El táýelsizdiginiń 20 jyldyǵy qarsańynda El men Elbasy tarıhyna qatysty kórmeler sany artyp keledi. Sondaı kórmelerdiń biri keshe QR Tuńǵysh Prezıdentiniń murajaıynda bolyp ótti. Atalmysh murajaı men “Nur Otan” HDP birlese uıymdastyrǵan “Nazarbaev jáne Qazaqstan” atty kórme prezıdenttik ınstıtýttyń 20 jyldyǵyna oraılastyryldy.
Kórmeniń ataýynyń ózi onyń sıpatyn ashyp kórsetedi. О́ıtkeni, munda qoıylǵan fotosýretter Elbasynyń tulǵa retinde qalyptasýy men elimizdiń táýelsiz el retinde qurylýynyń tarıhy bederlengen. El táýelsizdiginiń ońaı kelmegendigin eskersek, mundaǵy kórinister sol qıyndyqty kezeńderden syr shertedi. Negizinen kórmege qoıylǵan fotosýretter birinshi ret kópshilik nazaryna usynylyp otyr. Sondaı-aq, munda kitaphana qory da jınaqtalyp, árbir kitap bir danadan saqtalady. Áıtse de bul kitaptar qalyń oqyrman men zertteýshi ǵalymdarǵa áli usynyla qoıǵan joq. Onyń da ózindik sebebi bar. Kórmeniń taǵy bir ereksheligi, onyń tarıhı oryn bolyp tabylatyn Kúmbezdi zalda ótkizilýi. Bul zalda 1998 jyly Elbasy Aqmolany Astana dep ózgertýdi jarııalaǵany belgili. Budan basqa 2004 jylǵa deıin munda kóptegen is-sharalar ótkizildi de. QR Tuńǵysh Prezıdenti murajaıy dırektorynyń orynbasary Kúláısha Aqtaevanyń sózine qaraǵanda, Prezıdenttiń jeke muraǵatynan, dostary men áriptesteriniń jeke qorlarynan 280-ge jýyq fotosýret alynyp, kópshilikke alǵash ret usynylýda. Buǵan qosa kórmede álemniń 30-ǵa tarta shet tiline aýdarylǵan N.Nazarbaevtyń kitaptary da kópshilik nazaryna qoıylǵan.
Ár túrli ataýlarmen berilgen jádigerler Elbasynyń ár jyldardaǵy eseıý joldary men qalyptasý kezeńderinen syr shertedi. Mysaly, 1961 jyly Temirtaý qalasynda ótken bir senbiliktegi kórinisti beıneleıtin fotosýrette N.Nazarbaev tereze aldynda áriptesimen sóılesip turǵan sáti beınelengen. Bul jas otbasylarǵa baspana turǵyzýǵa arnalǵan senbilik eken. Murajaı qyzmetkerleri Prezıdenttiń qasyndaǵy dosynyń esimi áli de belgisiz qalyp otyrǵandyǵyn aıtady. Mamyr merekesindegi, Búkilálemdik jastar men stýdentterdiń festıvaline qatysý úshin Helsınkııge attaný aldyndaǵy vokzaldaǵy sýretter qyzyqty da qyzǵylyqty. Sonymen qatar munda Almatyda, Temirtaýda, Qaraǵandyda, tipti Dneprodzerjınskide túsken Elbasynyń fotolary bar. Olardy murajaı qyzmetkerleri izdestirip, óńi kete bastaǵandaryn qalpyna keltirgen. Ásirese, 1950-60 jyldarǵy fotolar sany az nemese az saqtalǵan, al 1980 jyldardaǵy fotolardyń sany kóp bolǵanymen, sapasy nasharlaý kórinedi.
Úlken eńbek joldary degen bólimde Nursultan Ábishulynyń 1980 jyldardaǵy zaýyt, fabrıka jumysshylarymen kezdesýleri bederlense, О́mir mektebi bóliginde D.A.Qonaevpen birge túsken sýretteri kezdesedi. 1984 jyly Úkimet basshysy bolǵan kezi, 1985-1990 jyldar aralyǵyndaǵy M.S.Gorbachevpen túsken sátter de osynda kórinis tapqan. Al О́zgerister kezeńi degen bóliginde N.Nazarbaevtyń Máskeýdiń Qyzyl alańynda buqaralyq aqparat quraldary ókilderine suhbat berip turǵan sáti ózine nazar aýdartady. Budan basqa Elbasynyń parashıýtpen sekirgen kezi, nemereleriniń qasyndaǵy sáti sııaqty otbasylyq jeke sýretteri de qoıylypty. Sonymen qatar Qazaqstannyń álemdik saıası arenada tanyla bastaǵan kezeńderindegi Elbasynyń álemniń beldi de bedeldi saıasatkerlerimen kezdesýleri, BUU mińberinen sóılep turǵan kezi tarıh qoınyna tarta túsedi.
Mine, osyndaı kórkem de tarıhı mańyzy orasan zor dúnıelerdi óz kózimen kórý úshin jınalǵan qaýymnyń qatary da mol boldy. Olardyń arasynan kóptegen depýtattardy kózimiz shaldy. Jınalǵandar aldynda sóz alǵan Tuńǵysh Prezıdent murajaıynyń dırektory Alma Saǵynǵalı kórme arqyly N.Nazarbaevtyń Uly tulǵa, alǵyr saıasatker bolyp qalyptasýyn kórsetýge tyrysqandyqtaryn erekshe atap ótti. Al “Nur Otan” HDP Ortalyq apparaty basshysynyń orynbasary Muhtar Erman birlesip jasalǵan jobanyń óte sátti shyqqandyǵyn erekshe atap ótti. Endigi másele, osy jobany mýltımedııa arqyly elimizdiń joǵary oqý oryndaryna, tipti shet elderge de kórsetý. Kórmeni Astana qalasynyń turǵyndary ǵana emes, búkil el bolyp tamashalaýǵa tıis, dedi Muhtar Tildabekuly atalǵan sharanyń mańyzyn asha túsip.
Osylaısha Kúmbezdi zalda oryn alǵan kórme Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdenti N.Nazarbaevtyń táýelsiz demokratııalyq memleketti qurýdaǵy tarıhı rólin ashyp kórsetýge arnalǵan. Fotokórmeniń basty qundylyǵy – onyń mazmunynyń aýqymdylyǵy men kórnekiliginde. Atalǵan shara jazdyń sońyna deıin jalǵasyn taýyp, kópshilik nazaryna usynylatyn bolady.
Asqar TURAPBAIULY.