Qazaqstan – senimdi seriktes

Keshe Astanada Par­lament Májilisiniń uıym­das­tyrýymen Qazaqstan halqy Assambleıasynyń 20 jyldyǵyna arnalǵan «Qazaqstan joly: Birlik. Patrıotızm. Reformalar» taqyrybynda halyqaralyq parlamenttik konferensııa ótti. Oǵan Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń Tóraǵasy Qabı­bolla Jaqypov, Bela­rýs Respýblıkasy Ult­tyq Jınalysy О́kilder pala­tasynyń Tóraǵasy Vla­dımır Andreıchenko, Qyrǵyz Respýblıkasy Jogorký Keneshiniń Tóraǵasy Asyl­bek Jeenbekov, Qazaqstan, Reseı, Aýǵanstan, Tájik­stan, Túrikmenstan parla­mentshileri, QHA, halyq­aralyq uıymdar ókil­deri jáne birqatar memle­ket­terdiń elimizdegi elshileri qatysty. Kópetnosty jáne kópkon­fes­sııaly qoǵamymyzdy damytý, halyqaralyq qaýipsizdikti jáne qazaqstandyqtardyń birligin qam­ta­masyz etý baǵytynda elimiz boıynsha atqarylyp jatqan ju­mystar talqylanǵan bul jıyndy Qabıbolla Jaqypov ashty. – Bul forým Qazaqstandaǵy memlekettik jáne qoǵamdyq ómirdi aıqyndaıtyn tarıhı oqıǵalar: jýyrda ǵana ótken prezıdenttik saılaý men Elbasymyz jarııa etken bes ınstıtýttyq reforma ke­­zeńinde ótip otyr. Sonymen birge, ústimizdegi jyl Qazaqstan hal­qy Assambleıasynyń 20 jyl­dyǵy, Qazaq handyǵynyń qury­lýy­na 550 jyl tolýy, Kons­tıtý­sııanyń 20 jyldyǵy syndy aıtýly sharalarmen erekshelenýde. Osy oqıǵalardyń barlyǵy – Qazaqstannyń mańyzdy belesteri. Búgingi konferensııanyń tu­raqtylyq pen órkendeýge qol jetkizýde Qazaqstan jolynyń negizgi quramdas bólikterin uǵyný turǵysynan mańyzy zor, – dedi Qabıbolla Jaqypov. Sondaı-aq, Májilis Spıkeri qazirgi tańda «Qazaqstan jo­ly» men «Nazarbaev modeli» uǵym­dary berik ornyqqanyn atap ótti. – Beıbitshilik pen kelisimdi qamtamasyz etý – kez kelgen mem­­lekettiń bolashaǵy úshin asa mańyzdy, barsha adamzat órke­nıeti úshin ózekti. Sondyqtan da, eli­mizdi jedel jańǵyrtý jaǵ­daı­­yn­daǵy etnosaralyq jáne kon­fes­­sııaaralyq kelisimdi qamtamasyz etýdiń qazaqstandyq tájirı­besin halyqaralyq qoǵamdas­tyq joǵary baǵalap otyr, – dedi ol. Onyń aıtýynsha, elimizdegi turaqtylyq «aldymen – ekonomıka, sonan soń – saıasat» qaǵıdaty boıynsha júıeli ekonomıkalyq reformalar men halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartýdy qamtamasyz etý esebinen júzege asýda. Q.Jaqypovtyń sózine qa­ra­ǵanda, qazaqstandyq úlgide da­mýdyń eń basty faktory elimizdiń Tuń­ǵysh Prezıdenti Nursultan Na­zarbaev kóshbasshylyǵynyń álemde moıyndalýy. – Táýelsizdigimizdiń alǵashqy kúninen bastap el Prezıdenti Qazaqstannyń ishki jáne syrtqy saıasatynyń absolıýtti ári berik negizi retinde beıbitshilik pen kelisim qundylyqtaryn qalap qana qoıǵan joq, Qazaqstan halqynyń birligin nyǵaıtýǵa, barlyq etnostar men konfessııalardyń quqyǵy men bos­tan­dyqtaryn qamtamasyz etýge ólsheýsiz úles qosyp keledi. Nursultan Nazarbaev – ıdeıalary halyqtyń ıntellektýaldy qýatyn uly isterge jumyldyra alatyn Memleket basshysy. Nursultan Na­zarbaev – shyn máninde halyqtyq Pre­zıdent, – dedi Qabıbolla Jaqypov. Budan bólek, Májilis Tóraǵasy búgingi Qazaqstan – iri halyqaralyq uıymdarda tóraǵalyq etý tájirıbesi jetkilikti beıbitshilik súıgish memleket ekenin, elimizdiń Táýelsizdiktiń alǵashqy kúninen álemdegi tórtinshi ıadrolyq qarý arsenalynan óz erkimen bas tartyp, Semeı ıadrolyq synaq alańyn óz erkimen japqanyn, sonymen qatar, Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń tikeleı ózi iri halyqaralyq bitim­ger­lik úderisterge qatysqanyn, post­keńestik keńistikte, sonyń ishinde Taý­ly Qarabaqta, Tájikstan men Qyr­ǵyz­standa turaqtylyqtyń saqtalýy úshin, Ýkraınadaǵy jaǵdaı boıynsha kelis­sózder úderisin jolǵa qoıý úshin kóptegen ári tótenshe mańyzdy sharalar atqarǵanyn atap kórsetti. Buǵan qosa, ol óńirlik jáne jahan­dyq qaýipsizdikti nyǵaıtý, ózara is-qımyl men yntymaqtastyqty jandan­dyrý maqsatynda Qazaqstanda Aýǵan­stanǵa kómek jónindegi Ystambul kon­ferensııasy ótkenin, Iran ıadrolyq baǵdarlamasy boıynsha kelissózderdiń eki raýndy júrgizilgenin, jaqynda ǵana Sırııadaǵy jaǵdaıdy retteý boıynsha kelissózder uıymdastyrylǵanyn aıta kelip: «BUU beıbitshilikti qoldaý jónindegi halyqaralyq bitimgershilik mıssııasyna qomaqty úles qosyp keledi. Búgingi Qazaqstan – EQYU, Islam Yn­ty­maqtastyǵy Uıymy sekildi iri halyq­aralyq uıymdarda tóraǵalyq táji­rıbesi bar, Azııadaǵy ózara is-qımyl jáne senim sharalary jónindegi keńesti shaqyrý ıdeıasyn tabysty júzege asyryp kele jatqan beıbitshilik súıgish mem­leket. Qazaqstan óz erkimen Reseı, Qy­­taı, AQSh, Eýropalyq odaq elderi, bas­qa da memlekettermen strategııalyq árip­tes­tikti júzege asyryp kele jatyr», – dedi. Odan ári Qabıbolla Jaqypov Pre­zı­dent Nursultan Nazarbaevtyń basta­masy boıynsha 2013 jyldyń qyr­kúıe­ginde BUU Bas Assambleıasy 2013-2022 jyldardy Mádenıetterdi jaqyn­das­­tyrýdyń halyqaralyq onjyl­dy­ǵy retinde jarııalaý týraly she­shim qabyldaǵanyn, adamı ólshem tur­ǵysynan alǵanda elimiz úshin tolerant­tylyq qaǵıdattary men kemsitpeýshilik qaǵıdattary meılinshe mańyzdy bolyp tabylatynyn jetkizdi. Sonymen qatar, Májilis Spıkeri El­basy usynǵan 5 ınstıtýttyq re­for­manyń mańyzdylyǵyna nazar aýdardy. – Elbasy aıqyndaǵan bul reformalar memlekettik basqarýdy jetildirýge, zańnyń ústemdigine, ekonomıkalyq ósimdi yntalandyrýǵa, qazaqstandyq birtektilikti nyǵaıtýǵa, sonymen birge, memlekettiń eseptiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan. Reformany júzege asyrý úshin «100 naqty qadam» Ult jospary da bekitildi. Jalpy alǵanda, mundaǵy áńgime eń aldymen merıtokratııa qaǵıdattary boıynsha joǵary kásibı memlekettik apparatty qalyptastyrý jáne memlekettik qyzmet júıesin re­formalaý týraly bolyp otyr. Ekin­shi blokta, sot júıesi men quqyq qor­ǵaý organdarynyń tıimdiligi men ashyq­tyǵyn arttyrý jolymen zańnyń ústem­digin qamtamasyz etý mindeti júkteldi. Sot júıesin reformalaý aıasynda ınvestısııalyq daýlardy sheshýdiń ashyq­tyǵyn qamtı otyryp, biz sheteldik ınves­tor­lardyń senimdiligin kótere túsemiz, – dedi Q.Jaqypov. Sóz kezegi ózine tıgende Belarýs Parla­menti tómengi palatasynyń Tór­aǵasy Vladımır Andreıchenko Qazaqstan-Belarýs qarym-qatynastary joǵary deńgeıde damyp kele jatqanyn sóz ete otyryp, elimizdiń aımaqtyq qaýip­siz­dikti qamtamasyz etýdegi róliniń mańyzdylyǵyn, Shyǵys pen Batys­tyń órkenıetin jaqyndatýdaǵy, Eýr­a­zııa keńistigin rýhanı jáne mádenı dástúrlerin biriktirýge degen umty­ly­syn, sondaı-aq, Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń salıqaly saıasatynyń artyqshylyqtaryn sóz etti. Al Qyrǵyzstan Parlamentiniń Tór­aǵasy Asylbek Jeenbekov Qazaqstan-Qyrǵyzstan arasyndaǵy yntymaqty qatynastyń ómirsheńdigin, eki eldiń tyǵyz baılanysta bolýyna Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń qosyp ke­le jatqan úlesi zor ekenin jetkize kelip, «Qazaqstan halqy Assambleıasy ıns­tı­týtynyń jumysy – bul biregeı táji­rıbe, ondaı tájirıbe basqa memleketter tarapynan zertteýdi qajet etedi. Sonyń ishinde Qyrǵyzstanda da bul tájirıbeni zertteý kerek. Biz úshin ultaralyq ke­lisim maǵynasyz másele emes», – dedi. Qyrǵyzstan Parlamenti basshy­synyń paıymdaýynsha, QHA jumysyna el Prezıdentiniń ózi basshylyq etip, dál osy salany tikeleı baqylaýynda ustaýy ınstıtýt qyzmetiniń mańyzdylyǵyn arttyra túsedi. Budan keıin EQYU-nyń Az ulttar isteri jónindegi Joǵarǵy komıssary Astrıd Týrs, Qazaqstan halqy As­sam­bleıasy Tóraǵasynyń orynbasary Era­ly Toǵjanov, Reseı Dýmasynyń depý­taty Sergeı Vaınshteın, Aýǵanstan Is­lam Respýblıkasy Volesı Jırgasy Áıel­der men balalar máseleleri  jónindegi komıssııasy tóraǵasynyń orynbasary Shýkrııa Paıkan Ahmadı, Tájikstan Respýblıkasy Madjılısı Olı Madjılısı namoıandagonnyń depýtaty Damır Amrıhýdoı, Túrikmenstan Medjılısiniń depýtaty Redjepgeldı Meredov jáne basqalar sóz sóıledi. Jalpy, jıynda sóz alǵandardyń bir­qatary Qazaqstan halqy Assam­ble­ıa­synyń tájirıbesi –qazaqstandyqtardyń beıbitshilikpen ómir súrýge, halyqtyń tarıhyn, mádenıetin jáne dástúrin saqtaı otyryp, ortaq bolashaqty qurýǵa degen qulshynysynyń kórinisi dep esepteıtinderin jetkizdi. Al taǵy bir­qatar spıkerler Assambleıa jyly Nursultan Nazarbaevtyń prezıdenttik saı­laýda jeńiske jetýimen, «Nurly Jol» Jańa Ekonomıkalyq Saıasatyn, bes ınstıtýttyq reformany jáne «Máń­gilik El» jalpyulttyq ıdeıasyn júzege asyrýdy bastaýymen tuspa-tus kelýiniń tereń sımvoldyq máni bar ekenine nazar aýdardy. Buǵan qosa, konferensııaǵa qaty­sý­shylar Qazaqstannyń Eýrazııalyq keńistiktegi memlekettermen mádenı-gýmanıtarlyq yntymaqtastyqty odan ári tereńdete túsýge nıetti ekendigin sóz etti. Sondaı-aq, jıynda Qazaqstan júıe­lilikpen jáne senimdilikpen damyp kele jatqan, túrli etnostar, máde­nıetter, dinder toǵysqan jas ári kúsh­ti, jahandyq únqatysý men yntymaq­tas­tyqty qurýda senimdi áriptes el retinde atap ótildi. Basqosý barysynda halyqaralyq parlamenttik konferensııaǵa qaty­sýshylar Qazaqstan halqyn, Prezıdent, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń Tóraǵasy Nursultan Nazarbaevty atal­ǵan uıymnyń 20 jyldyǵymen qut­tyqtap, elimizge damý men órkendeý, kemel keleshek tiledi. Joldybaı BAZAR, «Egemen Qazaqstan».