Akademık Amanjol Qoshanovqa arnalǵan konferensııa

Ǵalymnyń «Men­shik qa­ty­­nas­tarynyń qaı­ta qurylýy jáne ult­tyq múdde­lerdi iske asyrý» atty eńbe­gin Máskeý men TMD orta­lyq qalalarynyń ǵylymı jýr­­nal­darynda jarııalady. Ǵalym­nyń jetekshiligimen basqa da ǵylymı dál­digi joǵary usynystar men pikir­­ler jazylyp jatty. Biraq muny el Úkimetin sol jyldarda basqar­ǵandar qabyldamady, onyń jaz­ǵan­daryna jaýap be­rilmedi. О́ıtkeni olar ózimizdiń jaǵdaıǵa sáı­kes ózgeshelikterdi jasaý múm­kin emes dep oılady. Sóıtip, ǵalym­darymyzdyń qanatyn qyr­qyp, olardyń aqyl-oılaryn kerek qylmaı, damýdy jergilikti jaǵdaıǵa sáıkes emes jolmen áketip, aqyrynda ekonomıkany barynsha álsiretti.

Akademık Amanjol Qoshanov Soltústik Qazaqstan obly­syn­daǵy Alqa-Aǵash aýylynda týǵan. Ol – áıgili Shal aqynnyń kindiginen taraıtyn Qoshan aqsa­qal­dyń perzenti. Aýdan orta­lyǵy Marevka selosyndaǵy orta mektepti altyn medalǵa bitirgennen keıin Máskeýdiń mem­lekettik ýnıversıtetine túsedi. Ony aıaqtaǵan soń eńbek jolyn 1957 jyly Aqtóbeniń koo­peratıvtik tehnıkýmynda sabaq berýden bas­tap, 2 jyldan keıin Ǵylym akademııasy ekonomıka ınstıtýtyna aýysyp, ómiriniń sońyna deıin osy orynda qyzmet istep, kishi ǵylymı qyzmetkerden onyń dırektoryna deıingi baspaldaqtardan ótken. Ol 400-den astam ǵylymı eńbek jazǵan, sonyń 38-i – monografııalar. 1979 jyly doktorlyq dıssertasııa qorǵap, 1989 jyly akademık ataǵyn alǵan. Ǵalym 2004 jyly «Parasat» orde­nimen, 2014 jyly III dárejeli «Barys» ordenimen, 2015 jyly Mem­le­kettik syılyq alǵan jáne kóp­te­gen medalmen mara­pattalǵan. Onyń eńbek­teri shetel­derde de jo­ǵary baǵa­lanyp, ǵa­lym­­­nyń esimi álemdik ensıklope­dııalar men anyqtamalyqtarǵa en­gen. Aman­jol Qoshanov – Sol­tús­tik Qazaq­stan oblysynyń jáne Al­maty qalasynyń qurmetti azamaty.

Jýyrda Qyzyljar qalasynda «Akademık Amanjol Qoshanov jáne Qazaqstannyń ekonomıka­lyq ǵylymy» atty ǵylymı-teo­rııa­lyq konferensııa ótti. Bul is-shara marqum ǵalymnyń týǵanyna 90 jyldyǵyna arnaldy. Oǵan Almatydan, Astana­dan kelgen ǵalymdar, zııaly qaýym ókilderi, ǵalymnyń etjaqyn týystary qatysty. Jıyn Ulttyq ǵylym akademııasynyń prezıdenti Aqyl­bek Kúrishbaevtyń, Sol­tústik Qazaqstan oblysynyń ákimi Ǵaýez Nurmuhambetovtiń quttyq­taýymen ashyldy.

Ǵalymnyń qosaǵy, bıolo­gııa ǵylymdarynyń kandıdaty Raý­shan Qoshanova baıandamasynda jarynyń arhıvinen jal­paq jurtqa belgisiz bolyp kelgen kóp­­tegen derekti tap­qanyn aıtty. Sonyń ishinde mar­qumnyń «Qaıta qurý» jyldarynda Soltústik Qazaqstannyń ekonomıkalyq damýy týraly jarııa­lanbaǵan eńbegi bolǵan eken. Sonymen birge onyń qoǵamdyq ǵylymdar­dyń bárine atsalysyp, pikir aıtqany týraly baıan­dady. «Ol minezi óte jumsaq, parasatty jan edi. Aspıranttarynyń jumysyn búge-shigesine deıin oqyp, paıdaly pikirlerin aıtýdan jalyqpaıtyn. Onyń jetekshiligimen 16 doktorlyq dıssertasııa qorǵaldy. Ol elimiz­diń ǵylymyna, ekonomıkanyń damýyna qatty alańdaıtyn», dedi Raýshan Ǵafarqyzy. О́ziniń inileri men qaryndastaryna mamandyq tańdaýda paıdaly keńester berip, olardy óziniń sońynan ermeı, basqa salalardyń mamandary bolǵanyn qalaǵan eken. Sonyń arqasynda onyń inisi ınjener-qurylysshy, bir qaryndasy dáriger, taǵy biri saýda salasynyń mamany bolypty. Raýshan Qoshanova biz joǵaryda aıtqan oıymyzdy naqtylap, ǵalymnyń uzaq ýaqyt boıy sarylyp, úzeńgilesterimen birge naryqtyq ekonomıkaǵa kóshýdi zerttep, tujyrymdaryn Úkimettiń qaraýyna tapsyrǵanyn, alaıda oǵan jaýap ta berilmegenin aıtty. «Tek qazir ǵana onyń osy tujyrymdary talqylanyp jatyr», dedi ol.

Konferensııada ekonomıka ǵylymdarynyń doktorlary Sáýle Qalıeva, Anatolıı Bashmakov, tarıh ǵylymdarynyń doktory Qadyr Ahmetov, pedagogıka ǵylymdarynyń doktory Eńlik Jumataeva, ǵalymnyń qyzy, ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty Janar Qoshanova jáne t.b. baıandama jasady. Aman­jol Qoshanovtyń ómirinen syr shertetin fotografııalar men eńbekterinen tartymdy kórme de uıymdastyrylyp, kórer­menderdiń kózaıymy boldy. Kon­ferensııanyń qararynda Petro­pavl qalasynyń bir kóshesi jáne joǵary ekonomıka­­lyq kol­ledj Amanjol Qoshanov esimi­men atalsyn degen usynys jasaldy.

PETROPAVL