«Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasynda vıse-spıker Darıǵa Nazarbaevanyń tóraıymdyǵymen Parlament Májilisiniń Ekonomıkalyq reforma jáne óńirlik damý komıtetiniń keńeıtilgen otyrysy ótti. Onda «Ulttyq kásipkerler palatasy týraly» Qazaqstan Respýblıkasy zańynyń júzege asyrylý barysy talqylandy. «Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasy búginde elimizde kásipkerlikti damytýǵa qandaı yqpalyn tıgizýde, bul baǵytta nendeı jumystar atqaryldy? Mine, osy máseleler aıtyldy.
Sonymen, Parlament Májilisiniń Ekonomıkalyq reforma jáne óńirlik damý komıtetiniń depýtattary túgel jınalǵan keńeıtilgen otyrysta Ulttyq kásipkerler palatasynyń kásipkerler múddesin qorǵaý baǵytynda memlekettik organdarmen, túrli komıssııalarmen birlese atqarylǵan jumystar sóz boldy. Sondaı-aq, Ulttyq palatanyń yqpalymen qazaqstandyq kásipkerlerdiń qyzmetine kereǵar keletin elimizdiń keıbir zańnamalyq aktilerine engizilgen ózgerister týraly baıan etildi.
Ulttyq ekonomıka vıse-mınıstri Tımýr Jaqsylyqov jıyn barysynda Ulttyq kásipkerler palatasy qazaqstandyq bızneske qolaıly jaǵdaı qalyptastyrý baǵytynda barynsha kúsh salyp kele jatqanyn atap ótti. «Tájirıbe kórsetip otyrǵandaı, Ulttyq palata ózin otandyq bıznestiń múddesin tek bizdiń el aýmaǵynda ǵana emes, halyqaralyq deńgeıde qorǵaýǵa qaýqary bar jaýapty uıym retinde tanytty», dedi ol. Sondaı-aq, vıse-mınıstr Ulttyq kásipkerler palatasynyń qatysýymen jasaqtalǵan júıeli zańnamalardy atap ótti. Bul rette ruqsat berý qujattarynyń sanyn qysqartýǵa yqpal etken «Ruhsat berý men habarlamalar týraly» zańdy aıryqsha atady. Al 2015 jyldyń sońyna deıin ruqsat berý qujattaryn taǵy 50 paıyzǵa qysqartý josparda bar. Sondaı-aq, memleket pen bıznes arasyndaǵy ózara áriptestik baılanysty nyǵaıtý, eldegi kásipkerlik salasyn jetildirý maqsatynda jasaqtalǵan kásipkerlik qyzmetti jaqsartý jónindegi túbegeıli sharalar týraly qujatty mysalǵa keltirýge bolady. Sonymen qatar, kásipkerlik qyzmette memlekettiń qatysýyn barynsha qysqartý týraly zańdyq qujat bıznes salasynyń memlekettik qatysýyn qysqartýǵa septigin tıgizýde. Al Ulttyq kásipkerler palatasynyń tikeleı qatysýymen ázirlengen «О́zin-ózi retteý týraly» zań jobasy Parlament Májilisiniń qaraýyna jiberilgen.
«Bıznesmender quqyn qorǵaýdy anaǵurlym joǵary deńgeıge jetkizý maqsatynda Kásipkerler quqyn qorǵaý jónindegi ýákil «bıznes-ombýdsmen» ınstıtýty engizildi. Tájirıbe kórsetkendeı, álemdik ekonomıkanyń búgingideı kezeńinde kásipkerler sapaly quqyqtyq qorǵaýǵa muqtaj. Osyǵan baılanysty, qazirgi ýaqytta bıznes-ombýdsmen ınstıtýtynyń rólin arttyrý baǵytyndaǵy jumystar júıeli júrgizilýde», dedi Tımýr Jaqsylyqov.
Vıse-mınıstr kezdesýde sóılegen sózinde Ulttyq kásipkerler palatasynyń Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqty qalyptastyrý jáne Odaqty damytý máselelerine belsendi túrde atsalysyp otyrǵanyn atap ótti.
Ulttyq kásipkerler palatasy otandyq bıznestiń basty operatory retinde Qazaqstannyń memlekettik organdary men bıznes qaýymdastyq arasynda ózara tıimdi áriptestikti qamtamasyz ete otyryp, el kásipkerleriniń múddelerin Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq alańynda bildirýde. «Palatanyń bastamasymen Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń Iskerlik keńesin qurý qarastyrylýda. Bul Iskerlik keńes aldaǵy ýaqytta Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq aıasynda qolaıly bıznes-ahýaldy qalyptastyrýǵa múmkindik jasaıdy. Sondaı-aq, ózara saýda qatynastarynda oryn alyp otyrǵan kedergilerdi joıýǵa jáne otandyq kásipkerlerdiń múmkindikterin keńeıtýge jaǵdaı jasaıtyn bolady», dedi vıse-mınıstr.
«Atameken» UKP basqarma tóraǵasy Abylaı Myrzahmetov palatanyń qurylymy, onyń shtattyq quramy, uıym bıýdjetiniń ıgerilýi, sondaı-aq Ulttyq kásipkerler palatasy qyzmetiniń basty baǵyttary jaıynda málimdedi.
«Ulttyq kásipkerler palatasy otandyq óndirýshilerge qoldaý kórsetý maqsatynda taýarlar, jumystar men qyzmetter, ónim jetkizýshiler bazasyn qalyptastyrýda jáne ony júrgizýde. Sondaı-aq, ónim jetkizýshilerdi málimetter bazasyna qosý úshin olardyń qyzmetteriniń sapasyn baǵalaý krıterıılerin ázirleýde. Sonymen qatar, satyp alýlar salasy jáne jergilikti mazmun úlesin arttyrýda saraptamalyq zertteýler júrgizýde», dep atap ótti basqarma tóraǵasy.
Abylaı Myrzahmetovtiń aıtýynsha, 2014 jyly Ulttyq kásipkerler palatasynyń ortalyq apparatyna 268 aryz-shaǵym kelip túsken, onyń 34,4%-y memlekettik satyp alýlar máseleleri boıynsha, «Samuryq-Qazyna» kompanııalarynyń satyp alýlar máseleleri boıynsha – 27,6%, jer qoınaýyn paıdalanýshylar satyp alýlar máseleleri boıynsha – 9,3%, jáne satyp alýlarǵa qatysty basqa da máseleler 28,7%-dy quraǵan. О́ńirlik kásipkerler palatalaryna kelip túsken shaǵym-aryzdardyń jalpy sany – 1174, onyń ishinde memlekettik satyp alýlar máseleleri boıynsha – 26,5%, «Samuryq-Qazyna» kompanııalarynyń satyp alýlary boıynsha – 30,3%, jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń satyp alýlary boıynsha – 5% jáne satyp alýlarǵa qatysty basqa da máseleler 38,2%-dy quraǵan.
Basqarma tóraǵasynyń aıtýynsha, qazirgi ýaqytta barlyq aýdandar, monoqalalar men kishigirim qalalarda 188 kásipkerlerge qyzmet kórsetý ortalyqtary ashylyp, jumys jasaýda. Kásipkerlerge qyzmet kórsetý ortalyqtarynda jumys jasaıtyn 365 keńesshi aýdan ortalyqtarynda halyqqa jáne kásipkerlerge qyzmet kórsetýde. Kásipkerlerge qyzmet kórsetý ortalyqtarynda QazAgro, memlekettik organdar, qarjy uıymdary ornalastyrylǵan, sondaı-aq atalǵan ortalyqtarda kásipkerlik mektebiniń oqý synyptary ashylǵan. 2015 jyldyń 1 toqsanyndaǵy qorytyndy boıynsha 26 464-ten astam azamatqa konsýltasııalyq qoldaý kórsetilip, 44 myńnan astam keńester berilgen.
Dınara BITIKOVA,
«Egemen Qazaqstan».