Oral óńirinde órkendi ister kóp

Halqymyzda «Sáýir bolmaı, táýir bolmaıdy» degen naqyl sóz bar. Naýryz aıynyń aıaǵynda Aqjaıyq aspanynan qara bult tónip turmaǵanymen, aýada ájeptáýir yzǵar men salqyndyq bar ekeni aıqyn sezilip edi. Al keshe kúnniń úskirik jeli ájeptáýir báseńdep, kádimgideı kóktem shýaǵy baıqaldy. Osyndaı jyly lep qushaǵynda Prezıdent korteji Oral áýejaıynan oblys ortalyǵynda qurylysy ótken jyly aıaqtalǵan tennıs ortalyǵyna qaraı baǵyt aldy. Munda Memleket basshysy «Jas­tar qýatty Qazaqstan úshin» atty respýblıkalyq forým­ǵa qaty­syp, sóz sóıledi. Oǵan jı­nal­ǵan eki myńnan astam órender arasynda qazaqstandyq talantty jas­tardyń úlken shoǵyry – ǵalymdar men sportshylar, kásipkerler, shyǵarmashyl jáne jumysshy jas­tar ókilderi bar bolatyn. Elbasy olardy forým jumysynyń bas­talýymen quttyqtap, eldegi jarqyn bastamalardyń belsendi qatysýshylary ekenin atap kórsetti. Qazaqstan – jer aýmaǵy keń bolǵanymen ormany az el. Sondyqtan «Jasyl el» baǵ­dar­lamasy aıasynda 115 myń gektar aýmaqqa elý mıllıon túp aǵash otyrǵyzyldy. Eki júz myń­dyq jasyl el komandasynyń sińirgen eńbegi erlikke para-par, dedi El­basy. Sońǵy jyldary «Dıplom­men – aýylǵa!» jobasy boıynsha otyz myń jas aýylǵa attandy. Bul jastardy aýyldy damytýǵa qatys­tyrýdyń basty kórsetkishi bolmaq. Forýmda Elbasy qýatty Qazaq­standy qalyptastyrý birinshi kezekte jastar úshin jasalyp otyr­ǵanyn jetkizdi. Búginde el boıynsha joǵary oqý oryndarynda tegin oqý úshin 35 myń grant bó­lindi. Budan ári Nursultan Nazarbaev Qazaqstannyń batystaǵy qaqpasy Aqjaıyq óńiriniń turaqty eko­nomıkalyq ósimge qol jet­kizip otyrǵanyna toqtaldy. Ob­lysta ásirese áleýmettik másele­lerdiń oıdaǵydaı sheshimin taýyp jatqany súısindiredi. Soń­ǵy eki jylda óńirde 360 jas ot­basy páterge ıe boldy. Bul salystyrmaly túrde qaraǵan­da jaqsy nátıje. Batys Qazaq­stan jol ınfraqurylymy jóni­nen de el óńirleri arasynda kósh­tiń sońynda qalyp júrgen edi. Endi olaı deý qıyn. Oǵan «Nur­ly Jol» baǵdarlamasy úlken serpilis bergenin aıta ket­ken jón. Sonyń ishinde Oral-Kamenka avtojolynyń kúrdeli jóndeýden ótetindigine batysqazaqstandyqtar rıza­shy­lyq bildirýde. Oblysta qosymsha ınvestı­sııalar tartý arqyly jańa ın­dýstrııalyq aımaq qurýǵa jáne ındýstrııalyq sıpattaǵy nysandardy turǵyzýǵa negiz qalandy. Elbasy Aqjaıyqtyń eńbekker hal­qy úshin bul sońǵy shek pen múm­kindik emes ekenin atap kór­setti. Forýmda sóılegen sózinde Nur­sultan Ábishuly sportshy jastardyń jetistigine kóńili tolatynyn aıtty. Atap aıtqanda, Memleket basshysy Ilıa Ilın, Gennadıı Golovkın, Denıs Ten, Aleksandr Vınokýrov sekildi Olımpıada jeńimpazdary esimderi búkil álemge tanymal ekenin atap ótti. Olar qazaqstandyq jastardyń búgingi býyny úshin úlgi bolmaq. Qazirgi kúni elimizde 1500 sport nysany, stadıondar, hokkeı jáne tennıs korttary jumys isteıdi. Oǵan memleket tarapynan úlken qoldaý jasalýda. Aıtalyq, Oraldaǵy tennıs korty Qazaqstan tennıs fe­de­rasııasynyń kómegimen salynǵan. Mun­da bolashaq chempıondar ósip shy­ǵatynyna senimim mol. Qazaq­stan jastary úshin búkil álem­ge jol ashyq. Munyń bári beıbit­shilik pen turaqtylyqtyń, Qazaq­stan halqynyń aýyzbirligi men tú­si­nistiginiń arqasy, dedi Prezıdent. Forým barysynda eki dúrkin Olımpıada chempıony Ilıa Ilın, Prezıdent shákirtaqysynyń ıegeri, M.О́temisov atyndaǵy Ba­tys Qazaqstan memlekettik ýnı­versıtetiniń stýdenti Gúl­nar Qoılanova sóz sóılep, Elba­synyń jastarǵa kórsetip otyrǵan qamqorlyǵy úshin rızashylyqtaryn bildirdi. Sonymen birge, kórshiles Atyraý jáne Mańǵystaý jastarynyń ókilderi Dýman Ahmetov pen Qaıyrly Ǵılmanovtar tikeleı teledıdarǵa shyǵyp jastar tarapynan kóterilgen bastamalarǵa udaıy qoldaý kórsetip júrgeni úshin Memleket basshysyna rızashylyǵyn jetkizdi. Olardyń qaı-qaısysy da Elbasy belgilegen «Qazaqstan-2050» Strategııasyn júzege asyrýǵa óz úlesterin qosýǵa ázir ekendikterin aıtty. Aqjaıyqqa sapary barysynda respýblıka Prezıdenti Nur­sultan Nazarbaev Oral qala­syndaǵy resmı is-sharalar saraıynda oblystaǵy etnomádenı birlestikteriniń jetekshilerimen jáne zııaly qaýym ókilderimen kezdesti. Mine, Elbasy is-shara­lar sa­raıynyń mármár tabaldyry­ǵynan attap eńseli zalǵa qaraı qadam basty. Memleket basshysyn óńirdegi túrli ult ókilderi aqıyq aqyn Juban Moldaǵalıevtiń sózine jazylǵan kompozıtor Ilııa Jaqanovtyń «Edil men Jaıyq» ánimen qarsy aldy. Bul – dostyq týraly sózben somdalǵan tamasha áýenmen kómkerilgen óshpes óner týyndysy. Bul – yqylym zamandardan beri bir-birimen jarysa qatar aǵyp, qyzdyń qos burymyndaı qatar terbetilip uly teńiz – Kaspııge qaraı quıýǵa asyǵatyn ózender. Naqyshyna keltirile shyrqalǵan «Edil men Jaıyqtyń» jandy baýrap alatyn áserli áýenine Elbasy da qosylǵandaı boldy. Budan soń belgili aqyn Aqushtap Baqtygereeva sóz sóılep, búginde Qazaqstan halqy Assambleıasynyń is-tájirıbelerine kóptegen álem elderi tánti bolyp otyrǵanyn aıtty. Qazaqtyń aqyn qyzynyń aqjarma tilegi men oı-pikirine qoldaý bildirgen Memleket basshysy barlyq tabystardyń kilti – bereke men birlikte, Qazaqstandy Otanym dep sanaıtyn barlyq etnos ókilderiniń bir-birimen qoıan-qoltyq eńbek etip, el ekonomıkasy órkendeýine qosatyn ortaq úlesinde ekenin aıtyp berdi. Sóz joq, bul tabystarǵa Qazaqstan halqy Assambleıasy qosqan úles qomaqty. Birlik bolmaı – tirlik bolmaıdy. Qazaqstan azamattarynyń bir-birine degen qurmeti men ózara seniminsiz turaqty damý da joq, dep túıin jasady Memleket basshysy. Kelesi kezekte «Iаık» kazak folk­lorlyq-etnografııalyq or­talyǵynyń tóraǵasy Vladımır No­vıkov pen tatar mádenı orta­lyǵy qoǵamdyq birlestigi bas­qar­masynyń tóraıymy Al­fııa Nejnınalar sóz alyp, As­sambleıany jórgeginen shyǵaryp, onyń tuńǵysh dem berýshisi men qoldaýshysy tek ózińiz boldyńyz, biz sizdi Assambleıanyń ákesi dep sanaımyz Nursultan Ábishuly, degen shynaıy rızashylyq se­zimderin bildirdi. Sonymen birge olar Elbasynyń Qazaqstanda ult­tyq birtektilikti qalyptastyrý jónindegi tujyrymdaryn toly­ǵymen qoldaıtyndyqtaryn jetkizdi. Budan keıin taǵy da tatar halqynyń ánin qoǵamdyq birlestik múshesi Elmıra Ámirova tamyljyta shyrqaı jóneldi. Ánmen birge bı sazy da qalqyp shyǵa keldi. Tatardyń ánshi qyzy Prezıdentti bı yrǵaǵyna qosylyp bıleýge ıshara bildirgende, bul tilek qabyl alynyp, Elbasynyń bı ónerinen de quralaqan emestigi, qımyl-qozǵalysynyń jınaqylyǵy men sándiligi baıqalyp qaldy. Kez­desý sońynda N.Nazarbaev oǵan qatysqan etnomádenı birles­tik músheleri men zııaly qaýym ókilderine búgingi jastar men keıingi urpaqty tarıhqa qurmetpen qaraý turǵysynan tárbıeleý qajettigi jóninde oı qorytty. Aqjaıyqqa sapary kezinde res­pýblıka Prezıdenti Nursultan Nazarbaev ótken jyldyń aıa­ǵynda paıdalanýǵa berilgen Oral transformator zaýytynyń qyz­metimen tanysyp, mundaǵy óndiris jańashyldarymen kezdesti. Jańa óndiris ornyndaǵy qýatty transformatorlar negizinen eksportqa shyǵarylmaq. Sonymen birge, ishki naryqtaǵy suranystardy qanaǵattandyrýǵa da tolyq múmkindik bar. Bul elimizdiń batys óńirindegi transformator shyǵaratyn tuńǵysh kásiporyn. Onyń Indýstrııalandyrý kartasyndaǵy orny aıryqsha. Bolashaqta atalǵan óndiris ornyn odan ári keńeıtý kózdelgen. Zaýyt qyzmetimen tanysý barysynda Memleket basshysy mundaı faktorlardy oń baǵalady. Kezdesý kezinde satý boıynsha dırektor Ámir Ǵalymov, joǵary qysymdy baqylaý mamany Danııa Knıazeva, bas konstrýktor Adasbaı Ystybaev jáne basqarýshy dırektor Asqar Ajaevtar sóz sóılep, Elbasyna qazaqstandyq jastardy óndiriske tartý maqsatyn kózdegen jańa ındýstrııalyq saıasaty úshin alǵys sezimin bildirdi. Birlik uǵymy búginde jyltyraq sóz emes, barsha qazaqstandyqtardyń ómiri men kúndelikti tumysynan kórinis berip, oryn tepkeni jóninde orys qyzy Danııa Vladımırovna taza qazaq tilinde aıtyp berdi. Zaýyt ujymy aldynda sóılegen sózinde Memleket basshysy buryn kim edik, qazir qandaı deńgeıge jettik degen saýalǵa toqtalyp, qazirgi jetistikterdiń orasan zor ekenine naqty mysaldar keltirdi. – Tek sońǵy tórt jyldyń ishinde elimizde 700 zaýyt pen jańa óndiris oryndarynyń tusaýy kesildi. Al tek ótken jyldan bergi kezeńde 25 myń jańa jumys orny ashylyp, 70 zaýyt pen kásiporyn boı kóterdi. Munyń bári jahandyq synı kezeńder men álemdik qarjy daǵdarysy jaǵdaıynda bolyp otyrǵan órshil ózgerister. Ras, bizge Reseı men Eýropa memleketteri arasyndaǵy ekonomıkalyq sanksııalar múldem áser etpeı tura almaıdy. Degenmen, biz oǵan qara­mastan óndiristi órkendetý baǵ­darlamasyn qalypty deńgeıde is­ke asyra beremiz, dedi Elbasy trans­formator zaýyty ujymymen kez­desý kezinde. Nursultan Na­zarbaev osyndaı ómirsheń jobalar aldaǵy jyldary odan ári jal­ǵasa beretinin Oral «Zenıt» zaýyty jumysshylarymen jáne ın­jener-konstrýktorlarymen kez­desý kezinde de málim etti. – Keńes Odaǵy kezinde odaqtyq baǵynysta bolǵan «Zenıttiń» ekinshi tynysy, naǵyz qýatty kúshi táýelsizdik jyldarynda ashyldy, dedi Elbasy. – Buryn oǵan eshqandaı suranys jasalmady. Jumyspen qamtamasyz etilmedi. Tipti, zaýyttyń bolashaǵy qandaı bolatyndyǵy jónindegi másele de anyq emes edi. Osyndaı synı ke­zeńde biz Oral zaýytyna mem­le­kettik tapsyrystar berip, sonyń nátıjesinde búginde bul kásip­oryn elimizdegi otandyq keme jasaý óndirisiniń basty flagmanyna aınala bildi. Indýstrııalyq-ınnovasııalyq damý, eń aldymen, osyndaı kásiporyndarǵa arqa súıeıdi, – dedi respýblıka Prezıdenti Nursultan Nazarbaev. Kezdesýde zaýyttaǵy óndiristik-taratý bıýrosynyń bastyǵy Olga Bedova, ınjener-konstrýktor Jasulan Rogalıev, keńse meń­gerýshisi Asylzada Shoshamaeva jáne bas dırektordyń orynbasary Ahmetjan Shoqpytovtar sóz alyp buryn alys elderge beı­málim bolyp kelgen qazaq jur­tyn tórtkúl álemge tanyta bilgeni jáne otandyq óndiristi damy­tý jónindegi san qyrly qyzmeti úshin Memleket basshysyna rıza­shylyqtaryn bildirdi. Sapar qorytyndysynda Mem­leket basshysy Nursultan Nazar­baev eýrazııalyq ekonomıkalyq keńis­tikte Oral óńiriniń orny bó­lek ekenin aıta kelip, ekonomı­kalyq baılanystardy ornyq­ty­rýdaǵy shekaralyq óńirdiń búgingi eńbekkerleri men barsha oblys jurtshylyǵyna jańa tabystar tiledi. Temir QUSAIYN, «Egemen Qazaqstan». Batys Qazaqstan oblysy. Sýretterdi túsirgender S.BONDARENKO, B.OTARBAEV.