Qazaqstan jol ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń mamandary elimizdegi kólik joldarynyń buzylý sebebin anyqtaý maqsatynda mańyzdy zertteý júrgizdi. Osy zertteý jumystarynyń negizinde jol jabynyn nyǵaıtýdyń jańa ádisi ázirlendi.
Sońǵy eki jyl ishinde ınstıtýt qyzmetkerleri problemalyq ýchaskelerdegi aqaýlardyń kartasyn jasap, sement-beton joldardaǵy aqaýdy basty nazarǵa alǵan. Sondaı-aq ǵalymdar hımııalyq jáne temperatýralyq taldaýlarmen birge rentgendik zertteýler men deformasııalyq tigisterdi baqylady. Bul óz kezeginde joldyń buzylý sebebin zertteýge múmkindik berdi.
2021 jyly elimizdiń sement-beton joldarynda mamandar deformasııalaný boıynsha 36 jaǵdaı tirkelse, 2022 jyly 23 qana jaǵdaı bolǵan.
« Osy maqsatta ǵalymdar jol negizderiniń qasıetine erekshe nazar aýdardy. О́ıtkeni joldardyń júktemelerge tózimdiligi dál osy faktorǵa táýeldi. Tereń zertteý jumystary joldardyń turaqtylyǵy tek betonnyń quramyna ǵana emes, sonymen qatar topyraqtyń sapasy men túrine, klımattyq jaǵdaılarǵa jáne jerasty sýlarynyń deńgeıine de baılanysty ekenin kórsetti», deıdi atalǵan jol ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń ǵylymı keńesshisi, tehnıka ǵylymdarynyń kandıdaty Dýman Dúısembınov.
Tózimdiligi álsiz topyraqta joldar shógý men deformasııaǵa jıi ushyraıdy. Sondyqtan mamandar mundaı topyraqtyń mıneraldy quramy men olardyń súzý qasıetin zerttep kórdi. Zertteý nátıjesinde ınstıtýt ǵalymdary elimizdegi batys óńirleriniń jaǵdaıyna beıimdelgen qum topyraqty nyǵaıtý úshin biregeı katalızator daıyndady.
Jańa qospa qumnyń shań bólshekterin baılanystyryp, olardy shógindi jynysqa aınaldyrý arqyly ıondyq ózara árekettesýdi belsendiredi. Bul joldy berik ári turaqty etedi. Atalǵan ádis sement-beton joldarynyń qyzmet etý merzimin uzartyp, olardy kútip ustaýǵa jumsalatyn shyǵyndy azaıtady.