Qazaqstanda Quryltaıǵa joǵary memlekettik laýazymdarǵa kandıdatýralardy kelisý ókilettigi beriledi. Bul týraly Parlament qaraýyndaǵy «Qazaqstan Respýblıkasynyń Quryltaıy jáne onyń depýtattarynyń mártebesi týraly» Konstıtýsııalyq zań jobasynda aıqyndalǵan, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Prezıdent Vıse-prezıdentti, Premer-mınıstrdi, Konstıtýsııalyq sot sýdıalaryn, sondaı-aq Ortalyq saılaý komıssııasy men Joǵary aýdıtorlyq palata múshelerin depýtattardyń kelisiminen keıin ǵana taǵaıyndaıdy. Premer-mınıstr kandıdatýrasyn usynbas buryn Prezıdent Quryltaıdaǵy saıası fraksııalarmen mindetti túrde keńes júrgizedi. Eger depýtattar usynylǵan kandıdatýrany qabyldamasa, olar óz sheshimin negizdep túsindirýge tıis.
Quryltaı sot júıesiniń táýelsizdigin qamtamasyz etýde de mańyzdy ról atqarady. Depýtattar Prezıdenttiń usynýy boıynsha Joǵarǵy Sot sýdıalaryn saılaıdy jáne qyzmetinen bosatady. Konstıtýsııalyq jáne Joǵarǵy Sot sýdıalaryna qatysty ımmýnıtetti alyp tastaýdyń qatań tártibi belgilengen. Bas prokýror sýdıany jaýapkershilikke tartý nemese qamaýǵa alý úshin Quryltaıdyń kelisimin alýy qajet, al tıisti ótinishter eki apta ishinde qaralady.
5 jyl merzimge 145 depýtat – Májilis Quryltaı týraly konstıtýsııalyq zańdy maquldady
Osylaısha, Quryltaı bılik tarmaqtary arasyndaǵy tejemelik jáne tepe-teńdik júıesin qamtamasyz etedi.
Zań jobasyna sáıkes, Quryltaı Úkimettiń esep berýi men onyń qyzmetin baqylaý tetikterine ıe bolady. Mınıstrler kabınetin qalyptastyrý kezinde kandıdatýralar Quryltaı komıtetterinde aldyn ala qaralyp, depýtattardyń usynystary eskeriledi. Depýtattardyń úshten biriniń bastamasymen mınıstrlerdiń esepteri tyńdalady, al mindetterin oryndamaý anyqtalǵan jaǵdaıda Prezıdentke tıisti mınıstrdi qyzmetten bosatý týraly usynys berilýi múmkin.
Premer-mınıstr Quryltaı aldynda Úkimettiń qyzmeti men negizgi sheshimderi boıynsha turaqty esep beredi. Eń joǵary baqylaý tetigi retinde Úkimetke senimsizdik votýmy qarastyrylǵan. Ol depýtattardyń besten birimen bastalady nemese bıýdjet esebi bekitilmegen jaǵdaıda avtomatty túrde qaralady.
Prezıdenttiń saılaý júıesindegi róli qandaı?
Sonymen birge bıýdjetke qatysty depýtattyq bastamalar Úkimettiń mindetti oń qorytyndysyn talap etedi. Bul memlekettik qarjynyń turaqtylyǵyn jáne jaýapkershilikti qamtamasyz etýge baǵyttalǵan.
Quryltaıda turaqty komıtetter men komıssııalar jumys isteıdi. Turaqty komıtetter birinshi sessııada fraksııalardyń ókildigi eskerilip qurylady, ár depýtat tek bir komıtetke múshe bola alady.
«Ádilet» partııasy quryltaı sezi músheleri uıymnyń jarǵysyn bekitti
Komıtetterdi depýtattar saılaıtyn tóraǵalar basqarady, al oppozısııa ókilderiniń qatysýyna kepildik beriledi. Olar jumys toptaryn quryp, sarapshylardy tarta alady, sondaı-aq tyńdaýlar men «úkimet saǵattaryn» ótkizýge quqyly.
Sonymen qatar naqty mindetterdi oryndaý úshin ýaqytsha komıssııalar qurylady, olar óz tapsyrmasyn aıaqtaǵanǵa deıin jumys isteıdi. Bul júıe zań shyǵarý prosesiniń sapasyn arttyryp, memlekettik organdarǵa tıimdi parlamenttik baqylaýdy qamtamasyz etedi.
Nurbolat AMANBEK