Bıylǵy alǵashqy alty aıda Qaraǵandy óńiri jańǵyrý men jańarý úrdisiniń jańa satysyna kóterildi. О́nerkásiptegi ósim, agrokeshendegi nátıjeler, ınfraqurylym men áleýmettik nysandardaǵy serpindi ózgerister, kásipkerliktiń jańa tynysy – bári-bári mańyzdy kórsetkishterge aınalyp otyr. «Saryarqa» telearnasynyń tikeleı efırinde elge esep bergen óńir basshysy Ermaǵanbet Bólekpaev aldaǵy josparlar týraly baıandady.
Oblys basshysy aldymen óńirdiń basty jetistikterine toqtaldy.
«2024 jyly jalpy óńirlik ónim kólemi 9 trln teńgeden asty, onyń 45%-y ónerkásip salasyna tıesili. Bıyl bul kórsetkishti 7%-dan asyrý josparlanyp otyr. Jyldyń alǵashqy bes aıynda ónerkásip óndirisi 2 trln teńgege jetti. О́sim – 8,9%. О́nerkásip ónimderiniń 78%-y óńdeý sektoryna tıesili ekenin erekshe atap ótkim keledi. Bul baǵytta metallýrgııa, mashına jasaý, hımııa, qurylys ındýstrııasy kósh bastap tur. Negizgi kapıtalǵa quıylǵan ınvestısııa kólemi – 327 mlrd teńge. Ony jyl sońyna deıin 1,5 trln teńgege jetkizý josparlanyp otyr», dedi oblys ákimi E.Bólekpaev.
2031 jylǵa deıin óńirde 108 ınvestısııalyq joba júzege asyrylady degen jospar bar. Olardyń jalpy quny 4,3 trln teńgeni quraıdy. Iаǵnı 11 myń jumys orny ashylady. Bıyldyń ózinde 200 mlrd teńgeden asatyn qarajatqa 36 joba iske qosylady. Sonyń arqasynda 2 myńnan astam adam jumyspen qamtylady.
О́ńir basshysy júzege asyrylyp jatqan iri jobalardy atap ótti. Bul qatarda metall buıymdaryn ystyq myryshpen qaptaý zaýyty, bolattan tik tigisti qubyr shyǵaratyn «TEMPO Qazaqstan» zaýyty, Osakarov aýdanyndaǵy «Gıperboreıa» jel elektr stansasy, «Sılýmın of Kazahstan» kompanııasynyń alıýmınıı radıatorlar zaýyty bar. Sonymen birge osy jyldyń iri jobasy – «Qaragandy Power Silicon» ferrosılısıı óndiretin keshen.
Bıyl Qaraǵandy, Saran, Temirtaý qalalarynda úsh shaǵyn ónerkásip aımaǵy iske qosylady. Olardyń biri 20 myń sharshy metr aýmaqqa, «Qarmet Service» bazasynda ornalasady. Shaǵyn qalalar ekonomıkasyn ártaraptandyrýdyń taǵy bir baǵyty – týrızmdi túletý. Balqash óńirinde týrıstik ınfraqurylymdy keshendi damytý jobasy júzege asyrylyp jatyr. Kól jaǵalaýyn jańartý, jyl saıyn ótetin «Balkhash-TourFest» festıvali týrıster sanyn 10–15%-ǵa arttyrýǵa sebep. Balqash áýejaıyn qaıta jańǵyrtý aıaqtalyp qaldy.
Oblysta 99 myń shaǵyn jáne orta bıznes sýbektisi jumys isteıdi. Bızneste 245 myńǵa jýyq adam eńbek etip júr. Jyl sońyna qaraı shaǵyn jáne orta bıznestiń úlesi óńirlik jalpy ónimniń 22,8%-yna jetip qalady. Kásipkerlerge 15,5 mlrd teńge kóleminde qoldaý kórsetildi, onyń ishinde, 11,6 mlrd teńgesi sýbsıdııa, kepildik, shaǵyn nesıe esebinen berilgen kómek.
Saýda kólemi jóninde oblys respýblıkada 4-orynda. Saýda salasyn sıfrlandyrý jumystary jalǵasyn taýyp jatyr. «Teez» marketpleısi erekshe qarqynmen damyp keledi. Onyń 2025 jylǵa josparlanǵan aınalymy – 1 mlrd teńge. Bul ótken jylǵydan 6 ese kóp.
Agrarlyq sektorda da aıtarlyqtaı jetistik bar. Aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń jalpy kólemi bıyl 64,8 mlrd teńgeni qurady. Sonymen qatar 46 mlrd teńgege 33 ınvestısııalyq joba iske asyrylyp jatyr. Agrarlyq sektorda qolǵa alynǵan iri jobalardyń qatarynda Nura aýdanynda qurylysy aıaqtalǵan sút fermasyn mysalǵa keltirýge bolady. Osakarov aýdanynda 6 myń basqa arnalǵan sút fermasynyń qurylysy júrip jatyr. Bul jobalar oblystaǵy sút ónimderine degen suranysty tolyq qamtıdy. Mal sharýashylyǵy, kartop ósirý, sýarmaly eginshilikte zákirlik jobalar damyp keledi. Myńdaǵan gektar sýarmaly jerler aýyl sharýashylyǵy aınalymyna qaıtaryldy. Sondaı-aq oblysta zamanaýı kartop qoımalary, kókónis, astyq saqtaý oryndary, qaıta óńdeý keshenderi salynyp jatyr.
О́ńir basshysy jyl sońyna deıin 545 myń sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa beriletinin atap ótti.
«Balqash – Býrylbaıtal», «Qaraǵandy – Qarqaraly» jol ýchaskeleri aıaqtalýǵa jaqyn. «Qaraǵandy – Jezqazǵan» baǵyty boıynsha jobalyq-smetalyq qujattama ázirlenip jatyr. «Dostyq – Moıynty» temirjol ýchaskesi óńirdiń tranzıttik áleýetin 5 ese arttyrmaq.
Qaraǵandy áýejaıyn júk termınalyna aınaldyrý halyqaralyq júk reısteriniń sanyn, sonyń ishinde Eýropa, Qytaı baǵytyn da arttyrýǵa múmkindik beredi. Áýejaı arqyly jylyna 50 myń tonna júk aınalymy ótedi.
«О́ńir kóleminde 36 sý nysany salynyp, jańǵyrtylyp jatyr. Bul 200 myńnan astam aýyl turǵynynyń taza sýǵa qol jetkizýin qamtamasyz etedi. Qosymsha Arnaıy memlekettik qor qarajaty esebinen 11 sý qubyry jobasy iske asyrylady. Osy oraıda gazdandyrý jumystarynyń da júıeli júrgizilip jatqanyn aıtqym keledi. Qaraǵandy men Temirtaýda 5 266 úı gazǵa qosyldy, taǵy 4 323 úıde qosylýǵa tehnıkalyq múmkindik bar», dedi oblys ákimi.
Aımaqta 6 jańa mekteptiń qurylysy aıaqtalyp, taǵy 8 mektep salynyp jatyr. Onyń altaýy «Keleshek mektepteri» ulttyq jobasy aıasynda boı kóteredi. Sonymen qatar qazirgi ýaqytta 13 mektep jóndelip, 2027 jylǵa deıin 68 oqý ornyna kúrdeli jóndeý júrgiziledi. Prezıdenttiń tapsyrmasyna sáıkes aýyldyq jerlerde 92 densaýlyq saqtaý nysany salynyp jatyr. Olardyń 51-i arnaıy memlekettik qor qarajaty esebinen, ıaǵnı qaıtarylǵan aktıvter esebinen júzege asady. Qazirdiń ózinde 40 nysannyń qurylysy aıaqtaldy.
«Biz medısına qyzmetkerlerin qoldaýdy kúsheıttik. Dárigerlerge beriletin kóterme járdemaqy 8,5 mln teńgege deıin kóbeıdi. Bul tájirıbe aýylda ǵana emes, qalada da qoldanylady. О́tken jyly 62 dáriger tartylsa, bıyl taǵy 70 dáriger kelmek», dedi oblys ákimi.
Sondaı-aq oblys ákimi mádenıet salasynda da jaǵymdy jańalyqtar bar ekenin jetkizdi. «Demeýshiler qarajat esebinen úsh mańyzdy mádenı nysan – sırk, «Shalqyma» konsert zaly, K.Stanıslavskıı atyndaǵy Qaraǵandy drama teatrynyń jobalyq-smetalyq qujattamasy ázirlenip jatyr. Konserttik zal qurylysy áli de kelisilýde. Osy rette oblystyń beıneleý murajaıyn jeke ǵımaratqa kóshirý máselesi de sheshimin tappaı tur. Qazirde bir nysandarmen kelissózder júrip jatyr, alaıda ol týraly aıtýǵa áli erte», dedi Ermaǵanbet Qabdýlauly.
Brıfıng barysynda aımaq basshysy jýrnalısterdiń suraqtaryna jaýap berdi.
Qaraǵandy oblysy