Ertis boıy sheteldik ınvestorlar kóz tikken ekonomıkalyq tıimdi alańǵa aınalyp otyr. Qazir óńirdiń ınvestısııalyq pýlynda jıyntyq somasy 7,4 trln teńgege 140 joba bar. Bul kórsetkish oblystyń ǵana emes, tutas elimizdiń damýyna jan-jaqty yqpal etetini anyq.
Pavlodar – elimizdegi iri ındýstrııalyq ortalyqtyń biri. Keıingi jyldar dereginde bolashaqqa baǵdarlanǵan kóptegen joba iske asyrylatyny aıtylǵan. Ásirese ónerkásip, aýyr óndiris, munaı-gaz ben ferroqorytpa salasyna syrttan aıtarlyqtaı ınvestısııa quıylyp jatyr.
Oblys ákimdiginde ótken óńirlik ınvestısııalyq shtabtyń kezekti otyrysynda ekonomıkany ártaraptandyrýǵa baǵyttalǵan jobalar qaraldy. Otyrysta Ekibastuz qalasy ákimdiginiń jańa jobalaryn oblystyń damý josparyna engizý jónindegi usynystar talqylandy.
Ekibastuz – el energetıkasynyń júregi ǵana emes, búginde otyn kesheni men metallýrgııa salasyndaǵy mańyzdy ındýstrıaldyq óńirge aınalyp keledi. Keıingi jyldary iri óndiristerdiń ashylýy nátıjesinde ekonomıkasy óristep, qazynaǵa túsetin qarajat ta eselene túsken. Ulttyq ekonomıka mınıstrligi naýryz aıynda eldegi monoqalalar tizimin jańartyp, odan Ekibastuzdy alyp tastaǵany málim. Onyń sebebi, endi bul shahar – ártaraptandyrylǵan ekonomıkasy men tabysty damyp kele jatqan kásipkerligi bar, qomaqty ınvestısııalar aǵynyna ıe ındýstrııalyq ortalyq. Buryn tek kómir óndirisi men energetıkalyq nysandarǵa táýeldi bolyp kelgen qalada jańa jobalar ústi-ústine júzege asyp jatyr. 2025 jyldyń qorytyndysynda shahardaǵy ónerkásip óndirisi 1,6 trln teńgege jetti. Bul – óńirdegi barlyq qala arasyndaǵy eń joǵary nátıje. Al Pavlodar oblysynyń ónerkásibindegi Ekibastuzdyń úlesi 40 paıyzdan asady. Josparlanǵan 737 mlrd teńge ınvestısııa kólemi is júzinde 1,5 trln teńgege jetip, josparlanǵannan eki ese asyp tústi.
Mamandar qalanyń áleýmettik ómirinde de aýqymdy ózgeris bolyp jatqanyn aıtady. Jyl saıyn turǵyndar ıgiligine 87 myń sharshy metrge jýyq turǵyn úı paıdalanýǵa beriledi. Qurylys kólemi 124 mlrd teńgege jetti. Keıingi bes jylda 12 myńnan astam jumys orny qurylyp, bıýdjet kirisi 69 mlrd teńgege deıin ósken. Sarapshylar 2023–2024 jyldary alǵashqy naqty nátıjelerdiń tirkelgenin, eki jylda qalanyń jańa, turaqty jumys isteıtin ekonomıkalyq modeli qalyptasqanyn atap ótti. Bul model aldaǵy ýaqytta da keńeıe beredi, oǵan Ekibastuzdyń múmkindikteri tolyq jetedi.
Jıynda shahardyń tereń óńdeý, energetıka men sıfrlyq ekonomıkaǵa basymdyq beretin ındýstrııalyq ortalyq retinde qalyptasyp jatqany atalyp ótti. Ekibastuz boıynsha jalpyulttyq pýlda 6,4 trln teńge bolatyn 21 joba iske asyrylyp jatyr. Qosymsha ınvestısııalyq shtabta jalpy quny 500 mlrd teńgeden asatyn taǵy 8 jobany engizý usynyldy. Bul jobalar shamamen 1 myń turaqty jumys ornyn jáne qurylys kezeńinde 2 myńnan astam jumys ornyn qurýdy kózdeıdi.
– Jobalar tórt negizgi baǵytty qamtıdy. Sıfrlyq ekonomıka salasynda ınvestısııa kólemi 196 mlrd teńgeni quraıtyn, 250 jumys ornyn ashatyn derekterdi óńdeý ortalyqtary alqabyn salý josparlanyp otyr. Bul óńirdi jahandyq sıfrlyq naryqqa ıntegrasııalaýǵa múmkindik beredi, – dep atap ótti oblys ákimi Asaıyn Baıhanov.
О́nerkásip salasynda alıýmınıı zaýytyn, kómirdi baıytý men jartylaı koks óndirý nysandaryn salý kózdelgen. Bul jobalar boıynsha ınvestısııalardyń jalpy kólemi 200 mlrd teńgeden asady. Iаǵnı shıkizattyq modelden quny joǵary ónim óndirýge kóshý degen sóz bul. Energetıka salasynda qýaty 350 MVt bolatyn JEO men qýaty 100 MVt bolatyn ilespe gazdarda jumys isteıtin stansa salý josparlanǵan. Jalpy alǵanda 450 MVt jańa generasııa iske qosylyp, bul ónerkásiptiń odan ári ósýine rezerv qalyptastyrady.
Sondaı-aq ekonomıkanyń turaqty jumysyn qamtamasyz etetin asfaltbeton zaýyty men janar-jaǵarmaı beketin salý jáne iske qosý josparlanyp qoıǵan.
– Jobalardy iske asyrý Ekibastuz qalasyndaǵy ónerkásip óndirisiniń kólemin 1,6 trln teńgeden 2 trln teńgeden astam deńgeıge deıin ulǵaıtyp, 25-30 paıyz ósimge qol jetkizýge múmkindik beredi. Qala bıýdjetine qosymsha salyq túsimderi 8-12 mlrd teńge deńgeıinde boljanyp otyr. Bul jekelegen jobalar týraly emes, zamanaýı energetıkasy, tereń óńdeý salasy men sıfrlyq ınfraqurylymy bar Ekibastuzdyń jańa ındýstrııalyq baǵytyn qalyptastyrý týraly, – deıdi óńir basshysy.
Talqylaý barysynda Asaıyn Baıhanov jobalardy jan-jaqty pysyqtaý qajettigine nazar aýdardy. Atap aıtqanda, derekterdi óńdeý ortalyqtary alqaby úshin ınjenerlik-kommýnıkasııalyq ınfraqurylymnyń daıyndyǵy, jobalardy bilikti kadrlarmen qamtamasyz etý máseleleri kóterildi.
Memleket basshysy byltyrǵy Joldaýynda iri ınvestısııalardy tartý, óńdeý ónerkásibin damytý, taý-ken metallýrgııa keshenin jańǵyrtý ári ınnovasııalyq tehnologııalardy engizý týraly naqty tapsyrmalar bergeni málim. Bul turǵyda óńirimizdiń óndiristik jáne ınvestısııalyq áleýeti joǵary dep aıtýǵa tolyq negiz bar. «Pavlodar» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynyń ınvestısııalyq portfeli 600 mlrd teńgege jetip jyǵylady. Onyń aýmaǵynda 36 qatysýshy tirkelgen jáne aldaǵy bes jylda metall konstrýksııalaryn, polımer túıirshikterin, sellıýloza, joǵary kerneýli ızolıator, basqa da ónimder shyǵaratyn jobalar iske asyrylmaqshy. Arnaıy ekonomıkalyq aımaqtyń tıimdiligin arttyrý maqsatynda qatysýshylardyń óz mindettemelerin oryndaýyna baqylaý kúsheıgen, jobalardy irikteý krıterıılerin keńeıtý jóninde sharalar qabyldanǵan. Sondaı-aq óńdeý ónerkásibine de jańa serpin berilmek. Byltyr óńir respýblıkada óńdeý sektorynyń ónim kólemi boıynsha alǵashqy bestikke endi. Onyń kólemin arttyrýǵa aımaqta rezervter jetkilikti. Negizi oblysqa kelip jatqan ınvestısııalardyń basym bóligi ónerkásip salasyna, onyń ishinde óńdeý men taý-ken óndirý ónerkásibine tıesili ekenin atap ótken abzal.
Investorlardyń ónerkásipke degen joǵary qyzyǵýshylyǵy zańdy dep oılaımyz. Pavlodar oblysynda óńdeý jáne taý-ken ónerkásibi kásiporyndary, baı mıneraldy-shıkizat bazasy, damyǵan energetıkalyq ınfraqurylym shoǵyrlanǵan. Investorlar úshin bul eń áýeli energııaǵa jumsalatyn shyǵyndardyń arzandyǵyn bildiredi. Ekinshiden, bilikti kadrlar jetkilikti ári daıyn ındýstrııalyq alańdar bar.
Mamandar kólik pen qoımalaý salasyndaǵy ınvestısııalardyń óse túsýine oblystyń negizgi kólik dálizderi-niń qıylysynda ornalasýy sebep deıdi. Oblys Reseımen shekaralas, óńir arqyly shetel kompanııalary elimizdiń ishki naryqtaryna qol jetkizip, Qytaıǵa shyǵa alady. Osy rette logıstıkalyq ortalyqtarǵa, termınaldarǵa, qoımalar men ınfraqurylymdyq jobalarǵa suranys artyp kele jatqany baıqalady. Investorlar muny taýar aǵyndaryn ulǵaıtý men halyqaralyq saýdany damytý arqyly aqsha tabý múmkindigi dep esepteıdi.
О́ńirge qarjy quıyp otyrǵan eń belsendi elderdiń ishinde Qytaı, Reseı, Túrkııa, Germanııa men Fransııany atap ótýge bolady. Bul elder qazirdiń ózinde oblyspen yntymaqtastyqta jumys isteıdi, ekonomıkanyń metallýrgııa, hımııa óndirisinen bastap, logıstıka men qaıta óńdeýge deıingi ártúrli salalaryna qyzyǵýshylyq tanytyp otyr.
Sondaı-aq óńirlik ınvestısııalyq shtab otyrysynda «Qazaqstan temir joly» UK» AQ-nyń qyzmetkerlerine arnalǵan «Qoljetimdi turǵyn úı» baǵdarlamasy aıasyndaǵy ınfraqurylymdyq jobasy qaraldy. Quny 2,6 mlrd teńgeni quraıtyn joba 2026–2027 jyldary iske asyrylady. Kompanııa 108 páterli, tolyq árlengen 9 qabatty kóppáterli turǵyn úı salýdy josparlap otyr. Oblys ákimi jumysshy mamandyq ıelerin turǵyn úımen qamtamasyz etý bastamasynyń joǵary áleýmettik mańyzdylyǵyn atap ótti. Jobany iske asyrý merzimderiniń qysqalyǵyn eskere otyryp, óńir basshysy nysandy qalalyq ınjenerlik jelilerge qosý úshin jyldamdatyp tehnıkalyq sharttardy berýdi tapsyrdy.
Pavlodar oblysy