27 naýryzda Astanada О́nergy Creative Hub – kreatıvti ındýstrııa ókilderi óz jobalaryn damytatyn, tájirıbe almasatyn jáne NU stýdentteri men oqytýshylarymen birlesken bastamalardy iske qosatyn keńistik ashyldy, bul – qýatty R&D-quraly. Bul – Ortalyq Azııadaǵy ǵylym, tehnologııa, kreatıvti ındýstrııalar men kásipkerlik biryńǵaı ekojúıege biriktirilgen Nazarbayev University bazasynda jumys isteıtin alǵashqy pánaralyq hab, dep jazady Egemen.kz.
«О́nergy – bul Nazarbayev University irgeli ǵylymy, kreatıvti ındýstrııa men qazirgi zamanǵy bıznestiń qajettilikteri arasyndaǵy kópir. Munda ǵylym, tehnologııa jáne kreatıvti ındýstrııalardyń qosylysynan qasbetterge arnalǵan ınnovasııalyq bıodızaın-materıaldardan bastap SOO-ny mádenı kórikti jerlerge aınaldyratyn ımmersııalyq keńistikterge deıin jańa ónimder paıda bolady. Bul Qazaqstannyń jańa ekonomıkasynyń ósý núktesine aınalýda», deıdi NU Impact Foundation basqarmasynyń tóraǵasy Saıat Nıýsýpov.
Osy tásildiń negizinde science-art baǵyty álemdik mánmátinde eksperıment retinde emes, kerisinshe jańa ónimder men naryqtardy qurýdyń tolyqqandy quraly retinde qarastyrylatyn ǵylymı zertteýler men kreatıvti praktıkalardy ıntegrasııalaý jatyr. Bul tásil ıdeıalardy ǵylymı jáne kreatıvti ortadan naqty ekonomıkalyq qundylyǵy bar sheshimderge aýdarýǵa múmkindik beredi.
Álemde osyndaı pánaralyq tásili bar jobalar shamaly –atap aıtqanda olar ınnovasııalyq ekonomıkanyń «altyn standartyn» qalyptastyrady. Negizgi nysanalardyń arasynda ǵylym, tehnologııa jáne óner qosylysynda antidisciplinary tásilin damytatyn MIT Media Lab(AQSh, Boston), ınjenerlerdi, kásipkerlerdi jáne dızaınerlerdi biriktiretin Aalto Design Factory(Fınlıandııa), sondaı-aq startap-ekojúıesin damytý jáne ıdeıalardy kommersııalandyrý arqyly osyndaı modelderdiń masshtabtalýynkórsetetin Station F (Fransııa, Parıj) bar.
О́nergy Creative Hub úzdik halyqaralyq praktıkany óńirlik mánmátinge beıimdeı otyryp, osy logıkany damytady. Jobanyń basty aıyrmashylyǵy onyń Nazarbayev Universityakademııalyq jáne zertteý ortasymen tereń ıntegrasııalanýy bolyp tabylady, bul myqty ǵylymı bazaǵa, saraptamaǵa jáne adamı kapıtalǵa qoljetimdilikke múmkindik beredi. Atap aıtqanda bul – pánaralyq jáne ýnıversıtettik ınfraqurylymnyń úılesimi – ǵylym, tehnologııa, kreatıvti ındýstrııa jáne kásipkerlik biryńǵaı ekojúıege biriktiriletin keńistikti qalyptastyrady.
Negizinde hab keń aýdıtorııaǵa ashylǵany mańyzdy. Bul jabyq akademııalyq orta emes, kerisinshe tiri qala alańy jáne zertteýshiler, startaptar, kásipkerler men kreatorlar birge jumys isteıtin qala úshin mańyzdy ınstıtýsııa. Munda ıdeıalar zerthanalarda qalmaıdy, olar naqty ekonomıkada qoldanylatyn prototıpterge, ónimderge jáne sheshimderge deıingi joldan ótedi.
Hab qurý Qazaqstannyń ǵylym, tehnologııa jáne bilim ekonomıkasy salasyndaǵy strategııalyq mindetterin iske asyrýǵa kómektesedi. Qazaqstan Respýblıkasynyń jańartylǵan Konstıtýsııasynda ınnovasııalar men kreatıvti ekonomıkany damytýǵa tikeleı baılanysty irgeli qaǵıdattar bekitilgen: ǵylymı, tehnıkalyq jáne kórkem shyǵarmashylyq erkindigine kepildik beriledi, al zııatkerlik menshik zańmen qorǵalady. О́nergy bul normalardy ıdeıalar damytýǵa, qorǵalýǵa jáne eldiń naqty ekonomıkasy men mádenı ómirinde qoldanylýyna múmkindik alatyn praktıkalyq ortaǵa aınaldyrady.
Habtyń ishinde alty zerthana bar, olardyń árqaısysy sıfrlyq medıa men kınodan bastap bıodızaın men gastronomııaǵa deıin pánderdiń qosylysynda jumys isteıdi. Munyń bári halyqaralyq deńgeıdegi akademııalyq ortamen únemi ózara is-qımyl jasaý arqyly bolady. Bul tásil ózara is-qımyldyń jańa mádenıetin qalyptastyrady, munda ındýstrııalar básekelespeıdi, biraq bir-birin kúsheıtedi.
О́nergy-da klýbtyq rezıdenttik júıesi jumys isteıtin bolady, onyń aıasynda qatysýshylar kovorkıngte jumys isteı alady, tolyq sıkldi zerthanada medıakontent jasaı alady nemese óner salasyndaǵy jobalardy damyta alady. Qazirgi tańda munda NU medısına mektebiniń klınıkalyq nýtrısıologtary, dıetologtary, genetıkteri jáne basqa da sarapshylarynyń jetekshilik etýimen eksperımenttik meıramhana tehnıkalyq rejımde jumys isteı bastaıdy.
«О́ńirde developer «bıoqasbetke» nemese «ǵylymı negizdelgen ımmersıvti murajaıǵa»tapsyrys bere alatyn basqa alań joq. Biz ıdeıalar bastapqyda olardyń ýnıversıtet haby tolyqqandy bıznes agenttigi retinde jumys isteıtin ekonomıkada, mádenıette jáne qalalyq ortada praktıkalyq qoldanylýyn eskere otyryp damıtyn ortany quramyz. Bul uzaq merzimdi qundylyq týraly», dep atap ótti atqarýshy dırektor Aızada Ǵalymqyzy.
Jahandyq mádenı jáne tehnologııalyq mánmátindi ıntegrasııalaýǵa erekshe nazar aýdarylady. Habtyń ashylýyna Art & Techzerthanasy sýretshi Ardaq Muqanovanyń Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne aqparat mınıstrligimen birlesip júzege asyrylyp jatqan jobalarynyń biri – «Qońyr Áýlıe» mýltımedııalyq ınstallıasııasyn usyndy. Atalǵan joba ózge jobalarmen qatar Qazaqstan Respýblıkasynyń atynan qazirgi zamanǵy ónerdiń 61-shi Venesııa bıennalesine (Biennale Arte) qatysý úshin iriktelgen.
Sound Lab zerthanasynda Janııa AýbakırovaCultural Legacy of the Steppe: Piano jobasynyń tusaýkeserine qatysty, onda О́nergy Creative Hubjáne Steinway & Sons qazaq mýzykasynyń «altyn qoryn» qazirgi zamanǵy eń uly qazaqstandyq pıanınoshylarynyń oryndaýynda jazady. Alǵash ret bizdiń týyndymyz Spirio jahandyq kitaphanany tolyqtyrady. Bul Dalanyń jandy dybysy álemniń kez kelgen núktesinde árbir Steinwayquralynda qoljetimdi bolady, osylaısha qazaq mádenıetin álemdik keńistikte saqtap qana qoımaı, nasıhattaıdy.
«Bul jaı ǵana tehnologııalyq áser týraly emes, mádenı muramen jumys isteýdiń jańa formaty týraly sóz qoǵalyp otyr, munda qazaqstandyq óner jahandyq sıfrlyq keńistiktiń bir bóligine aınalady. Biz tek óner men ǵylymdy biriktirip qana qoımaı, olardyń gıbrıdin jasaımyz. О́nergy-da NU ǵalymdary art-obektilerdiń birlesken avtorlary, al sýretshiler jańa materıaldardy testileýshiler bolady», dep atap ótti habtyń kreatıvti dırektory AlıbekBatyrov.
О́nergy negizinde – turaqty damý modeli: jobalar ındýstrııaǵa shyǵýǵa baǵyttalǵan, al túsken túsimder ekojúıeni aldaǵy ýaqytta damytýǵa qaıta ınvestısııalanady.
Mundaı keńistikterdiń paıda bolýy - jaı ınfraqurylymdyq qadam ǵana emes. Bul - negizgi róldi bilim, kreatıvtilik jáne pánaralyq ózara is-qımylǵa qabileti atqaratyn ekonomıkanyń jańa modeline kóshý týraly sıgnal.
Bul turǵyda О́nergy – bul tek hab qana emes, Qazaqstannyń bolashaq ekonmıkasynyń úlgisi.