Tashkentte qazaq tilinde shyǵatyn respýblıkalyq «Nurly jol» gazetiniń tilshisi Aıgúl Erkinbaıqyzy áleýmettik jeli arqyly bir silteme jiberipti. Áıgili sýretshi Oral Tańsyqbaevtyń Almatyda ashylǵan kórmesi týraly ózbek tilindegi shaǵyn aqparat eken. «Arnaıy izdep kelip jazǵan edińizder ǵoı. Saýapty iske úlken úles qosqan ekensizder. Tańsyqbaev ta bir aýnap túsken shyǵar», depti qandasymyz bizge jazǵan habarlamasynda. Rasynda da, Oral Tańsyqbaev týyndylaryn otandastarymyzben qaýyshtyrý týraly máseleni alǵash kótergen el gazeti «Egemen Qazaqstan» edi.
2023 jyldyń sońynda О́zbekstan astanasyna barǵan saparymyz eske túsip otyr. Sol joly Tashkentke tabany tıgen qazaqtyń táý etip, taǵzym jasar qasıetti oryndarynyń biri – álemge máshhúr qylqalam sheberi Oral Tańsyqbaevtyń mýzeı-úıine aıaldaǵan edik. Ekiqabatty eski ǵımaratty eki saǵattaı aralap, sańlaq sýretshiniń ózimen júzdeskendeı, rýhymen tildeskendeı erekshe kúıge bólendik. Alǵan áserimiz, kórgen dúnıemiz týraly kezinde «Egemen Qazaqstan»-ǵa «Teltulǵa» degen ataýmen maqala da jazǵanbyz. Ári etene jaqyn eki elge ortaq teltulǵanyń mýzeı-úıimen úkimettik deńgeıde baılanys ornatýdyń mańyzy zor ekenin de másele etip kótergenbiz. Maqalamyzda álgi usynysty mýzeı dırektory Farhod Djalılovtiń sózimen tuzdyqtaı túskenimiz bar-tyn.
– Qazaqstan tarapymen birlesken jobalardy júzege asyrýǵa daıynbyz. Ol úshin Qazaqstan Úkimeti tarapynan qoldaý kerek. О́ıtkeni mundaǵy dúnıelerdiń bári qundy jádigerler. Sondyqtan kórme uıymdastyrý, kartınalardy tasymaldaý, saqtandyrý, qarjylandyrý sekildi jaýapty jumystar úkimettik deńgeıde kelisilip, sheshilgeni abzal. Bizge mýzeıler arasyndaǵy baılanystyń qalyptasqany, tereńdeı túskeni mańyzdy. Sebebi Oral Tańsyqbaevtyń shyǵarmashylyǵyna qyzyǵatyn qazaqstandyqtardyń kóp ekenin bilemiz, – degen-di sonda Farhod Djalılov.
Biz de óz tarapymyzdan «Ras, úkimettik deńgeıdegi baılanystyń mańyzy zor. Onyń ústine bıyl Oral Tańsyqbaevtyń týǵanyna 120 jyl tolady. Mundaı mereıli datany eleýsiz qaldyrýǵa bolmaıdy. Aýqymdy is-sharalar arqyly ataqty sýretshiniń shyǵarmashylyǵyn qaıta jańǵyrtyp, jurtshylyqpen qaýyshtyrǵan abzal. Buǵan elimizdiń Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi de mańyz beredi dep senemiz. Qazaqta Oral Tańsyqbaevtaı ataǵy alty qurlyqqa jaıylǵan sańlaq sýretshi saýsaqpen sanarlyq. Uly óner ıesin ulyqtaý aldymen ultymyzǵa, urpaǵymyzǵa kerek», degen oıdy odan ári óristete túsken edik.
Mine, sol bir usynys kesh te bolsa júzege asyryldy. 19 naýryzda Almaty qalasyndaǵy Ábilhan Qasteev atyndaǵy memlekettik óner mýzeıinde KSRO halyq sýretshisi, KSRO Kórkemsýret akademııasynyń tolyq múshesi, О́zbekstandaǵy keskindeme óneriniń negizin qalaýshy, zamandastary «taý men dala jyrshysy» ataǵan ultymyzdyń daryndy perzenti Oral Tańsyqbaevtyń kórmesi ashyldy. Endi óner súıer qaýym osy jyldyń 1 maýsymyna deıin sańlaq sýretshiniń tamasha týyndylarymen tanysa alady. Is-sharanyń ashylýyna qatysqan О́zbekstan prezıdentiniń kómekshisi Saıda Mırzııoeva muny Oral Tańsyqbaevtyń keıingi 40 jyldaǵy eń aýqymdy kórmesi ekenin eske saldy. Shynynda da, bul joly О́zbekstan men Qazaqstan mýzeılerinen jınaqtalǵan tańdaýly 78 týyndy kópshilik nazaryna usynyldy. Saıda hanym atap ótkendeı, «Kórme – uly sýretshige jasalǵan zor taǵzym ǵana emes, sonymen qatar baýyrlas eki eldiń kórkem murasyn biriktiretin mańyzdy mádenı oqıǵa».
Aıtpaqshy, Tashkenttegi Oral Tańsyqbaevtyń qarashańyraǵyna jolymyz túsken jyly Kamala Bóribaeva esimdi mýzeı qyzmetkeriniń «Qutty qonaq ekensizder. Keshe munda prezıdenttiń qyzy kelgen edi. Sizder mártebeli meımannan keıin tabaldyryǵymyzdy attap tursyzdar. Bul – jaqsylyqtyń nyshany», – dep iltıpat bildire sóz bastaǵany bar. Ekskýrsovodtyń «prezıdenttiń qyzy» dep meńzegeni dál osy Saıda Mırzııoeva bolatyn. Sol joly О́zbekstan prezıdenti kómekshisiniń Facebook-tegi resmı paraqshasynan «Bizdiń eldegi mýzeı-úılerdiń jumysyn qaıta qarastyratyn ýaqyt jetti. Olardy sapalyq ári mazmun turǵysynan jańa deńgeıge kóterýge tıispiz», degen jazbany da kózimiz shalǵan-dy. Sondaǵy oń ózgeristerdiń Oral Tańsyqbaev mýzeı-úıin aınalyp ótpegenine búgin ishimiz jylyp otyrǵanyn nesine jasyraıyq. Baýyrlas elderdiń mádenı baılanysy bekem bolǵaı.
Atajurtyna kelgen Oral Tańsyqbaev týyndylaryn tamashalaıyq, ardaqty oqyrman.
Farhat QAIRATULY,
jýrnalıst
ASTANA