Keıingi 3-4 jyl kóleminde Qyzylordada qurylys salasy qarqyndy damyp keledi. Bul baǵytta temir-beton ónimderin shyǵaratyn «KSM KZ» zaýytynyń eńbegi eren. Osydan 56 jyl buryn ashylǵan óndiris orny búginde zamanaýı qurylǵylarmen jabdyqtalǵan.
Temir men beton buıymdarynyń 200-den astam túrin shyǵaratyn seriktestik ónimine suranys qaı kezde de tolastaǵan emes. О́ndiriletin ónimder qatarynda kóp bólimdi jabyn jáne taspalyq irgetas taqtalary, qabyrǵa bloktary, temir-beton mańdaıshalar, dóńgelek sheńberler bar.
О́ńirdegi kópqabatty turǵyn úıler men kópirler, túrli gıdrotehnıkalyq nysandar qurylysynda qoltańbasy bar kásiporyndaǵy qurylǵylardyń deni Reseıden jetkizilipti.
Biz armatýra sehyndaǵy qyzý jumys ústinen tústik. Jumysshylar toqylǵan temirler ústine sement quıyp, qarbalasqan tirlikten bas almaı jatty. Kásiporyn byltyr 1 mlrd 995 mln teńgeniń ónimin óndiripti. Bıylǵy meje – 2 mlrd 113 mln teńge.
Kásiporyn eń aldymen shıkizat sapasyna mán beredi. Jańaqorǵannyń tasy, irgedegi Tasbógettiń qumy men Shıeliden jetkiziletin sement sapasy muqııat tekseriledi. Reseıden ákelinetin armatýra da synaqtan ótedi. Onyń mort synatyn túrleri kádege aspaıdy. Osyndaı irikteýden keıin ǵana shıkizattar ónim shyǵarýǵa paıdalanylady.
«Qazir biz kúnine 150 tekshe metr temir-beton ónimderin quıyp jatyrmyz. Bizden shyqqan elektr jelileri baǵanalary Atyraý men Mańǵystaý oblystarynda suranysqa ıe. Kez kelgen tapsyrysty oryndaýǵa daıarmyz. Jekeler tapsyrys berilse, qajetti pishindi ózimiz jasap, der ýaqytynda daıyndap beremiz. Shyqqan ónimdi laboratorııamyz ben tehnıkalyq baqylaý bólimi qadaǵalaıdy. Tapsyrys berýshige ónimniń sertıfıkatyn da usynamyz», deıdi zaýyttaǵy óndiris basshysy Amanbaı Jumabekov.
Jumysyn betonshydan bastaǵan Amanbaı Jumabekov osy zaýytta 1977 jyldan beri eńbek etip keledi. 1994–2005 jyldar aralyǵynda óndiris orny toqtap qalyp, basqa salaǵa oıysqanymen zaýyt ashylǵanda alǵashqylardyń biri bolyp baıyrǵy jumysyna oralypty.
Kásiporynda jalaqy turaqty. Áleýmettik jaǵdaı tolyq jasalǵan. Qys sýyǵynda jumysyn toqtatatyndyqtan jumysshylarǵa eńbek demalysynan bólek qajetti azyq-túlik te jetkizilip beredi. Taǵy bir erekshelik – mundaǵy 120 jumysshynyń 30%-y – qyz-kelinshekter. Tehnologten bastap ınjenerlik-tehnıkalyq quramda qyzmet etetin olardyń arasynda krannyń barlyǵyn jetik meńgerip alǵandar kóp.
«О́ndiris avtomattandyrylǵanmen de qolǵa kúrek ustamaı tura almaımyz. Osyny aýyrsynatyn jastardyń bul jumysqa jolaǵysy joq. Kóbi mańdaı terletpeı mıllıoner bolǵysy keledi. Keıingi tolqyn arasynda keń kólemde nasıhat júrgizilýi kerek. Qoǵamda eńbekqorlyq, kásibılik sııaqty qasıetter óte joǵary baǵalanýǵa tıis. О́z kásibin jetik meńgergen mamandar ult sapasyn arttyrady. Sondyqtan biz eńbek adamynyń mártebesin kóterip jatyrmyz. Bul baǵyttaǵy jumys toqtamaıdy, jalǵasa beredi degen Memleket basshysynyń bastamasy bizge kóp úmit syılap otyr. Maman daıyndaýda da qıyndyqtar joq emes. Mysaly osy óndiristegi 12 krandy áıelder basqarady. Olardyń arasyndaǵy eń úlkeni 1975 jyldan beri jumys istep keledi. Elý jylǵy jumys ta adamdy qajytatyny anyq qoı. Biraq olardy almastyratyn kadr tabý qıyn. Bizdiń oblysta kóp jyldan beri óndiriske qajetti kranshylardy meńgeretin maman daıyndaýdy jyly jaýyp qoıdyq. Buryn olardy ózimizdegi 3-4 oqý orny ázirleıtin. Osy máseleni san márte kóterdik. Aımaqtaǵy 5-6 kásiporyn úshin shaǵyn top jasaqtap, bolashaq kranshylardy daıyndaýǵa ábden bolady. Biraq osy jaǵy áli eskerilmeı keledi», deıdi óndiris basshysy.
Qyzylorda