TÁÝELSIZDIKTI ORNYQTYRÝ – BASTY MAQSATYMYZ

2 shilde – Dıplomatııalyq qyzmet kúni Búgin Syrtqy ister mınıstr­liginiń qyzmetkerleri kásibı me­rekeleri – Qazaqstan Respýblı­kasynyń Dıp­lomatııalyq qyzmet kúnin atap ótedi. Qazaq­stan­dyq dıplomattar tól merekelerin qyzý jumys ústinde qarsy alýda. Aıta­lyq, keshe ǵana Astanada ju­mysyn aıaqtaǵan “Tózimdilik jáne násildik kem­si­týshilikke tózbeý” atty joǵa­ry deńgeıdegi halyq­aralyq konfe­rensııa Qazaqstannyń Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymyndaǵy tóraǵalyǵynyń jarty- jyldyq jumysyn qorytyn­dy­laǵandaı boldy. Osy oraıda biz Qazaqstan dıp­lo­matııasynyń búgini men bola­shaǵy jaıynda Qazaqstan Respýb­lıkasynyń Memlekettik hatshysy – Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaevpen áńgimelesken edik. – Qanat Bekmyrzauly, Qazaq­stan­nyń qazirgi álemdegi halyq­aralyq bedeli men róli týraly ne aıtar edińiz? Osy oraıdaǵy Pre­zı­dent Nursultan Nazarbaevtyń Qa­zaqstannyń táýelsizdigin ornyq­tyrýdaǵy eńbegin qalaı baǵalaýǵa bolady? – El men el, memleket pen mem­leket arasyndaǵy kórshilik, saıa­sı, ekonomıkalyq, halyq­ara­lyq, dıplomatııalyq qarym-qa­ty­nastar qazirgi tańda asa mańyzdy. О́ıtkeni, qazirgi jahandaný jaǵdaı­yn­da qandaı memleket bolsa da bólek, oqshaý ómir súre almaıdy. Sany eki júzden asatyn mem­leketter arasyndaǵy jahandyq básekelestikte óz eliniń múddesin tabandy ári dáıekti túrde talap etýmen qatar, olardy órkenıetti qoǵamdastyqtyń múddelerimen utymdy úılestire alatyn, qazirgi halyqaralyq qatynastar aǵymy men bolashaǵyn durys túsinetin saıasatker ǵana álemdik bıiktikten kórine alady. Qazaqstannyń baǵyna bitken osyndaı saıasatker – Pre­zıden­timiz Nursultan Nazarbaev. Egemen Qazaqstannyń irgetasyn qalap, saıası basshylyǵyna kelgen sátinen bastap Nursultan Ábishuly elimiz úshin naryqtyq ekonomıka jáne demokratııalyq qoǵam qurý jolyn durys tańdap, órkenıetti qaýymdastyqqa qosylýdyń órshil maqsatyn qoıdy. Ishki turaqtylyqty, ultaralyq jáne qoǵamdyq tatýlyqty saqtaı otyryp, halyqtyń bolashaqqa de­gen úmiti men umtylysyn jan­dan­dyrýy ulttyq jańǵyrýymyzǵa qa­jetti alǵysharttar jasady. Qoǵam­nyń ár salasynda jasaǵan batyl da jemisti reformalary Qazaqstandy óńirdiń eń damyǵan memleketi, dúnıejúzilik qaýymdastyqtyń bedeldi múshesi deńgeıine jetkizdi. Prezıdent N.Nazarbaev negizin qalaǵan syrtqy saıasat teńger­me­li­lik pen pragmatızm qaǵıdatta­ry­na súıenip, irgeles eldermen tarıhı qa­­lyptasqan tatý kórshilestik pen dostyqty odan saıyn bekitti, ishki reformalarǵa qajetti qolaıly syrt­qy jaǵdaılardy qamtamasyz etti. Ári zamanymyzdyń eń yqpaldy  alys-jaqyn memleketterimen te­reze teńestire otyryp, ózara tı­im­di qatynastar qurýǵa múmkindikke qol jetkizdi. Osy oraıda 1992-2005 jylǵy qysqa merzim ishinde Elbasynyń jetekshiligimen elimizdiń qazirgi zamanǵy qurlyqtyq shekarasynyń aıqyndalyp, belgilenýin erekshe atap óter edim. Osylaısha qazaq ultynyń tarıhynda tuńǵysh ret ulan-baıtaq jerimiz halyqaralyq qujattarmen zańdastyrylyp, bul shara Qazaqstan memleketiniń ómirsheńdigi men myzǵymastyǵynyń shynaıy kepili boldy. N.Nazarbaevtyń tikeleı basshy­lyǵymen júrgizilip kele jatqan syrt­qy saıası strategııanyń el­ara­lyq qatynastarda Qazaqstannyń ulttyq múddelerin barynsha qor­ǵaýdaǵy tıimdiligin elimizdiń qazirgi halyqaralyq arenadaǵy alyp otyrǵan jetekshi róli men joǵary bedelinen kórýge bolady. Bizdiń syrtqy saıasatymyzdyń strategııalyq baǵyttary turaqty sıpatyn saqtap, ýaqyt talabyna ún­desip otyratyn múddelerimizge sáı­kes kelip, syrt dúnıemen qa­rym-qatynastarymyzdyń maz­munymen tolyqtyrylyp, maqsaty aıqyndala tústi. Keshe ózimiz bir shańyraqtyń as­tynda bolǵan TMD memleket­te­rin alaıyq. Olarmen ózara qaty­nas­tardy damytý, onyń ishinde kóp jaqty ıntegrasııalyq yqpaldastyq – Qazaqstannyń syrtqy saıa­sa­ty­nyń mańyzdy baǵyty. Elimizdiń ne­gizgi kúsh-jigeri tıimdi saýda-eko­nomıkalyq yntymaqtastyqty da­my­týǵa, energetıka salasyndaǵy baı­lanystardy nyǵaıtýǵa, tranzıt­tik-kóliktik áleýetti jáne Ortalyq Azııa elderiniń sý resýrstaryn tı­imdi ári úılesimdi paıdalanýǵa baǵyttalǵan. Reseı Federasııasymen strate­gııa­lyq qatynastarymyz erekshe mańyzǵa ıe. Bul elmen berik árip­testik rýhyn saqtaýdy taǵdyrdyń ózi bizge amanat etkendeı. Qazaqstan-Reseı baılanystary keń aýqymdy, kóp salaly jáne tereń mazmunymen erekshelenedi. Integrasııalyq bastamalardyń oıdaǵydaı ilgerileýi, sondaı-aq ekonomıkada isker baılanystardyń joǵary qarqynmen jandana túsýi taýar aınalymyn 20 mlrd. AQSh dollaryna jetkizdi. Qos memleket basshylarynyń ótken jyly ǵana on bir ret kez­deskeni strategııalyq mańyzy bar qatynastarǵa qanshalyqty kóńil bólinip otyrǵanyn aıǵaqtaıdy. Búginde biz Keden odaǵyn qu­rý­damyz. Bul orasan zor joba Qa­zaqstan úshin talaı ekonomıkalyq tabystar ákelmek. Qazaqstan Azııa memlekette­ri­men qatynastardy da oıdaǵydaı da­mytýda. Qytaımen qarym-qaty­nasymyz tıimdi jáne terezesi teń yntymaqtastyq jaǵdaıynda. Qa­zaq­stan men Qytaı jańa qaýipter men qaterlerge qarsy turý prob­lemalaryn, sondaı-aq trans-shek­aralyq sıpattaǵy basqa máse­le­lerdi bir-biriniń múddelerin eskere otyryp, birlesip sheship keledi. Qytaı úshin Qazaqstan Ortalyq Azııadaǵy basty saýda áriptesi bo­lyp tabylady. Qazirgi kezde júk tasqynynyń ulǵaıýy eskerilip, Qorǵas-Jetigen temir jol tarma­ǵynyń qurylysy júrgizilýde. Mádenı-gýmanıtarlyq jáne bilim berý salasynda da yntymaq­tastyq joǵary deńgeıde. Jaqynda, 11-12 maýsym kúnderi Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Tór­aǵasy Hý Szıntaonyń Qazaq­stan­ǵa jumys sapary boldy. Bul sapar barysynda ekijaqty ekono­mıkalyq qarym-qatynastyń tek saýdamen shektelmeı, sonymen qa­tar óndiris jáne ınfraqurylym sa­lalaryndaǵy naqty jobalardy is­ke asyrý dárejesine jetkeni atap ótil­di. Astana men Beıjiń ara­syn­daǵy strategııalyq yntymaqtastyq­tyń eki jaqqa da tıimdi negizde damyp kele jatqany aıtyldy. Qazaqstan men Qytaı dúnıejú­zilik arenada ártúrli halyqaralyq jáne aımaqtyq qurylymdarda, ásirese Shanhaı yntymaqtastyq uıymynda belsendi túrde birlesip áreket jasaýda. Jaqynda Tashkentte ótken sam­mıtten keıin Shanhaı ynty­maq­tastyq uıymyna tóraǵalyq etý mindeti Qazaqstanǵa ótti. Kelesi jyly maýsymda Astanada ótetin sammıt Uıymnyń 10 jyldyq mereıtoıyn atap ótedi. Sondyqtan da qalǵan bir jyl ishinde qazaq­stan­dyq tóraǵalyq Uıym tarı­hynda erekshe jemisti kezeń retinde qalý úshin kóp jumystar atqarmaq. Eýropalyq Odaq búginde Qazaqstannyń negizgi áriptesteriniń biri. Táýelsizdik jyldary Qazaq­stan Eýroodaqtyń senimdi jáne jaýapty energetıkalyq áriptesi retinde ornyqty. О́tken jyly Qa­zaqstan men Eýroodaq arasyndaǵy taýar aınalymy 24,7 mıllıard dollardy qurady. Eýroodaq, mine, 5 jyldan beri Qazaqstannyń negizgi saýda áriptesi bolyp keledi. 2009-2011 jyldarǵa arnalǵan “Eý­ropaǵa jol” memlekettik baǵ­dar­lamasy eń aldymen, Qazaqstan-2020 strategııalyq josparynyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyn iske asyrýdy kózdeıdi. Qazaqstan sonymen birge bir­qatar eýropalyq memlekettermen, atap aıtqanda, Fransııa, Ispanııa jáne Italııamen strategııalyq yntymaqtastyq týraly kelisim jasasqan Ortalyq Azııadaǵy birden-bir memleket. Amerıka Qurama Shtattarymen de qarym-qatynastarymyz qar­qyndy damyp keledi. Sáýir aıynda Elbasymyz Nursultan Ábishuly Nazarbaev Vashıngtonda Jahandyq qaýipsizdik sammıtine qatysty. AQSh Prezıdenti Barak Obamamen bolǵan ekijaqty kezdesýde Aq úıdiń basshysy Qazaqstan Prezıdentiniń ıadrolyq qarýsyzdaný salasyndaǵy teńdessiz úlesin atap qana qoımaı, elimizdiń Ortalyq Azııadaǵy je­tekshi memleket, al Eýropadaǵy bedeldi uıymǵa tóraǵalyǵymyzdy tarıhı mańyzy bar qubylys retinde qaraıtyndaryn aıtty. Sondyqtan, álemniń eń aýqat­ty, jan-jaqty damyǵan, ári qýatty memleketterimen qarym-qatyna­symyz oıdaǵydaı deńgeıde damyp keledi deýge tolyq negiz bar. Musylman álemimen qarym-qatynastarǵa keletin bolsaq, elimiz Islam Konferensııasy Uıymy sheńberinde dinimiz ortaq eldermen yqpaldastyqty jan-jaqty nyǵaı­týdy jaqtaıdy. Osy jylǵy 18 mamyrda Dýshanbede Qazaqstan Islam Konferensııasy Uıymynyń Jarǵysyna qol qoıyp, onyń tolyqqandy múshesi boldy. Keler jyly osy Uıymǵa tó­raǵalyq etemiz. Bul – el ómirindegi mańyzdy saıası oqıǵa jáne musyl­mandar dúnıesindegi eldiń saıası bedeliniń aıqyn aıǵaǵy. Túrki tildes aǵaıyndarymyzben qarym-qatynastarymyz laıyqty deńgeıde damýda. Byltyr Bakýde Túrki tildes memleketterdiń Par­la­menttik Assambleıasynyń basta­masyn saldyq. Qaýymdastyǵymyzdyń eń iri eki memleketi retinde Qazaqstan men Túrkııa qarym-qatynasynyń ma­ńyzy bólek desek, artyq aıtpaǵa­ny­myz. Ekonomıkalyq jáne má­denı baılanystarymyz jyl ótken saıyn nyǵaıýda. Saıası turǵydan qarasaq, bir jyl­dyń ishinde eki eldiń prezı­dentteri – Nursultan Nazarbaev pen Abdýlla Gúl resmı saparmen Ankaraǵa jáne Astanaǵa baryp kelgen bolatyn. Eki el arasynda strategııalyq áriptestik jóninde kelisim-shartqa qol qoıylǵan. Elbasymyzdyń bastamasyn Birikken Ulttar Uıymy minberinen sonaý 1992 jyly jarııa etken Azııadaǵy ózara is-qımyl jáne senim sharalary jónindegi Keńeske tóraǵalyqty túrik aǵaıyndarymyz qabyldaǵany biz úshin qýanyshty jáıt. Ystambulda 8 maýsymda ótken Keńestiń sammıtinen bastap, tolyqqandy músheler quramy 20 memleketke deıin ulǵaıǵan bul birlestik óziniń damýynda jańa kezeńge qadam basty. Osynyń bári jaıdan-jaı, ońaıdan-ońaı bola salǵan joq. Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Ábishulynyń bul oraıdaǵy qoltań­basy erekshe eren ári tarıhı mańyz­dy. Jańa turpatty memleket ornyqtyrýdaǵy Elbasymyzdyń kóregen de kemel saıasatyn endi álem moıyndap, laıyqty baǵasyn berip otyr. Qazaqstan basshysynyń álem­dik saıasattaǵy róli, eń aldymen, Semeı polıgonyn jaýyp, ıadrolyq qarýdan bas tartý týraly tarıhı sheshimderin qabyldaýy sııaqty dana isterimen, dara qadamdarymen erekshelenedi. Keńes Odaǵynyń beıbit túrde ydyraýyn qamtamasyz etýi, ja­handyq qaýipsizdik pen turaq­tylyqqa, órkenıetter arasyndaǵy únqatysýǵa qosqan úlesi, Azııadaǵy ózara is-qımyl jáne senim shara­lary keńesin qurý, ǵalamdyq qar­jy júıesin reformalaý jáne aımaqtyq ıntegrasııany damytý sııaqty halyqaralyq bastamalar­dyń bári de Qazaqstan Respýb­lıkasynyń Tuńǵysh Prezıdentiniń parasatty qaıratker, kemel saıa­sat­ker retinde álemdik saıasat tórinen oryn alýyna sebep boldy. 2007 jyly Madrıdte ótken 56 memleket qatysqan Syrtqy ister mınıstrleriniń basqosýynda Qa­­zaqstanǵa Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń tóraǵalyǵyn berý týraly biraýyz­dy sheshim bizdiń Prezıdentimizdiń tarıhı eńbegin ádil de oryndy baǵalaý dep bilemiz. Tarıhty tulǵalar jasaıdy de­gen osy. Jáne qandaı tulǵa! Keńes odaǵynan “mura bolyp qalǵan” qıraǵan qoǵam men joǵy taýsylmas joldy jańa arnaǵa salǵan, joqty barǵa, bardy baqytqa aınaldyrǵan Elbasymyzdyń erekshe eńbegin biz árqashan maqtanyshpen aıtamyz. Nursultan Ábishuly Nazarbaev biz­diń jańa tarıhymyzdyń izashary, avtory ári basty keıipkeri. Bir mezgilde uly oqıǵalardyń ári avtory ári keıipkeri bolý baqyty kez kelgen adamnyń mańdaıyna jazyla bermeıdi. Táýelsizdiktiń 19 jylynda Qa­zaqstan qol jetkizgen uly jetis­tikter men jarqyn jańalyqtardyń bárinde Elbasymyzdyń eren qol­tańbasy bar. Ol qoltańba halyq­tyq mahabbat pen eldik yqylasqa bólengen. Biz Elbasymyz – Ult Kóshbasshysy Nursultan Nazar­baevty sol úshin qurmetteımiz! – Qazaqstan osy jyly Mem­leket basshysy “jalpyulttyq stra­tegııalyq joba” atandyrǵan EQYU-ǵa tóraǵalyq jasaýda. Qa­zaq­stannyń osy rettegi tarıhı róli qandaı jáne Uıymnyń ózi úshin de nendeı jetistikterge qol jetkizbek? – Durys aıtasyz, Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıy­myna tóraǵalyq etýimizdi Mem­leket basshysy ulttyq joba retinde sıpattaǵan bolatyn. Qazaqstan bul Uıymǵa jaıdan-jaı ıe bolǵan joq. Bul kópultty Qazaqstan halqynyń bereke-bir­ligin, ózara dostyǵy men ynty­ma­ǵyn, saıası turaqtylyǵyn qamta­masyz etken Ult Kóshbasshysy Nursultan Nazarbaevtyń basshy­lyǵy nátıjesinde júzege asty. Halyqaralyq uıym Qazaq­stannyń osy qasıetterine basym baǵyt berdi. Beıbitshil, dosshyl, baýyrmal memlekettik saıasattyń jemisi bul. Álemdegi ıadrolyq qarý-jaraq jóninen tórtinshi oryn alatyn memlekettiń óz erkimen ıadrolyq qarýdan bas tartqan beıbitshil saıasatynyń jemisi. Ta­rıhy men mádenıeti álemdik órke­nıetke olja salǵan eldiń rýhanı-mádenı jeńisi. О́z tarıhynda talaı zulmat pen qasiretti kórgen eldiń ádiletti jeńisi. Ishki saıasattyń syn­darlylyǵyn, syrtqy saıasat­taǵy kópjaqty baǵytty teń ustaǵan sańlaq saıasatker Nursultan Ábish­ulynyń jeńisi! Dosty baýyr etken, alysty jaqyn etken, kórshini tatý etken Memleket basshysynyń kemel saıasatynyń jeńisi! Memlekettiliktiń tuǵyrlaryn bekitip, “Qazaqstan-2030” tujy­rym­damasyn jáne “ekonomıkalyq ór­leý arqyly demokratııalan­d­y­rý” qaǵıdatynyń negizinde refor­ma­lardy tıimdi atqaryp, naǵyz ja­handyq máni bar bastamalardy us­yn­ǵan Elbasymyz Nursultan Na­zar­baevtyń dana ári syndarly saıa­satynyń arqasynda osy Uıym­nyń tarıhynda tuńǵysh ret azııa­lyq, musylmandyq, túrki jáne burynǵy keńestik elderdiń ishinde biz birinshi bolyp tóraǵalyq etý senimine ıe boldyq. Biz muny maqtan etýge tıispiz. Ústimizdegi jylǵy baǵdarla­ma­lyq Joldaýynda Memleket bas­shy­sy elimizdiń EQYU-ǵa tóraǵaly­ǵynyń negizgi qaǵıdalary men ba­symdyqtaryn mazmundap berdi. Uıymnyń “saıası menedjeri” retinde Elbasy málim etkendeı: “Senim. Dástúr. Transparenttik. Tózimdilik” tóraǵalyqtyń negizgi ustanatyn baǵdary boldy. Uıym qyzmetiniń úsh ólsheminiń sheńbe­rin­de, ıaǵnı áskerı-saıası, ekono­mı­kalyq-ekologııalyq, gýmanıtarlyq máseleler boıynsha qazir júıeli jumystar júrgizilýde. Uıymnyń áskerı-saıası jumy­sy­nyń sheńberinde Eýropanyń bo­lashaq qaýipsizdigine qatysty “Kor­fý úderisin” alǵa aparýǵa múdde­limiz. Muny óziniń Uıymǵa tóra­ǵalyq etý kezinde Grekııa bastaǵan bolatyn. 16-17 shilde kúnderi Almatyda EQYU-nyń syrtqy ister mınıstrleriniń beıresmı kezdesýi bolady. Sonda bul másele muqııat qaralady. Qazirdiń ózinde Astanada kúzde ótetin Uıym Sammıtinde qaralatyn naqty isterdiń jobalary daıyn. Burynǵy Keńes Odaǵy keńisti­gin­degi Taýly Qarabaq, Prıdnes­trove, Ońtústik Osetııa men Ab­ha­zııadaǵy “sozylmaly” jan­jal­­dardy retteý maqsatynda kelis­sózder bıyl otandyq dıplomat­tardyń qatysýymen jalǵasýda. Munda Qazaqstan daýlasýshy ta­raptardyń únqatysýyna járdem­desýdi, kúsh qoldanbaý arqyly ortaq kelisimdi izdestirýdi kózdeıdi. Qaýipsizdik taqyrybyn aıtqan­da, jańa eýrazııalyq ólshemge ıe bolyp otyrǵan Eýroatlantıkalyq qaýipsizdik júıesiniń tabıǵatyna nazar aýdarǵan jón. 17 mamyrda bol­ǵan Kabýlǵa saparymyzdyń ba­rysynda EQYU-nyń múmkindik­terin qoldana otyryp, Aýǵanstan men Ortalyq Azııa memleketteri arasyndaǵy shekarany nyǵaıtý, quqyq qorǵaý organdarynyń ále­ýe­tin kúsheıtý jáne esirtki trafı­gimen kúres salasyndaǵy áriptes­tik­ti damytý boıynsha bastama­lardy retteýge qol jetkizdik. EQYU-ǵa múshe 56 memlekettiń 43-i Aýǵanstandy turaqtandyrýǵa jáne qaıta qurýǵa qatysýda. Bul máseleni sheshýge Uıymnyń barlyq músheleri múddelilik tanytýda. Aý­ǵanstanǵa qatysty problemalardy retteýde gýmanıtarlyq bastama­larǵa jáne ekonomıkalyq damýdy yntalandyrýǵa basa nazar aýdaryp otyrmyz. Uıym sheńberinde buryn qa­byl­danǵan barlyq mindettemelerdi basshylyqqa ala otyryp, qazaq­stan­dyq tóraǵalyq eýroatlantı­kalyq jáne eýroazııalyq qaýipsiz­diktiń bolashaǵy jaıly, áskerı senim sharalary týraly, Ortalyq Azııada, atap aıtqanda Qyrǵyzstan men Aýǵanstanda, qalyptasqan jaǵdaımen tikeleı aınalysamyz. О́zimiz basshylyq etip jatqan Uıymnyń eýrazııalyq sıpaty aıa­synda Ortalyq Azııadaǵy turaq­tylyq pen qaýipsizdikti nyǵaıtý, ekologııalyq máselelerdi sheshý, ásirese, Araldy qalpyna keltirý, transporttyq árekettestikti damytý boıynsha Uıym qyzmetine qosym­sha mindetter engizýge qushtarmyz. Biz Uıym qyzmetinde barlyq úsh ólshem arasynda tepe-teńdik saqtaýdy jón sanaımyz. Atap aıtqanda, álemdik ekonomıkadaǵy daǵdarys kezinde EQYU-nyń ekinshi, ıaǵnı ekonomıkalyq-ekologııalyq ólshemi boıynsha jumysqa basa nazar aýdarýy zańdylyq bolyp tabylady. Kezinde Germanııanyń burynǵy astanasy Bonnda ótken EQYU-nyń úlken jınalysynda ekinshi port­feldegi negizgi qujattardyń biri – ekonomıkalyq yntymaq­tastyq boıynsha arnaıy qujatqa qol qoıyldy. Biz EQYU Sammıtinde Bonn qujatynyń ustanymdaryn jalǵastyra alatyn, qazirgi kezdegi daǵdarystan keıingi jaǵdaıdy aı­qyn kórsetetin uzaq merzimdi perspektıvaǵa ózindik jol kartasy bolatyn jańa qujatty daıyndaýdy usynamyz. Taǵy bir aıta keter jaǵdaı. Bú­ginde Qazaqstannyń dinaralyq jáne ultaralyq kelisimdi saqtaý­daǵy biregeı tájirıbesi nasıhattyq emes, shyn máninde qoldanbaly sı­patqa ıe boldy. Ony Qyrǵyz­stan­nyń ońtústiginde oryn alǵan qaı­ǵyly oqıǵalardan-aq aıqyn kórýge bolady. Biz bul jaǵdaıdy Uıymǵa tóraǵalyq etý sheńberinde barynsha eskerýdemiz. HHI ǵasyrdyń problemalyq ta­laptaryna qaraı Elbasynyń ústi­mizdegi jyly Uıymnyń Sammıtin ótkizý týraly bastamasynyń máni erekshe. Mundaı deńgeıdegi basqosý sońǵy ret Ystambulda ótti. Sodan mine, araǵa 11 jyl salyp Qazaq­standa ótkeli otyr. Osy ýaqyt arasynda álem biraz ózgerdi, barlyq memleketter kúr­deli qaterlerdi bastan ótkerdi. EQYU-ǵa múshe elderdiń jaýap­ker­shiligindegi “Vankýverden Vladıvos­tokqa deıingi” aımaqtaǵy geosaıası qatynastardy “jańartýdy” bastaý qajettigi týyndap otyr. Mine, sondyqtan da, Sammıt ót­kizý týraly usynys kóptegen mem­leketter tarapynan qoldaý tabýda. Qazaqstan tarıhı tóraǵalyq mıssııasyn abyroımen atqaryp shy­­ǵady degen senim zor. О́ıtkeni, bul iste basty jumystardy úıles­ti­rýshi, basqarýshy, jetekshi ári bas­taýshy Elbasymyz Nursultan Ábishulynyń ózi. Sondyqtan bul min­detti Qazaq­stan joǵary deńgeı­de atqaryp, óz tarıhynyń jańa bir jar­qyn betin keleshekke qal­dyrady. – Sizdińshe Ult Kóshbasshysy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń qandaı erekshe qasıetteri aıqy­nyraq kórinedi? – Men uzaq jyldardan beri Nur­sultan Ábishulynyń janynda ár jyldarda ártúrli deńgeıdegi qyz­metter atqaryp kelemin. Eli­mizdiń tarıhyndaǵy nebir tamasha da sal­tanatty, kúrdeli de kezeńdik sát­terdi bastan keshtim. Osynyń bárine aralasyp, Elbasynyń seni­mine saı halqyma, elime qoldan kel­genshe qyzmet jasap kele jat­qanymdy ózimniń baqytym dep bilemin. Nursultan Ábishulynan kóp nárse úırendim, áli de úırene tú­semin dep senemin. Ol kisiniń adamı abzal qasıetteri kóp. Múmkin­di­ginshe tujyrymdap aıtyp kóreıin. Birinshiden, Prezıdentti basqa­lardan erekshelendiretin sıpaty – onyń jasampazdyǵy. Elbasymyz­dyń bul qasıetiniń eń jarqyn úl­gisi – búginde kúlli álemdi tań qal­dyryp otyrǵan saltanaty sáýletti, rýhanı dáýletti asqaq qala Asta­namyz. Ekinshiden, árqashan oqýǵa degen qushtarlyq, jańalyq izdenisi, eskiniń ózinen jańany izdeý, ja­ńanyń jasampazdyǵyn tabý. Úshinshiden, óz halqyn sheksiz qa­­­dirleýshilik, onyń baqyty men bo­­lashaǵy úshin janpıdalyqqa ba­ra­tyn elshildik, memleketshildik. Ári el múddesi synǵa túskende qatal qaǵıdatshyldyq, halqynyń maqsa­ty men kókeıkesti muratyn baǵa­laýshylyq. Tórtinshiden, qaı iste bolmasyn únemi kórinip otyratyn kóregendigi men strategııalyq taldaý qabileti. Besinshiden, qazirgi ómirde sırek kezdesetin – parasattylyq pen adamgershilik. Bul qasıetterdiń árqaısysyn bólek, taldap aıtýǵa da bolady. Qysqasy, Nursultan Nazarbaev búgin elimizdiń Prezıdenti ǵana emes, ultymyzǵa úlgi, urpaǵymyzǵa maqtanysh Tulǵa! Osyndaı Tulǵaǵa degen shynaıy syı-qurmet belgisi retinde halqymyz Nursultan Ábishulyn “Elbasy” dep atap ketti. Halyq yqylasy men mahabbatynan artyq ne bar deseńizshi! Ǵumyr jasyńyz uzaq bolsyn, Elbasy! Áńgimelesken Samat MUSA.