Elimizde parlamenttik qurylymnyń partııalyq negizde qalyptasýy áleýmettik-saıası turaqtylyqtyń negizi retinde mańyzdy. Degenmen Qazaqstan tranzıttik damý kezeńinde bolǵandyqtan, onyń ústine saıası ınstıtýttar men azamattardyń demokratııalyq mádenıeti áli tolyq qalyptasyp úlgermegendikten, partııalarǵa múshe emes azamattar quqyqtarynyń qorǵalý máselesi – ózekti jáne nazar aýdarýdy talap etetin taqyryp.
Osy kontekste Prezıdent Qasym Jomart Toqaevtyń partııalyq negizde parlament qurý úshin aldymen qoǵammen júıeli ári jan-jaqty dıalog ornatýdyń qajettigin atap ótýi – oryndy sheshim. Iаǵnı azamattardyń erik-jigerine negizdelgen saıası tańdaý múmkindigin qamtamasyz etý – saıası júıeniń turaqtylyǵy men demokratııalyq damýdyń kepili.
Depýtattar sany týraly naqty sheshim qabyldaý áli erte, muny ýaqyt kórsetedi. Degenmen basqa memleketterdiń tájirıbesine qarasaq, mysaly, Qyrǵyzstanda 300-ge jýyq depýtat bar. Sondyqtan elimizde óńirlik bólinis pen partııalar sanyn eskere otyryp, depýtattar sany 200-den kem bolmaýǵa tıis.
Memleket basshysynyń Jasandy ıntellekt jáne tehnologııalyq damý mınıstrligin qurý týraly bastamasy – ýaqtyly kóterilgen jáne strategııalyq turǵydan óte mańyzdy sheshim. Qazir álem elderi jappaı sıfrlyq transformasııa kezeńinen ótip jatyr. Memlekettik basqarý júıesi, ekonomıkanyń strategııalyq salalary, ulttyq qaýipsizdik pen ınfraqurylym – barlyǵy derlik sıfrlyq platformalar negizinde júzege asyryla bastady. Osyndaı jaǵdaıda elimizde arnaıy mınıstrlik qurý ashyqtyqty qamtamasyz etýge, adam faktoryna táýeldilikti azaıtýǵa, jemqorlyq táýekelderin tómendetýge jáne tıimdi basqarý tetikterin engizýge aıtarlyqtaı úles qosady.
Ári Prezıdent sózinde úsh negizgi baǵyt erekshelendi. Birinshisi – úsh jyldyń ishinde sıfrlyq memleket qurý qajettigi. Iаǵnı qazirgi zamannyń talaptaryna saı órkenıet kóshinen qalmas úshin sıfrlandyrý asa mańyzdy. Ekinshiden, Prezıdent ekonomıkanyń barlyq salasyna jasandy ıntellektini engizýdi atap ótti. О́ner men mádenıetke deıin ár salany sıfrlyq tehnologııalarmen baılanystyrý memlekettik basqarý tıimdiligin arttyrýǵa múmkindik beredi. Úshinshisi – partııalyq júıe aıasynda parlamenttik reformany júrgizý, jasandy ıntellektiniń múmkindikterin paıdalana otyryp, zań shyǵarýdy jedeldetý jáne ashyqtyqty qamtamasyz etýge baǵyttalǵan strategııalyq ózgeris.
Degenmen sıfrlandyrýmen qatar, sıfrlyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý máselesi de qatar júrýi qajet. Onlaın alaıaqtyq, jeke derekterdiń urlanýy, memlekettik aqparattyq júıelerge shabýyl jasaý syndy qaýip artyp keledi. Bul baǵyttarda júıeli jumys júrgizilmese, elimizdiń tehnologııalyq jáne aqparattyq qaýipsizdigine qater tónýi yqtımal. Sol sebepti sıfrlyq ınfraqurylymdy damytýmen qatar, kıberqaýipsizdik júıesin jetildirý jáne zańnamalyq turǵydan bekitý – kezek kúttirmeıtin mindet.
Osylaısha, memlekettiń turaqty damýy úshin partııalyq júıeni jetildirý, depýtattar sanyn optımızasııalaý, sıfrlyq tehnologııalardy tıimdi paıdalaný jáne aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý mańyzdy baǵyttar retinde alǵa qoıylýǵa tıis.
Ermurat BAPI,
Májilis depýtaty