• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Álem 19 Tamyz, 2025

Beıbitshilikke bastaıtyn qadam

40 ret
kórsetildi

Alıaskada júzdesken Donald Tramp pen Vladımır Pýtınniń kelissózi 3 saǵat­qa jeter-jetpes ýaqytqa sozyldy. Ankorıdjdegi áskerı bazada AQSh basshysy Reseı prezıdentin qyzyl kilem tósep, qurmetpen qarsy aldy. Kezdesýde eki tarap Ýkraınadaǵy soǵysta toqtatý týraly naqty kelisimge kelmese de, AQSh-Reseı qarym-qatynasy jaqsara túskendeı boldy.

«Fox News» arnasynyń málimetine súıensek, kezdesýden keıin Tramp suhbat berip, onda ol Reseı men Ýkraınanyń mámilege jaqyn ekenin málimdedi. Alaıda Tramp bul kelisimniń sharttary qandaı ekenin, sondaı-aq Pýtınniń qaı sharttarmen keliskenin aıtpady. Dese de «endigi sheshim prezıdent Zelenskııdiń qolynda», dedi Tramp. Amerıka prezıdenti kelesi aptada Pýtın men Zelenskııdiń kezdesýin uıymdastyrýǵa daıyn ekenin de jetkizdi. Ol Eýroodaq, NATO jáne Vladımır Zelenskııge telefon soǵyp, kezdesýdiń qorytyndysy týraly ózi habardar etetinin málimdedi.

«Eń bastysy, bizde beıbit kelisimge kelýge óte jaqsy múmkindik bar. Biz buǵan áli qol jetkizgen joqpyz, biraq men prezı­dent Pýtınge jáne onyń komandasyna ony júzege asyrý úshin qajettiniń bárin jasa­ǵany úshin alǵys aıtamyn», dedi Tramp.

Sonymen qatar AQSh basshysy Reseıge jáne onyń saýda seriktesterine qarsy jańa sanksııalar engizýdi josparlamaǵanyn jetkizdi.

Al VVS-diń málimdeýinshe, baspasóz máslıhatynda Pýtın: «Prezıdent Tramp ekeýmiz óte jaqsy, isker jáne senimdi baılanys ornattyq. Osy jolmen júrip, biz Ýkraınadaǵy qaqtyǵystyń aıaqtalýyna neǵurlym tezirek qol jetkize alamyz dep senýge tolyq negiz bar. Osy kezdesýdegi ýaǵdalastyqtar Ýkraına máselesin sheshýde ǵana emes, sonymen qatar Reseı men AQSh arasyndaǵy iskerlik, pragmatıkalyq qarym-qatynastardy qalpyna keltirýdiń bastamasy bolady dep úmittenemin», dedi.

Sonymen qatar Reseı prezıdenti Kıev pen Eýroodaq eshqandaı kedergi jasamaıtynyna úmittenetinin de bildirdi.

AQSh prezıdentiniń baspasóz hatshysy Kerolaın Levıttiń aıtýynsha, Alıaskadan Vashıngtonǵa qaıtyp bara jatqanda Tramp Zelenskıımen 1 saǵat telefon arqyly sóılesken. AFP (Frans Press agenttigi) málimetine súıensek, Tramp pen Zelenskııdiń áńgimesine Fransııa prezıdenti Emmanýel Makron, Ulybrıtanııa premer-mınıstri Kırr Starmer, Germanııa kansleri Frıdrıh Mers, Eýrokomıssııa tóraǵasy Ýrsýla fon der Lıaıen jáne NATO bas hatshysy Mark Rıýtte qatysqan. Ýkraına prezıdenti Vladımır Zelenskıı keshe AQSh-qa ushyp keldi. Ol týraly Zelenskıı Telegram arnasynda habarlady. Al Tramp «Truth Social» arnasynda Ýkraına basshysy Qyrym men NATO músheliginen bas tartsa, qaqtyǵysty dereý toqtata alatynyn jazdy. Jeksenbi kúni Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Reseı Prezıdenti Vladımır Pýtınmen telefon arqyly sóılesip, áriptesin AQSh Prezıdenti Donald Tramppen Ankorıdjde ótken kezdesý qorytyndysymen quttyqtady.

Prezıdenttiń pikirinshe, kelissózder Reseıdiń Ýkraına jónindegi ustanymyn amerıkalyq taraptyń jaqsy túsinýine septigin tıgizdi. Bul kúrdeli máseleniń sheshimin izdeýde ortaq til tabysýǵa kómektesedi. Qasym-Jomart Toqaev Alıaskadaǵy sammıtti Reseıdiń halyqara­lyq pozısııasyn jáne álemdik arenadaǵy ózara túsinistikti nyǵaıtý turǵysynan aıtýly kezdesý boldy dep sanaıdy.

Sondaı-aq saıasattanýshy, Májilistiń Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń múshesi Samat Nurtazanyń pikirinshe, Alıaska saparynan keıingi ózgergen qubylysty Reseı prezıdentiniń dúnıejúzilik qaýymdastyq aldyndaǵy legıtımızasııasy deýge bolatyndaı.

«Reseı óziniń talap etip otyrǵan terrıtorııalyq, saıası talaptaryn shegelep alǵanyn túsindi. Alıaskadaǵy kezdesý Slovakııa, Majarstan, Serbııa sııaqty memleketterge sıgnal boldy deý­ge bolady. AQSh-tyń ózi sóılesse, demek «sóılesýge bolady» degen túsi­nikti kóptegen el ańǵardy. Kelesi jahandaǵy saıasattyń qadamy – V.Zelenskııdiń AQSh prezıdenti D.Tramppen kezdesýi bolmaq. Alaıda Reseı de, Ýkraına da óz pozısııasynda qalady. Al qaqtyǵystyń taǵdyry tek Eýropanyń qarjylandyrýyna baılanysty bolady», deıdi saıasattanýshy.

Onyń aıtýynsha, Eýropanyń 27 eli óz bıýdjetinen jyryp aqsha bólse, qaqtyǵys jalǵasady, eger 27 memlekettiń arasynda iritki paıda bolyp, qarjy máselesi qordalanyp qalsa, onda Reseı búgingiden de ilgeri jyljýy yqtımal. Qysqasha aıtsaq, endigi salmaq London, Parıj, Berlınge túseıin dep tur.