Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq monopolııaǵa qarsy retteý sharalaryn júzege asyrmaq
Shyǵys óńirinde Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq elderi ókilderiniń qatysýymen «Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtaǵy monopolııaǵa qarsy retteý» taqyrybynda konferensııa ótti. Qazaqstan, Reseı jáne Belorýssııa elderiniń 180 delegaty qatysqan aýqymdy shara barysynda memlekettik jáne kásipkerlik qurylymdardyń jetekshileri kásiporyndar úshin transshekaralyq taýar naryǵynda básekelestik jaǵdaıynyń teń bolýyn qamtamasyz etý, onyń ishinde, josyqsyz báseke men básekege qarsy kelisimder, basymdyq jaǵdaıdy paıdalanýdyń aldyn alý syndy máselelerdi qarady. Sondaı-aq, Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa múshe memleketterdiń avtoónerkásip, baılanys, kólik, energetıka salalaryndaǵy naryǵyna erekshe nazar aýdarylyp, sapany kóterýdi yntalandyrý jaıy sóz boldy. Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııa uıymdastyrǵan aýqymdy kezdesýdiń Shyǵys Qazaqstan oblysynda ótýi beker emes. О́ıtkeni, oblys ıntegrasııalyq úderisterdiń belsendi qatysýshylarynyń biri bolyp sanalady. Jıyndy júrgizgen óńir basshysy Danıal Ahmetov Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń bastamasymen qurylǵanyn, Reseı men Belorýssııa basshylary qyzý qoldaǵanyn atap ótti.
– Ekonomıkalyq qaýymdastyq qurý týraly alǵash sóz bolǵanda, atalǵan usynysqa tańyrqaǵandar boldy. Degenmen, ýaqyt bul qadamnyń durys bolǵanyn dáleldedi. Elbasy sol kezde HHI ǵasyrǵa joǵary básekelestik tán ekenin, odan iri óńirlik qurylym quryp, birlesken baǵdarlamalar qabyldaý, biryńǵaı saýda alańyn qurý arqyly shyǵýǵa bolatynyn jetkizgen-di. Bul odaq 175 mln. adamdy, 20 mln. sharshy shaqyrymdy jáne álem shıkizatynyń 15 paıyzyn biriktiredi. Búginde EAEO elderi daǵdarysqa qarsy birlesken sharalardy sátimen júzege asyrýda. Eýrazııalyq damý banki, Daǵdarysqa qarsy qor, Joǵary tehnologııalar ortalyǵy jumys isteýde. 40-tan astam memleket Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq sheńberindegi áriptestikke qyzyǵýshylyq tanytyp otyr, – dedi Danıal Ahmetov.
Oblys ákimi sondaı-aq, Qazaqstan Prezıdentiniń ıadrolyq qarýsyzdaný, ultaralyq kelisimge negizdelgen qýatty memleket qurý jobalarynyń sátimen júrgizilgenin aıta kelip, qazir bes ınstıtýttyq reformany iske asyrý bastalǵanyn jetkizdi.
Básekelestik jáne monopolııaǵa qarsy retteý boıynsha alqa múshesi (mınıstr) Nurlan Aldabergenov óz baıandamasynda 20 mıllıonǵa jýyq adamnyń Qazaqstan men Reseıdiń shekaralas óńirlerinde turatynyn, olardyń qymbatshylyqpen jıi betpe-bet keletinin jetkizdi. Muny qarapaıym uıaly baılanys tólemderinen ańǵarýǵa bolatynyn jetkizgen N.Aldabergenovtiń aıtýynsha, 2015 jyldyń 1 qańtarynan bastap kúshine engen Odaq týraly shart sheńberinde qurylǵan Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııa josyqsyz básekelestikke erekshe nazar aýdarady. Iаǵnı transshekaralyq naryqtaǵy básekelestiktiń jalpy erejelerin saqtaýdy qadaǵalaý ókilettigine ıe. Atalǵan komıssııa básekelester tarapynan bolýy yqtımal taýardy jón-josyqsyz salystyrý, óndirýshiler men olardyń taýarlyq belgilerin aralastyrý, jergilikti taýar men ónimniń shyqqan jerine qatysty tutynýshylardy shatastyrý syndy áreketterdi nazarǵa alyp, monopolııaǵa qarsy retteý sharalaryn qabyldaıdy. Al Mınskide EAEO soty óz jumysyn bastady. Onyń quzyryna Odaq kelisimderi men sheshimderin júzege asyrýda týyndaǵan máselelerdi qaraý kiredi. N.Aldabergenov roýmıngter baǵamyn retteý boıynsha Eýroodaq tájirıbesin qoldanyp, ony halyqaralyq qońyraý shalý baǵamymen teńestirgen jón ekenin aıtty. Bul oraıda úsh memleket 5,5 mlrd. teńgege deıin, al qazaqstandyqtar 2,2 mlrd. teńgege deıin únemdeı alady. Dál osyndaı máseleler áýe tasymalyna da qatysty. Odaqqa múshe memleketterdiń qalalary arasyndaǵy áýe tasymalyna qaraǵanda eýropalyq elderge ushatyn baǵyttar áldeqaıda arzan. Sondaı-aq, tutynýshylardy aldaý áreketiniń aldyn alǵan lázim. Máselen, Belorýssııada «Atameken», «Qazaqstan» ataýymen sút ónimderi óndirile bastaǵan. Konferensııa barysynda Parlament depýtaty Talǵatbek Abaıdildın, Reseı Memlekettik Dýmasynyń depýtaty Sergeı Kýzın men birqatar kásipkerler sóz aldy.
– Biz bes saýsaqtaı birge bolǵanda, kez kelgen máseleni judyryqtaı jumylyp birge sheshkende ǵana qýatty bolamyz, – dedi S.Kýzın.
Basqosýdyń sońynda EAEO básekelestik saıasaty men monopolııaǵa qarsy retteý tapsyrmalary men mindetteri, básekelestik erejeleri men ony buzý saldary týraly kelisim talaptary, Qazaqstan bıznesi men básekelestikti damytý jáne monopolııaǵa qarsy retteý boıynsha Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııanyń ózara is-qımyly jónindegi túsindirý jumystaryn turaqty júrgizý qajettiligi aıtyldy.
Dýman ANASh,
«Egemen Qazaqstan».
О́SKEMEN.