KEDEN ODAǴYNA QAJETTI ZAŃDAR QABYLDANDY

Keshe Senat Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaevtyń jetekshiligimen ótken palatanyń plenarlyq otyrysynda onǵa tarta Keden odaǵy jumysyn júıeleıtin zańdyq qujattar qaraldy. Qarjy mınıstri Bolat Jámishev baıandap bergen zań jobalary depýtattar tarapynan biraýyzdan qoldaý tapty.Sondaı-aq keshegi otyrysta de­pýtattar nazaryna Ekonomıka­lyq damý jáne saýda mınıstri Janar Aıtjanova bes zańdyq qujat usyn­dy. Atap aıtqanda, “Qa­zaqstan Res­pýblıkasy men Reseı Federasııasy arasyndaǵy Keden odaǵyn qa­lyp­tastyrý sheń­berinde halyqaralyq sharttardy qoldaný týraly shartty ra­tıfı­ka­sııalaý týraly” jáne “2010 jylǵy 28 mamyrdaǵy Qa­zaqstan Respýblıkasy men Reseı Fe­derasııasy arasyndaǵy Keden odaǵyn qalyptastyrý sheńberinde halyqaralyq sharttardy qoldaný týraly shartqa ózgerister engizý týraly hattamany ratıfıkasııa­laý týraly”, sondaı-aq jeke tul­ǵa­­lar­dyń jeke paıdalanýǵa arnal­ǵan taýarlardy Keden odaǵynyń keden­dik shekarasy arqyly ótkizý jáne olardy shyǵarýǵa baıla­nys­ty ke­dendik operasııalardy jasaý tártibi týraly; Keden odaǵynyń kedendik aýmaǵynda erkin (ar­naıy, erekshe) ekonomıkalyq aı­maqtar jáne er­kin kedendik aı­maqtyń kedendik rá­simi máseleleri jónindegi jáne er­kin qoımalar men erkin qoımanyń kedendik rásimi týraly kelisimderdi ra­tıfıkasııalaý týraly zań joba­lary usynyldy. Mınıstr óz sózinde kelisim baj salyǵyn tólemeı ótkizýdiń qundyq, sandyq jáne salmaqtyq normala­ryn bekitetinin erekshe atap ótti. Búgingi tańda baj sa­ly­ǵyn tólemeı 50 kılogramm jáne 1 myń AQSh dol­laryna deıin taýardy tegin alyp ótýge bolady. Kelisimge sáıkes, qazaqstandyq mólsher 50 kıl­logramm dep aly­nyp, baj saly­ǵy Reseıdikindeı 1500 eýroǵa kóte­rilip otyr. Iаǵnı, biryńǵaı stavkaǵa sáıkes, keden qunynan 30 paıyzǵa deıin, osy rette árbir artyq kı­logramm úshin 4 eýrodan kem emes soma tólenýi tıis. “Keden odaǵy taýary” degen túsinik te engizilip, taýarlardyń qaıdan shyqqany aıqyndalatyny da belgili boldy. Hattamany ra­tı­fıkasııalaý elimiz­diń halyqara­lyq mindettemele­rin oryndaý úshin quqyqtyq negiz qalaıdy. Sońǵy kelisimder ımport­tyq taýarlardy eldiń ekonomı­ka­lyq aımaqtarynda nemese erkin qoı­malarda ornalastyrý men paıda­lanýǵa múmkindik týǵyzady. Senator Ǵarıfolla Esimniń suraǵyna oraı jaýabynda mı­nıstr kedendik baj salyǵynyń tó­lenýin elimizdiń syrtqy saýda­synyń úsh­ten bir bóligi Eýro­pa­lyq Odaq elderimen baılanysty ekendigimen túsindirdi. Jeke tul­ǵalardyń syrt­tan jeńil avtokólik ákelýine je­ńil­dikter qarastyryl­ǵanyna baı­lanysty túsinik berýin suraǵan Baýyrjan Muhamedjanov mundaı jeńildikter jańa avto­kólikter áke­lýshilerge júrmeı me, degen saýal qoı­dy. Mınıstrdiń aıtýynsha, ústi­mizdegi jyldyń 1 qańtarynan bastap 3-5 jyl paıdalanýda bolǵan jeńil avtokólikter úshin salyq 35 paıyzdy quraǵan. Bul qozǵalt­qysh­tyń árbir santımetrine 1,2-2,8 eýro bolady eken. Al 5 jyldan asqan avtokólikterge 2,5-5 nemese 8 eýro dep bekitilipti. Jańa erejege sáı­kes, endi qazaqstandyqtar jylyna bir ret jeńildik boıynsha 1 avto­kólik ákelýge quqyly. 3-10 jyl paı­dalanýda bolǵan kólikterge sa­lyqtyq stavka 0-0,35-ten 0,6 eýroǵa deıin belgilenip, salyqtyq tólem 5-6 esege deıin tómendemek. Osy­laısha zań jobalaryn jan-jaqty talqylaǵan senatorlar olardy qabyldaýdy uıǵardy. Jalpysynda, senatorlar kún tártibine engizilgen 26 máseleni qarap, olar boıynsha tıisti she­shim­­der qabyldady. Olardyń qata­ryn­da jerdi qashyqtyqtan zondtaý, “Baıqońyr” keshenine barý tártibi, Qazaq-nemis ýnıver­sıtetin damytý, Qytaı gaz quby­ryn salý men paı­dalaný sııaqty mańyzdy zańdyq qu­jattar da bar. Atalǵan plenarlyq otyrys Se­nat­tyń jazǵy demalys aldyndaǵy sońǵy otyrysy boldy. Asqar TURAPBAIULY.