Jemqorlyqqa tosqaýyl

Salyqtyq qarym-qatynas­tardyń barlyq salasyndaǵy sy­baılas jemqorlyq belgilerin boldyrmaýǵa qatysty sharalardy júrgizýde basty mindetterdi esten shyǵarmaǵan abzal. Máse­len, salyqtyq shaǵymdar. Ol salyq tóleýshige salyqtyq tekse­ris nátıjesinde salyqtar men bıýdjetke tólenetin mindetti tólemder zańsyz eseptelgen jaǵ­daıda, salyqtyq tekseris aktisine shaǵym berýge, sóıtip óz zańdy quqyqtaryn qorǵaýǵa múmkindik beredi. Salyq tóleý­shiniń salyqtyq tekseris nátıje­sine shaǵym túsirý quqyǵy Sa­lyq kodeksiniń 13-babymen bekitil­gen, al shaǵym berý tártibi atalǵan Kodekstiń 21-bóliminde kórsetilgen. Salyqtyq tekseris nátıjesin qarastyrý, ýákiletti memlekettik organmen (Qarjy mınıstrliginiń memlekettik kirister komıteti, memlekettik kirister departamenti) jáne sotpen júrgiziledi. Shaǵym salyq tóleýshige habarlama tapsyrylǵan soń otyz jumys kúniniń ishinde berilýi kerek. Buǵan qosa, shaǵym kóshirmesi sheshim shyǵarylǵanǵa deıin salyqtar, tólemder men ósimpul somasy óndirilip almas úshin tekseris júrgizgen salyq organyna tapsyrylady. О́ıtkeni, shaǵymnyń berilýi shaǵymdalǵan habarlamanyń oryndalýyn jazbasha sheshim shyǵarylǵanǵa deıin toqtatady. О́z kezeginde shaǵym qaraý barysynda orasan zor jumys júrgiziletinin atap aıtqan jón. Qazaqstan Respýblıkasynyń, sondaı-aq sheteldiń ýákiletti memlekettik organdaryna, bank mekemeleri men jeke qurylymdaryna qajetin­she suraýlar jiberiledi. Sony­men birge shaǵymdy obektıvti qaraý maqsatynda joǵary turǵan salyq organy shaǵymda aıtylǵan máselelerge qatysty taqyryptyq tekseris taǵaıyndaı alady. Shaǵym qaraý nátıjeleri boıynsha zańnamada belgilengen merzim men tártip boıynsha sheshim shyǵarylady. Joǵary turǵan organ sheshimimen kelispegen jaǵdaıda, salyq tóleýshi bul she­shimge qatysty Qarjy mınıstr­liginiń memlekettik kiris­ter komıtetine nemese sotqa sha­ǵym berýge quqyly. Qory­typ aıt­qanda, sybaılas jemqor­lyq­pen kúres nátıjeli bolý úshin búkil áleýmet, ár azamat oǵan qarsy turýǵa sheshim qabyl­daý kerek. Al memlekettik basqa­rý quzyr­ly ári tıimdi bolýy ma­ńyzdy. Sonda ǵana jemqorlyqqa jol berilmesi belgili. Almas QUDAIBERGENOV, Astana qalasy Saryarqa aýdany boıynsha memlekettik kirister basqarmasy salyqtyq baqylaý bóliminiń bas mamany.