Qylmys
Keshe IIM-de aǵymdaǵy jyldyń 22 maýsymynda Mańǵystaý oblysyndaǵy qatań rejimdegi túzeý mekemesinen 21 adamnan turatyn bir top qarýlanǵan, aýyr qylmys jasaǵany úshin sottalǵandardyń qashyp ketý oqıǵasyna baılanysty brıfıng bolyp ótti. Onda baspasóz hatshysy Qýanyshbek Jumanov sottalǵandardyń tolyq ustalǵandyǵy týraly habarlady.
Oqıǵa boıynsha az-kem túsinikteme bersek. Sottalǵandar tańǵy saǵat 5 shamasynda kishi transformator stansasyn isten shyǵaryp, aldyn ala daıyndap alǵan bóget-tosqaýyldardy kesetin quraldardy paıdalana otyryp, tyıym salynǵan aımaqty buzyp ótken. Qashý barysynda kúzette turǵan saqshyǵa baǵyttap birneshe ret oq atqan. Alaıda ishki áskerdiń áskerı qyzmetshisi óziniń jaralanǵanyna qaramastan, qashqyndarǵa qarý qoldanyp, onyń nátıjesinde úsh sottalǵan oqıǵa ornynda kóz jumǵan. Qashqyndardyń izine túsken qaraýyl toby sottalǵandardyń birin qatań rejimdegi túzeý mekemesinen 200 metr jerde jaralaǵan, ol alǵan jaraqatynan keıin medısınalyq mekemede qaıtys boldy. Sottalǵandardyń bir bóligi Aqtaý qalasynan 13 shaqyrym jerde salynyp jatqan ǵımaratta jasyrynǵan. IIM ishki áskerleriniń izge túsý toby men jıyntyq jasaǵy ǵımaratty qorshaýǵa alyp, qylmyskerlermen kelissózder júrgizgen. Odan esh nátıje shyqpaǵan soń sol jerge jedel túrde jetken oblystyq IID “Arlan” arnaıy maqsattaǵy bólinisiniń ustaý toby olarǵa shabýyl jasap, qarýly qarsylyq kórsetý nátıjesinde 2 sottalǵan opat bolyp, taǵy bireýi aýyr jaralanyp, sonyń saldarynan qaıtys boldy. Osylaısha oqıǵa oryn alǵan kúnniń keshinde 7 sottalǵan qaıtys bolyp, taǵy bireýi tirideı qolǵa tústi. Oqıǵa ornynan atys qarýy, jarǵysh paketter men jarylǵysh zattar salynǵan sómke, metall jańqasymen toltyrylyp qoldan jasalǵan jarǵysh qurylǵy, janatyn qosyndysy bar 16 bótelke, sondaı-aq 400 myń teńgege jýyq aqsha tárkilendi.
Tótenshe oqıǵa oryn alǵan kúnderi Aqtaý qalasynyń ishki ister organdary dereý dabyl boıynsha kóterilip, vokzal, áýejaı men sottalǵandardyń barýy yqtımal baǵyttar jabylyp, qyzmet kúsheıtilgen rejimge aýystyryldy. Sondaı-aq kórshiles Qyzylorda, Atyraý, Batys Qazaqstan oblystarynyń ishki ister organdarynyń jeke quramdary dabyl boıynsha kóterilip, olar da kúsheıtilgen jumys kestesine ótti. Oqıǵaǵa oraı Ishki ister mınıstri Serik Baımaǵanbetov arnaıy jedel tergeý tobyn qurdy. Krımınaldyq polısııa komıtetiniń tóraǵasy S. Qusetov basqarǵan IIM-niń birqatar qyzmetkerleri Mańǵystaý oblysyna attandyryldy. Sondaı-aq IIM-niń “Suńqar” jáne “Búrkit” arnaıy maqsattaǵy bólinisteri jiberilip, qashqyndardy ustaý maqsatyndaǵy jumysqa jumyldyryldy. Mekemeden qashyp shyqqan sottalǵandardy izdeý jáne ustaý jónindegi is-sharalar Memleket basshysynyń tikeleı, jeke baqylaýynda boldy.
Jedel-izdestirý is-sharalarynyń nátıjesinde Aqtaý qalasynan 170 shaqyrym qashyqtyqtaǵy Qyzylsaı shatqalynan sottalǵandar men olardyń qashyp shyǵýyna kómektesken adamdar tabyldy. 27 maýsymǵa qaraǵan túni ishki ister organdary arnaıy bólinisteriniń kúshimen osy adamdardy ustaý boıynsha arnaıy jaýyngerlik operasııa júrgizildi. Ustaý kezinde ishki ister organdaryna qarýly qarsylyq kórsetilgen. Operasııa nátıjesinde sottalǵan 5 adam ustalyp, 8 qylmysker qaıtys bolǵan. Sondaı-aq qarýly qaqtyǵysta sottalǵandardyń qashýyna kómektesken 4 adam qaza tapqan.
Polısııa qyzmetkerleri anyqtaǵan bastapqy derekter boıynsha, sottalǵandar qashýǵa jarty jyl boıy daıyndalyp, josparlaǵan kórinedi. Oqıǵa ornynan atys qarýy, uıaly baılanys quraldary, azyq-túlik, kompas jáne 3,5 mln. teńgeden astam aqsha alyndy. Qylmyskerlerdi ustaý jáne olardy zalalsyzdandyrý boıynsha operasııalardy ótkizý kezinde ishki ister organdary men ishki áskerlerdiń 3 qyzmetkeri jaraqat alǵan. Aıdyń-kúnniń amanynda búkil eldi dabyrlatyp, eldiń tynyshtyǵyn buzǵan oqıǵa boıynsha bas bostandyǵyn aıyrý ornynan qashý jáne áskerı qyzmetshiniń ómirine qastandyq jasaý faktilerine baılanysty, túzeý mekemesiniń laýazymdy tulǵalaryna qatysty QK-niń 316- baby (salaqtyq) boıynsha 3 qylmystyq is qozǵaldy. Qylmys jasady degen kúdikpen qatań rejimdegi mekemeniń bastyǵy, jedel bólimniń bastyǵy jáne mekeme bastyǵynyń kezekshi-kómekshisi ustalyp, olar ýaqytsha ustaý ızolıatoryna qamaýǵa alyndy. Qazirgi ýaqytta tergeý amaldary júrgizilý ústinde.
Venera TÚGELBAI.
ASA IRI KО́LEMDEGI KONTRABANDA ANYQTALDY
Astana qalasy boıynsha kedendik baqylaý departamenti kontrabandaǵa qarsy kúres basqarmasynyń qyzmetkerleri Astana qalasy halyqaralyq áýejaıynyń ushý zalynda A. A. degen Reseı azamatyn ustady. Bul azamat Qazaqstan aýmaǵyna Túrkimenstannan, ıaǵnı Almaty qalasynyń halyqaralyq áýejaıyna ushyp kelgende 145 000 AQSh dollary kóleminde kedendik deklarasııa toltyrǵan. Al Qazaqstan aýmaǵynan ushyp shyǵarda 120 000 AQSh dollary kedendik deklarasııasyn toltyrǵan. Biraq kedenshilerdiń qyraǵy tekserisi arqasynda joǵaryda atalǵan azamattan zańsyz jasyrylǵan 117 610 AQSh dollary, 40 000 eýro, 40 reseı rýbli, 22 qyrǵyz somy bar ekeni anyqtalyp, alyndy.
Sonda “Qazaqstan Respýblıkasy Halyq banki” MM-niń ortalyq fılıalynyń málimetterine sáıkes, 1 AQSh dollary – 147, 28 teńge, 1 eýro – 179,40 teńge, 1 reseı rýbli – 4,69 teńge, 1 qyrǵyz somy 3,22 teńge bolsa, reseılikten alynǵan shetel valıýtasynyń quny 24 497 859,44 teńgeni qurady. Demek, bul asa iri kólemdegi kontrabanda bolyp tabylady. Osy derekke qatysty A.A. degen azamatqa qatysty QR QK-niń 209-baby (ekonomıkalyq kontrabanda) boıynsha qylmystyq is qozǵaldy, dep habarlady Astana qalasy boıynsha kedendik baqylaý departamentiniń baspasóz qyzmeti.