Oı – parasaty bıik, kókiregi oıaý adamzat balasy sońynan jaqsy iz qaldyrýdy, halyqqa shynaıy qyzmet etýdi maqsat etedi. Ábý Násir babamyz «Qara qyldy qar jarǵan – jaqsylardyń belgisi» degen edi bir nasıhatynda. Sol aıtqanyndaı, qazaq jerinde halqyna adal, jaýyna qatal bolǵan, izgilik pen ádildikti tý ǵyp ustaǵan erler ótken. Solardyń biri – Otan soǵysynyń ardageri, ulaǵatty ustaz, ádil zańger Jókish Jarylǵap.
Ol kisi týraly sóz qozǵalǵanda zań salasyndaǵy azamattar, ásirese, prokýratýra qyzmetkerleri marqum Jókish Jarylǵapulynyń atqarǵan qyzmetteri men ónegege toly eńbekterin jaıyp salady. 1920 jyly Aqtoǵaı aýdanyna qarasty Qyzylaraı aýylynda dúnıege kelgen onyń balalyq shaǵy aýyr da qıyn kezeńderge dóp keldi. Sol ýaqyttarda asharshylyq náýbetinen toz-toz bolǵan halyqtyń arasynan bolashaq zańger jan degende jalǵyz apasymen bas saýǵalap, Petropavl qalasyndaǵy balalar úıin panalaǵan eken. Ata-anadan jastaı aıyrylǵan qos búldirshinge meıirin tókken jańa otbasy tálim-tárbıe berip, baǵyp-qaǵady.
Balalyǵyn balalar úıinde ótkizgen keıipkerimiz onyń bergen bilimin boıyna sińirip, mektepti altyn medalmen bitiredi.Sol dáýirlerde jastardy kadr jetispeýine baılanysty mektepti joǵary baǵaǵa támamdasa boldy, orta bilimdiligine qaramastan, jumysqa qabyldaǵan. Mine, sondaı saıasattyń sheńberinde Jókish Jarylǵap Aqmola oblysynyń Keńes aýylyndaǵy qazaq orta mektebine muǵalim emes, basshy bolyp taǵaıyndalady. Onyń bilimdiligi men biliktiligi, tájirıbeliligi aýdandyq keńes atqarý komıteti basshylarynyń kóńil aýdarýyna septigin tıgizedi. Sol kezde jas maman joǵary memlekettik organǵa eńbek nusqaýshysy retinde jumysqa shaqyrylady.
Keıin Almaty qalasyndaǵy zań ınstıtýtyna oqýǵa túsip, oqyp júrgen shaǵynda surapyl soǵys bastalyp, ásker qataryna alynady. Qyzyl ásker sapynda soǵystyń birinshi kúninen urysqa qatysyp, Baltyq boıy maıdanynda júrip, fashıster basyp alǵan Lıtvanyń astanasy Vılnıýs qalasyn jáne Belorýssııanyń Lıda shaharyn azat etýde erekshe erlik tanytqany úshin joǵary nagradalarǵa usynylady. Ol sondaı-aq, soǵys jyldarynda saperlik batalonynda qyzmet etip, keńes áskerlerin, kólikterin jaý mınasynan saqtandyrý qaýipsizdigin qamtamasyz etedi. Otan soǵysy jyldarynda kórsetken úlgili jáne erlik isteri úshin áskerı basshylyqtyń alǵysyna jáne medaldary men ordenderine ıe bolady.
Soǵystan aman oralǵan Jókish Jarylǵapuly zań ınstıtýtyndaǵy oqýyn qaıta jalǵastyryp, 1947 jyly aıaqtaıdy. О́mir mektebinen túıgeni mol, kemeline jetken onyń is-tájirıbesi, jumys ádisi sot júıesiniń basshylyǵyn qatty qyzyqtyrady. Aqtoǵaı aýdandyq sotynda sot oryndaýshysy qyzmetin minsiz atqara júrip, prokýrorlyq isterdi úırenedi. Az ýaqyttan soń osy aýdanda prokýrordyń kómekshisi, keıin prokýror laýazymyna aýysyp, ádildik tizginin myqtap ustaıdy. О́z ómirinde talaı aýyr qylmystardyń betin ashyp, qylmyskerlerdiń jymysqy áreketterin áshkerelep, zań salasynyń damýyna salmaqty úles qosady.
1950 – 1987 jyldar aralyǵynda marqum kóptegen óńirlerde, kóbirek Qaraǵandy oblysynyń Saran, Shahtınsk qalalarynda prokýrorlyq qyzmetin árqashan adal atqaryp, sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúresip, eldi ádil jáne shynshyl eńbek etýge shaqyrǵan.Ozat zańger, aǵa ádilet keńesshisi Jókish Jarylǵap tárbıelegen zańgerlerdiń kópshiligi búginde bıik abyroı-bedelge ıe.
Amankeldi TURJANOV,
jýrnalıst.
Qaraǵandy oblysy.