Germanııanyń Federaldyq kansleri Olaf Shols Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń shaqyrýymen elimizge resmı saparmen keldi. «Aqorda» rezıdensııasynda Olaf Sholsti saltanatty qarsy alý rásimi ótti.
Tarıhı máni zor qadam
Aldymen Qazaqstan Prezıdenti men Germanııa Federaldyq kansleri bir-birine resmı delegasııa múshelerin tanystyrdy. Qurmet qaraýylynyń bastyǵy raport berip, eki eldiń ánurandary oryndaldy. Budan keıin Qasym-Jomart Toqaev pen Olaf Shols shaǵyn quramda kelissóz ótkizdi.
Memleket basshysy shaqyrýyn qabyl alyp, Qazaqstanǵa resmı saparmen kelgeni úshin Olaf Sholske rızashylyǵyn bildirdi.
– Germanııa Úkimetiniń basshysy keıingi 14 jylda elimizge alǵash ret saparmen kelip otyr. Sondyqtan bul qadamyńyzdyń tarıhı máni zor. Ekijaqty yntymaqtastyqty damytýǵa jáne taýar aınalymynyń kólemin ulǵaıtýǵa tyń serpin beremiz dep senemin. Germanııa – bizdiń Eýropadaǵy, tipti jahandaǵy negizgi seriktesimiz. Bul – óte mańyzdy. Biz qarqyndy damyp kele jatqan kópqyrly yqpaldastyǵymyzǵa basa mán beremiz. О́zara baılanystarymyzdy odan ári tereńdetýge jáne nyǵaıtýǵa barlyq jaǵdaıdy jasaımyz, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
О́z kezeginde Germanııa Kansleri Olaf Shols qonaqjaılyq tanytqany úshin Qazaqstan Prezıdentine alǵys aıtyp, qazaq-german qarym-qatynastaryn órkendetýdiń mańyzdy ekenin jetkizdi.
– Elińizge saparmen kelýge shaqyrǵanyńyzǵa, ekijaqty baılanystardy talqylaýǵa jáne yntymaqtastyǵymyzdy ilgeriletýge múmkindik jasaǵanyńyzǵa rızashylyǵymdy bildiremin. Menimen birge isker toptardyń beldi ókilderi keldi, – dedi Federaldyq kansler.
Áńgimelesý barysynda eki eldiń saıası, saýda-ekonomıkalyq, mádenı-gýmanıtarlyq baılanystaryn nyǵaıtý máselesi talqylandy. Atap aıtqanda, energetıka, «jasyl» transformasııa, ónerkásip, taý-ken óndirisi, kólik-logıstıka, klımattyń ózgerýi, ekologııa, aýyl sharýashylyǵy jáne bilim berý salalaryndaǵy yqpaldastyqqa aıryqsha mán berildi.
Kezdesýde Olaf Sholstiń ótinishimen Qasym-Jomart Toqaev Ýkraına tóńiregindegi jaǵdaıdy retteýge baılanysty pikirin jetkizdi.
– Áskerı turǵyda Reseıdiń jeńilmeıtini anyq. Soǵys budan ári órshı berse, barsha adamzatqa, eń aldymen, Reseı-Ýkraına qaqtyǵysyna tikeleı qatysy bar memleketterge saldary óte aýyr tıedi. О́kinishke qaraı, Ystanbul kelisimin bekitýden bas tartyp, tatýlasýǵa qol jetkizetin ońtaıly múmkindikti ýystan shyǵaryp aldy. Degenmen beıbitshilik ornatýǵa áli de múmkindik bar. Túrli memleketterdiń barlyq beıbit bastamalaryn muqııat qarap, áskerı is-qımyldardy toqtatý týraly kelisimge kelý kerek. Sodan keıin terrıtorııalyq máselelerdi talqylaǵan jón. Bizdińshe, Qytaı men Brazılııanyń beıbitshilik jospary qoldaýǵa turarlyq. Memleketter basshylary keledi, ketedi. Al halyq, ásirese, kórshiles halyqtar beıbit ári bir-birimen túsinisip ómir súrýi kerek. Qazaqstannyń Reseımen dúnıe júzi boıynsha qurlyqtaǵy eń uzyn shegendelgen shekarasy bar. Bizdiń elderimiz arasyndaǵy yntymaqtastyq strategııalyq seriktestik pen odaqtastyq aıasynda damyp keledi. Qazaqstan azamattary ýkraın halqy men onyń tól mádenıetine shynaıy qurmetpen qaraıdy. Qazaqstan men Ýkraına arasynda eshqandaı kelispeýshilik bolǵan emes. Kıevte elshiligimiz áli de jumys istep jatyr, – dedi Memleket basshysy.
Keńeıtilgen quramdaǵy kelissóz
Qasym-Jomart Toqaev pen Olaf Shols resmı delegasııa músheleriniń qatysýymen keńeıtilgen quramda kelissóz ótkizdi. Prezıdent Kanslerdiń elimizge jasaǵan alǵashqy resmı saparynyń máni zor ekenin atap ótip, búgingi kezdesý Qazaqstan men Germanııanyń kópqyrly yntymaqtastyǵyn jańa deńgeıge kóteretinine senim bildirdi.
– Biz jańa ǵana shaǵyn quramda ekijaqty qarym-qatynasty odan ári nyǵaıtý máselesin talqyladyq. Saýda-ekonomıka, ınvestısııa salalaryndaǵy yqpaldastyqty tereńdetýge erekshe nazar aýdaryldy. Buǵan qosa ózekti halyqaralyq máseleler týraly sóz qozǵadyq. Atap aıtqanda, qazirgi geosaıası ahýalǵa, jahandyq qaýipsizdikke jáne aımaqtyq damýǵa, klımattyń ózgerýine qatysty pikir almastyq. Sondaı-aq halyqaralyq uıymdar aıasyndaǵy yqpaldastyq máselesin qarastyrdyq. Ekijaqty qarym-qatynastar strategııalyq seriktestik rýhynda damyp keledi. Búgingi kelissózder onyń aıasyn keńeıte túsýge yqpal etetinine senimdimin, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysynyń aıtýynsha, Germanııa Qazaqstannyń negizgi saýda seriktesteriniń biri jáne ekonomıkamyzǵa ınvestısııa salǵan jetekshi elderdiń sanatyna kiredi.
– Byltyr ekijaqty taýar aınalymy 1,5 esedeı ósip, 4 mlrd dollarǵa jýyqtady. Bıyl da oń dınamıka baıqalyp otyr. Keıingi jeti aıda ózara saýda-sattyq kólemi 2,3 mlrd dollardan asty. 2005 jyldan beri Germanııadan shamamen 6,7 mlrd dollar kóleminde tikeleı ınvestısııa tartyldy. Bul qarjynyń 90 paıyzy shıkizattyq emes sektorǵa tıesili ekeni qýantady. Búginde Qazaqstanda nemis kapıtalynyń úlesi bar myńnan asa kompanııa jumys isteıdi, – dedi Prezıdent.
О́z kezeginde Germanııanyń Federaldyq kansleri qazaq jerinde kórsetilgen syı-qurmet úshin Qasym-Jomart Toqaevqa alǵys aıtyp, ekijaqty baılanystardyń qarqyndy damyp kele jatqanyna toqtaldy.
– Sizdiń elińizge tikeleı ınvestısııa salý jáne saýda aınalymynyń kólemin arttyrý úshin ekonomıkalyq baılanystarymyzdy jaqsartýǵa barlyq jaǵdaı jasaımyz. Árıne ekonomıkalyq yntymaqtastyqty barlyq salada damytqymyz keledi. Energetıka salasyndaǵy seriktestigimiz dáıekti túrde alǵa jyljyp kele jatqanyna dán rızamyz. Eki el arasynda senimdi ári júıeli yntymaqtastyq ornaǵan. Bul – búkil álemge jaqsy úlgi. Sondaı-aq bizdiń aldymyzda turǵan halyqaralyq syn-qaterler tóńireginde jan-jaqty pikir almasqanymyzǵa qýanyshtymyz, – dedi Olaf Shols.
Taraptar ózara tıimdi saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqty arttyrýǵa, ásirese, energetıka, «jasyl» transformasııa, taý-ken ónerkásibi, kólik-logıstıka, klımatty qorǵaý, ekologııa jáne aýyl sharýashylyǵy salalaryndaǵy yqpaldastyqty kúsheıtýge múddeli ekenin rastady. Sondaı-aq qazaq-german mádenı-gýmanıtarlyq baılanystaryn nyǵaıtý perspektıvasy qarastyryldy.
Qol qoıylǵan qujattar
Kelissózder qorytyndysy boıynsha Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev pen Federaldyq kansler Olaf Shols Qazaqstan Respýblıkasy men Germanııa Federatıvtik Respýblıkasy arasyndaǵy yntymaqtastyq týraly Birlesken deklarasııa qabyldady.
Sonymen qatar resmı delegasııa músheleri mynadaı qujattarǵa qol qoıdy:
Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq banki men Doıche Býndesbank arasyndaǵy Ortalyq bankter yntymaqtastyǵynyń tehnıkalyq máseleleri jónindegi ózara túsinistik týraly memorandým. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi men Germanııa Federatıvtik Respýblıkasynyń Federaldyq Syrtqy ister mınıstrligi arasyndaǵy D.Serikbaev atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan tehnıkalyq ýnıversıteti janynan Qazaqstan-Nemis ǵylym jáne tehnologııalar ınstıtýtyn qurý jónindegi nıet týraly memorandým. Qazaqstan Respýblıkasynyń Oqý-aǵartý mınıstrligi, «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qory» aksıonerlik qoǵamy men «Vozrojdenıe» qazaqstandyq nemister birlestigi» qoǵamdyq qory jáne Germanııa Federatıvtik Respýblıkasynyń Federaldyq Syrtqy ister mınıstrligi arasyndaǵy qazaq-nemis mektebin qurý nıeti týraly memorandým.