. Áıteýir, joǵaryda aıtqanymyzdaı, ondaı qater bola qoıǵan joq.
Jemazyq daıyndaý isi de qulashty keń jaza almaı otyr. On metrlik jatkalarmen orylyp qalǵan qalyń shóp tanaptary kóp jerlerde kebe almaı, sýdan qaraıyp ketken. Sál ǵana múmkindik bolsa, sharýalar olardy jınap alýǵa asyǵady.
Oblystyq Aýyl sharýashylyǵy jáne jer qatynastary basqarmasynyń basshysy Meıram Meńdibaevtyń aıtýynsha, qoradaǵy maldy kútý úshin oblysqa 940 myń tonna shóp, 234,6 myń tonna pishendeme, 278,1 myń tonna súrlem, 818 myń tonna jem, 1 myń tonnadaı saban kerek.
2024–2025 jylǵy qys maýsymynda qorada turyp kútiletin qara mal sany – jobamen 312 myń, qoı-eshki – 401 myń, jylqy – 150 myń tuıaq. Sonyń ishinde úı sharýashylyǵyndaǵy aýlalardyń iri múıizdi qara sany – 125 myń, qoı-eshki – 299 myń, jylqy – 80 myń tuıaq. Meıram Meńdibaevtyń sózinshe, bıyl Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi shóptiń qalyń shyqqanyn eskerip, bir jarym jyldyq qor daıyndaýdy mindettegen. Bul – 1 mln 400 myń tonna shóp. Aýa raıy múmkindik berse, osynsha shóp kólemin daıyndaýǵa bolady. Bıylǵy ylǵaldyń moldyǵynan shóptiń ósýi yrǵyn boldy, tek sonyń qaraıyp, shirip ketpeı, albarǵa aman úıilýin aıt.
«Bıyl shóptiń qalyń óskeni sondaı, 1 gektardan 12–15 sentnerge deıin shóp shabyldy. Burnaǵy jyldary mundaı kórsetkish 5–7 sentnerden aspaıtyn. Qazirdiń ózinde jınalǵan shóp kólemi belgilengen normany oryndap tastady. Úı qojalyqtarynda da shóp jetkilikti mólsherde jınaldy. Barlyq 47 myń úı qojalyǵynyń bárinde bir qysqa jetetin shóp úıildi», deıdi M.Meńdibaev.
Aıta keter jaıt, qazir 1 tonna shóptiń baǵasy – 12–14 myń teńge. Al byltyr osy ýaqytta shóp baǵasy 25 myń teńgege jetken edi. Jemazyq, sonyń ishinde shóp baǵasy tómen bolsa, et pen súttiń baǵasy da turaqty bolar degen úmit bar. Sondyqtan sharýalardyń bıylǵy arzan shópti molyraq qamtyp qalǵany jaqsy.
Qazir keı aýdandardyń (mysaly, Esil, Shal aqyn) sharýashylyqtary súrlem daıyndaýǵa da kirisken. Kúnniń ashyqtyǵyn paıdalanyp, bul iske basqa aýdandar da kiriskeni belgili bolyp tur. Al úlken oraq qyzý júrip ketse, saban pishendeme men sabannyń da mol bolary sózsiz.
Soltústik Qazaqstan oblysy