Ertiste seń qashan júredi?

Elimizdegi eń uzyn sý arterııasy – Ertis ózeninde muz kóbesiniń sógilip, seń júrý úderisi keıingi jyldary erte bastalyp júr. Aýa raıyn boljaýshy mamandar muzdyń júrýi shamamen 19 sáýirden bastalýy kerek ekenin aıtady. Degenmen keıingi jyldary qardyń jyldam erip, Ertis boıyna kóktem erte keletinine baılanysty tabıǵı faktorlar ózgergen. 

– Bizdiń boljaýymyzsha, Pavlodar qalasynyń mańa­ıynda seńniń júrýi shamamen 8 sáýirde bastalyp, 15 sáýirge deıin jalǵasady. О́tken jyly ol 7 sáýirde bastalyp ketken. Bizden joǵary 200 shaqyrym jerde turǵan Jetijarda sál erterek bastalýy múmkin. Tómengi aǵysta ornalasqan Ertis aýda­ny aýmaǵynda da sol shamada bolýy kerek. Negizi ózendegi sý tómengi jaǵynan bastap qatyp, joǵary jaǵynan erıdi. Ertis ózenine Pavlodar qalasy mańynda jyly aǵys kelip qosylatynyn eskersek, bul tabıǵı jaǵdaı buzylady. Aýmaqta muz asa qata qoımaıdy. Kóktemde bul jerdiń muzy tez sógilip, aǵyp ketedi. Negizgi qaýip – arnanyń joǵary jaǵynan keletin muz qozǵalysy, – deıdi «Qazgıdromet» RMK oblystyq fılıalynyń ınjener-gıdro­logi Marına Mınchakevıch.

Ertistiń gıdrologııalyq re­ji­mi sý qoımalarynyń kas­kadymen retteledi. Olardyń negizgisi – shyǵystaǵy Shúlbi sý qoımasy. Shúlbiden qystyń tórt mezgilinde de sý jiberile beredi. Qazir sekýndyna 650 tekshe metr sý jiberilip jatyr. Onyń nátıjesinde Ertis sýy kún saıyn ortasha eseppen 1–3 santımetrge kóteri­ledi. Mamandar bul qalypty jaǵdaı dep esepteıdi, seńniń júrýine asa áser etpeıdi. De­gen­men keı jaǵdaıda ózen ar­nasynyń tar, taıaz jerlerinde muzdar kepteletin bolsa, ol sý deńgeıiniń qaýipti deń­­geı­ge deıin kóterilýine yq­pal etip, eldi mekenderdi, ja­ıylym­dardy, joldardy, ın­fra­qurylymdy sý basý qaý­pin týdyrady. Bir jyldary Maı aýdanynda sondaı oqıǵa bolǵan. Onyń ústine sáýir aıynyń ortasyna qaraı Shyǵys Qazaqstandaǵy sý qoı­ma­larynyń barlyǵy ashylyp, Ertis ózenine negizgi sý bosatý sharasy bastalady. Jyldamdyǵy sekýndyna 3 600 tekshe metrge deıin jetetin mol sý jetkenshe ózendegi muz aǵyp ketýge tıis.

Pavlodar oblysy