Almaty qalasynda materıaldyq emes mádenı murany saqtaý men ilgeriletý máselelerine, sondaı-aq 2003 jylǵy Konvensııany iske asyrý barysyna júrgizilgen ortamerzimdi baǵalaýǵa arnalǵan ulttyq dóńgelek ústel jıyny ótti. Is-sharaǵa Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń, IýNESKO Hatshylyǵynyń, Qazaqstan Respýblıkasynyń IýNESKO jáne ISESKO isteri jónindegi ulttyq komıssııasynyń, sarapshylar qaýymdastyǵy men elimizdiń óńirleriniń ókilderi qatysty.
Is-shara 2025–2026 jyldarǵa arnalǵan IýNESKO-nyń Tehnıkalyq granty aıasynda júzege asyrylyp jatqan eki kúndik baǵdarlamanyń alǵashqy kúninde ótip otyr. Qazirgi ýaqytta grant qanatqaqty rejimde Qazaqstannyń bes óńirinde – Jetisý, Atyraý, Shyǵys Qazaqstan, Qaraǵandy jáne Qyzylorda oblystarynda iske asyrylyp jatyr. Atalǵan óńirlerde grantty tıimdi basqarýdy qadaǵalap, onyń oryndalýyna turaqty monıtorıng júrgizetin arnaıy jumys toptary qurylǵan.
Jıynda Premer-mınıstrdiń orynbasary – Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva ulttyq mádenı dástúrlerdi júıeli túrde memlekettik qoldaýdyń mańyzyn atap ótip, osy baǵytta naqty tájirıbelik sheshimder ázirleý qajettigine toqtaldy.
О́ńirler aldynda qazaqtyń dástúrli mádenıetiniń umyt qalǵan elementterin jańǵyrtý jáne olardy keńinen nasıhattaýdyń zamanaýı tásilderin, sonyń ishinde sıfrlyq medıany engizý mindeti tur.
«Memleket basshysy Ulttyq quryltaıda atap ótkendeı, shynaıy patrıotızm – týǵan jerge degen janashyrlyq pen qoǵamǵa qyzmet etýge daıyn bolýdan kórinetin naqty is-áreketter. Otbasynda uqyptylyqpen saqtalyp, urpaqtan-urpaqqa jalǵasyp kele jatqan biregeı mura memleket tarapynan naqty qoldaýǵa ıe bolyp, zamanaýı mádenı ortada tolyqqandy damýy qajet. 2003 jylǵy Konvensııa «jandy mura» tujyrymdamasy retinde bizdiń qoǵamnyń qundylyqtarymen tolyq úılesedi», dedi A.Balaeva.
IýNESKO-nyń 2003 jylǵy Konvensııa Hatshylyǵynyń basshysy Fýmıko Ohınata halyqaralyq kómek tetiginiń Konvensııany iske asyrýdaǵy negizgi quraldardyń biri retindegi mańyzyn erekshe atap ótti.
«Qazaqstannyń materıaldyq emes mádenı murasynyń ulttyq tizimi jańartylyp, eldiń ártúrli óńirlerindegi jergilikti qaýymdastyqtardyń áleýeti nyǵaıtylǵanyn kórý – qýanyshty jaıt. Biz qazaqstandyq memlekettik organdar men qaýymdastyqtardyń jumysyn joǵary baǵalaımyz jáne bul tájirıbe ózge elderdi de halyqaralyq kómek tetigin belsendirek paıdalanýǵa yntalandyrady dep senemiz», dedi F.Ohınata.
Talqylaý qorytyndysy boıynsha dóńgelek ústel barysynda aıtylǵan usynystar júıelendirilip, aldaǵy jumysta eskeriletini atalyp ótti.
Búginde IýNESKO jobasynyń birinshi kezeńin iske asyrý aıasynda qoldanystaǵy Ulttyq tizimdegi 79 elementtiń 56-sy qujattalǵan, materıaldyq emes mádenı muranyń 277 ıesimen suhbat júrgizilgen.
Sonymen qatar bes qanatqaqty óńirde oqytý semınarlary ótkizildi. Qazirgi ýaqytta Qazaqstannyń materıaldyq emes mádenı mura ıeleriniń ınteraktıvti derekter bazasyn jasaý jumysy júrgizilip jatyr.
Sondaı-aq eki salalyq seksııa ótip, onda aýyzsha jáne epıkalyq mura máseleleri, beıindi mamandar daıarlaý, qujattyq murany damytý, ony sıfrlandyrý jáne qorlarǵa qoljetimdilikti keńeıtý, sondaı-aq balalar men jasóspirimderdi tárbıeleýde dástúrli oıyndar men folklorlyq saıystardy paıdalaný máseleleri talqylandy.
Baǵdarlamanyń ekinshi kúnine qanatqaqty óńirlerdiń oblystyq býyn basshylaryna arnalǵan jabyq oqytý semınary, jergilikti deńgeıde materıaldyq emes mádenı mura elementterin aıqyndaý jáne damytý jónindegi semınar-brıfıng, sondaı-aq IýNESKO-nyń Tehnıkalyq grantyn iske asyrýǵa arnalǵan jumys keńesi josparlanǵan.