«Ulystyń toıy – yrystyń toıy» dep tegin aıtylmasa kerek. Joshy ulysy sheginde baǵamdasaq, ulys degen – úlken memleket. Ishine irili-ýaqty elder, kishi halyqtar kirigip ketken birtutas qurylym. Kezinde bul turǵysynda Muhtar Maǵaýınniń jazǵanyn da bilemiz. Túrikter osy memleket uǵymyn «dávlát» deıdi. Bizdińshe – dáýlet.
Rasynda, óz aldyna eńseli memlekettiń saltanat quryp, onda ulys toıyn toılap jatsa, dáýlet emeı nemene? Qazaq bir-aq aýyz sózben túıedi muny. «Ulys oń bolsyn, aq mol bolsyn» deıdi. «El túzý, yrys-nesibesi mol bolsyn» degeni. Osy eki jolda memleket te, molshylyq ta, tutastyq ta tur. Bunyń jarqyn mysaly bir Otan, bir shańyraq uranyn kótergen búgingi Qazaqstan emes pe?
Bir shańyraq astynda saltanat qurǵan Otanymyz mıllıondaǵan shańyraqtan quralady. Ata-baba jolyn ustaǵan qazaq balasy áýletimen damyǵan. Otbasymen kórkeıse, Otannyń da irgesi bekı túserin ejelden paıymdaǵan ult. «Otan otbasynan bastalady» degen jalǵyz aýyz sóz keıde maǵan búkil adamzat týystyǵynyń týyn kóterip turǵandaı kórinedi. Halqymyz teńin taýyp qosylǵan jastar bir-birimen nekelesip, jeke shyqqanda, «shańyraq kóterdi» dep marqaıady. Toı jasaıdy. О́ıtkeni jańa shańyraq kóterilip, taǵy bir otbasy dúnıege kelip jatyr ǵoı.
Bizdiń qýanyshtyń bári osy sıpatta órbıdi. Urpaq toıy men ulys toıy ǵana bar. Týǵan kún, jýǵan kúnder kelse, keıin tóteden qosyldy. Qazaq áýeli eki jas qosylǵanda shańyraq kótergenin toılaıdy, odan keıin dúnıe esigin ashqan sábıdiń qýanyshy, sosyn osy jyl basy Naýryzdy meıramdaıdy. Ulys kúni ár otbasy bir shańyraq astynda qaýyshady. Otbasynyń qyzyq-qýanyshy eldik sıpat alatyny da osy meıram. 17 naýryz – Shańyraq kúniniń kóp taǵylymynyń biri ǵana bul.
Qazaqtyń ár sózinde otbasy meıiriminiń shýaǵy bar. Qaı aqynnyń jyry bolsyn, otbasyndaǵy tatýlyq pen bereke-birlikke bas ıedi. «Ata-anadaı eljirer kúnniń kózi» degen hakim Abaıdyń lebizine teńdes sóz bar ma? Allasy adamzatyna qıǵan eń uly sezim mahabbattyń óziniń baılaýy otbasynda ǵana tııanaq tabatynyn tanımyz. Jaryqtyq kúnniń qýatynyń ózi ata-anadaı-aq eljireıdi eken. Sol erli-zaıyptynyń basyn biriktirip, úıin meıirim men shýaqqa tundyratyn shańyraq beınesin jasaǵan bizdiń qazaqtaı ult ta kemde-kem dúnıede. «Jumaq ana tabanynyń astynda» deıtin de bizdiń el. Munda da otbasy uıytqysyna aınalǵan ananyń qadirin áıgilep tur. «Shańyraqqa qara» deıdi astamsyp bara jatqan kóldeneń adamǵa. Ata-ananyń teri men mahabbaty sińgen shańyraqtyń kıesin basyný ata saltta joq. Sondyqtan ondaıda sap tyıylady besik kórgen bala. Qazaq arasynda shańyraqty syılamaý, otbasy qurǵan yntymaq pen yrysty qadirlemeý – ólimge teń. Ar-uıatqa aınalyp ketken shańyraq qundylyǵynyń búgingi qoǵamdyq sıpattaǵy jalǵasy – «Mereıli otbasy» ulttyq baıqaýy. Tutsań, onnan astam nemereden otyzdan astam shóbere súıgen ata-ananyń shańyraǵyn qadir tut. Qara shańyraq Qazaqstan memleketiniń mereıin ósiretin otbasy qundylyǵy myzǵymasyn!